Ψηφοφορία-σταθμός (και) για την ΕΕ την επόμενη Κυριακή στην Πολωνία

Στη Βαρσοβία στρέφεται η προσοχή της Ευρώπης αυτή την εβδομάδα. Οχι επειδή εκεί θα πραγματοποιηθεί κάποια σημαντική διεθνής συνάντηση, αλλά διότι οι εκλογές που θα διεξαχθούν στην Πολωνία την ερχόμενη Κυριακή 15 Οκτωβρίου έχουν μεγάλη σημασία όχι μόνο για τη συγκεκριμένη χώρα, αλλά συνολικά για την ΕΕ και τους εταίρους της σε αυτή.

Είναι γνωστό, εξάλλου, ότι η χώρα των 38 εκατομμυρίων κατοίκων – η πιο μεγάλη και ισχυρή από τα νέα μέλη, που εντάχθηκαν μετά την κατάρρευση της ΕΣΣΔ και του αποκαλούμενου «Ανατολικού Μπλοκ» – είναι εδώ και χρόνια ένα από τα «κακά παιδιά» της Ευρώπης. Για την ακρίβεια, μετά το 2015, όταν τα ηνία της διακυβέρνησης ανέλαβε το Κόμμα του Δικαίου και της Τάξης (PiS), το οποίο έκτοτε κυριαρχεί απολύτως στο πολιτικό σκηνικό.

Η αλήθεια, δε, είναι ότι για πρώτη φορά στα τελευταία 8 χρόνια η πιθανότητα ήττας του κόμματος που διευθύνει ο Γιάροσλαβ Κατσίνσκι είναι αρκετά μεγάλη. Παρά το ότι οι δημοσκοπήσεις εξακολουθούν να δίνουν προβάδισμα στο PiS έναντι της Πλατφόρμας Πολιτών του Ντόναλντ Τουσκ, του πρώην προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ο οποίος προσπαθεί να ενώσει την αντιπολίτευση, η διαφορά μοιάζει να μειώνεται σταθερά, αφήνοντας κάθε ενδεχόμενο ανοιχτό. Ακόμη δε και εάν οι προβλέψεις επιβεβαιωθούν, το νυν κυβερνών κόμμα ίσως δεν καταφέρει να σχηματίσει κυβέρνηση ή, έστω, να είναι τόσο αποδυναμωμένο ώστε να υποκύπτει πιο εύκολα στις απαιτήσεις των εταίρων του.

Τα αίτια της «κόντρας»

Το σίγουρο είναι πως η αντιπαράθεση της Βαρσοβίας με τις Βρυξέλλες και το παραδοσιακό γαλλογερμανικό «διευθυντήριο» είναι διαρκής, ενώ όσο περνά ο καιρός μάλλον κλιμακώνεται παρά εκτονώνεται. Στην πραγματικότητα, δε, οι αλλαγές στο δικαστικό σύστημα και η στάση που τηρεί η κυβέρνηση του PiS σε μια σειρά από ζητήματα, όπως το Μεταναστευτικό – και αυτή την εβδομάδα επέμεινε στην αρνητική της ψήφο για το νέο Σύμφωνο –, αποτελούν μάλλον την αφορμή παρά την αιτία της σύγκρουσης. Μια αιτία η οποία βρίσκεται στον αναβαθμισμένο ρόλο που διεκδικεί η Πολωνία στα ευρωπαϊκά δρώμενα και στις ιδιαιτέρως στενές, αν όχι προνομιακές, σχέσεις που έχει αναπτύξει με τις ΗΠΑ.

Το γεγονός ότι η Πολωνία υπήρξε μέχρι σήμερα ένας από τους πιο διαπρύσιους υποστηρικτές της Ουκρανίας μετά τη ρωσική εισβολή δεν αλλάζει τίποτα από τα παραπάνω. Η ψύχρανση, μάλιστα, των σχέσεων Βαρσοβίας – Κιέβου (αν δεν αποδειχθεί προσωρινή, για προεκλογικούς σκοπούς) έρχεται να προστεθεί στην πάγια «φιλορωσική» στάση της Ουγγαρίας του Βίκτορ Ορμπαν, καθώς και στην πρόσφατη εκλογική νίκη του Ρόμπερτ Φίτσο στη Σλοβακία. Εξελίξεις που δημιουργούν ένα παζλ το οποίο κάνει τις Βρυξέλλες να ανησυχούν ακόμη περισσότερο.