Ηχο{CR}Δύναμα

Μότσαρτ: Κοντσέρτα για πιάνο αρ. 9 και 24, πιάνο και διεύθυνση ορχήστρας Λαρς Φογκτ, Ορχήστρα Δωματίου του Παρισιού, ONDINE

Αυτός είναι ένας εξαίρετος, μεστός, γεμάτος ουσία και ένταση μα και πικρός μαζί Μότσαρτ – κάτι που το ακούς ακόμα και όταν δεν ξέρεις την ιστορία πίσω από αυτόν τον δίσκο. Ο γερμανός πιανίστας Λαρς Φογκτ, με λαμπρή πορεία, είχε μόλις φτάσει στα πενήντα του χρόνια όταν διαγνώστηκε με καρκίνο στον  λάρυγγα και το συκώτι. Αρχισε χημειοθεραπείες μα, λίγους μήνες αργότερα, ένιωσε την ανάγκη να επιστρέψει στο στούντιο για να ηχογραφήσει αυτά τα δύο κορυφαία έργα ενός από τους δύο συνθέτες με τους οποίους είχε τόσο έντονα ταυτιστεί – ο άλλος ήταν ο Μπραμς. Ετσι, επέστρεψε στην Ορχήστρα Δωματίου του Παρισιού, ένα επίσης εξαίρετο σύνολο το οποίο είχε αναλάβει τον τελευταίο καιρό. Επέστρεψε έχοντας την ελπίδα ότι εκτός από μία ηχογράφηση πλήρη ουσίας, είχε βοηθήσει και την πρόοδο της αποθεραπείας του. Ομως, λίγο καιρό μετά, ο θάνατός του επήλθε έπειτα από μία ραγδαία επιδείνωση, στις 5 Σεπτεμβρίου του προηγούμενου έτους, σκορπώντας θλίψη στο διεθνές κοινό της μουσικής για την απώλειά του καθώς ήταν ένας καλλιτέχνης που ήταν σαφές ότι είχε ακόμα πάρα πολλά να δώσει. Πάντως, πράγματι, αυτά τα δύο έργα συνιστούν μία πολύ κατάλληλη τελική παρακαταθήκη του στη δισκογραφία: ένα από τα κορυφαία πρώιμα αριστουργήματα του Μότσαρτ μαζί με ένα από τα κορυφαία αριστουργήματά του χωρίς έτερο προσδιορισμό – και του συνθέτη και της μουσικής στην ολότητά της. Ενα έργο αξεπέραστης ισορροπίας ανάμεσα στη δύναμη, την ευαισθησία και, κάτι τόσο κατάλληλο εδώ, μια μοναδικά ιδιαίτερη μελαγχολία, που είναι άλλωστε πιθανότατα και αυτή που οδήγησε τον σπουδαίο αυτόν πιανίστα να νιώσει την τόσο έντονη εσωτερική ανάγκη και κυρίως να βρει την ενέργεια που απαιτείται για να ερμηνεύσει, υπό δύο δε ιδιότητες, αυτό το έργο, στα μέσα μιας τόσο βαριάς θεραπείας με τέτοιο συγκλονιστικό τρόπο.

Εργα Μπραμς, Βιότι και Ντβόρζακ: Κρίστιαν Τέτζλαφ βιολί, Τάνια Τέτζλαφ τσέλο, Πάαβο Γέρβι, Γερμανική Συμφωνική Ορχήστρα του Βερολίνου, ONDINE – Εις μνήμην Λαρς Φογκτ

Η εταιρεία ONDINE, με την οποία ο Φογκτ συνεργάστηκε στα τελευταία χρόνια της ζωής του, προσέφερε μεγάλη υπηρεσία ανταποκρινόμενη σε αυτή του την επιθυμία. Ομως, δεν έμεινε εκεί. Στον έναν χρόνο από τον θάνατό του, συνέχισε με την απότιση τιμής στη μνήμη του με την έκδοση και ενός δίσκου που ηχογράφησαν με τη σκέψη σε εκείνον τρεις σπουδαίοι μουσικοί της εποχής μας και παλαιοί φίλοι και επί χρόνια συνεργάτες του: ο αρχιμουσικός Πάαβο Γέρβι και οι δύο Τετζλάφ από τη Βρέμη, ο βιολονίστας Κρίστιαν και η τσελίστα Τάνια. Και βέβαια, ποιο άλλο θα ήταν το πλέον κατάλληλο έργο γι’ αυτόν τον φόρο τιμής από αυτούς τους καλλιτέχνες, εκτός από το Διπλό Κοντσέρτο του Μπραμς, ενός συνθέτη στον οποίο όλοι αυτοί οι μουσικοί επανέρχονται διαρκώς όλα αυτά τα χρόνια; Και πράγματι, ίσως και εδώ η μνήμη και το συναίσθημα να έχουν διαδραματίσει έναν πρόσθετο ρόλο, αλλά το αποτέλεσμα είναι ότι πρόκειται για ένα συγκλονιστικό, γεμάτο πρωτογενή ενέργεια Διπλό Κοντσέρτο. Ενα έργο δύσκολο, με το οποίο δεν μπορεί να τα βγάλει πέρα ο καθένας. Ομως, αυτοί οι μουσικοί, όχι απλώς είναι έτσι κι αλλιώς πρώτης γραμμής, αλλά έχουν δουλέψει συστηματικά επί πολλά χρόνια μαζί. Και, εδώ, έχουν και ένα τόσο ισχυρό ακόμα κίνητρο που, όπως και στην τελευταία ηχογράφηση του ίδιου του Φογκτ στον Μότσαρτ, έτσι και εδώ, το ακούς να λειτουργεί, ακόμα κι αν δεν το ξέρεις. Οπως γράφει η Τάνια Τετζλάφ γι’ αυτή την ηλεκτρισμένη «ζωντανή» ηχογράφηση: «Κατά την ηχογράφηση όλοι σκεπτόμασταν συνεχώς τον Λαρς […] ήταν κάτι σαν τελετή στη μνήμη του, μία στιγμή που είπαμε: Λαρς, αυτό σου το προσφέρουμε. Και κρατάμε τη μνήμη σου ζωντανή».