Ο ταλαντούχος κ. Αϊζακσον

Θα ήταν προτιμότερο να ασχοληθεί κανείς με την περίπτωση του βιογράφου παρά με το εξεζητημένο άτομο που βιογραφεί. Η διαδρομή του Γουόλτερ Αϊζακσον στα γραφεία δημοσιογραφικών στελεχών είναι ήδη ξεχωριστή. Οπως και τα βιβλία του για τον βίο διάσημων ανδρών (κυρίως) και πρόσφατα μιας γυναίκας επιστήμονος. Λεονάρντο ντα Βίντσι, Βενιαμίν Φραγκλίνος, Αλβέρτος Αϊνστάιν, Χένρι Κίσινγκερ, Στιβ Τζομπς και το Νομπέλ Χημείας του 2020, η Τζένιφερ Ντούντνα. Τώρα ο διάσημος Γουόλτερ Αϊζακσον υπογράφει και τη βιογραφία του Ιλον Μασκ (στα ελληνικά από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος). Ο Αϊζακσον ήταν εκδότης του περιοδικού «Time» τη δεκαετία του 1990, πριν το Διαδίκτυο να διαλύσει το πάρτι των μιντιακών εντύπων. Διηύθυνε το CNN όταν συνέβη η 11η Σεπτεμβρίου και στη συνέχεια βρέθηκε το 2003 στο Ινστιτούτο Aspen, όπου για 14 χρόνια ήταν ο εμπνευστής πολλών διαλέξεων που έδωσαν εκεί ηγέτες της σκέψης.

«Το ζητούμενο για έναν βιογράφο είναι να δείξει πώς οι δαίμονες ενός ατόμου συνδέονται απόλυτα με την ορμή που θέτει σε τροχιά τους πυραύλους του. Οι άνθρωποι που καθοδηγούνται από δαίμονες κάνουν πράγματα», λέει στο nymag.com ο βιογράφος του Μασκ για έναν άνθρωπο υπερπλούσιο που πολλοί θεωρούν ότι είναι κάτι σαν δαίμονας, ασταθής, εκδικητικός και με ελάχιστο έλεγχο των παρορμήσεών του.

Το αν ο Μασκ γίνεται κακός σε ιστορία του Τζέιμς Μποντ, το βιβλίο του Αϊζακσον δεν το ξεκαθαρίζει. Είναι γραμμένο σε στυλ περιοδικού «Time» – συγκρατημένο, μεσοβέζικο και χωρίς προφανή ατζέντα. Ο συγγραφέας του είναι απλώς εκεί για να δώσει στον αναγνώστη τα γεγονότα της ζωής του Μασκ, όπως μπόρεσε να τα παρατηρήσει και να τα αναφέρει. Ο Αϊζακσον πέρασε περισσότερα από δύο χρόνια κάνοντας παρέα με το υποκείμενο της βιογραφίας του στα εργοστάσιά του και στις τοποθεσίες εκτόξευσης των πυραύλων του, παίρνοντας συνεντεύξεις από 128 άτομα που βρίσκονταν σε τροχιά γύρω του και δεχόμενος πολλά σουρεαλιστικά τηλεφωνήματα και σύντομα μηνύματα αργά τη νύχτα.

ΑΠΟ ΤΟ ΕΛΙΤ ΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΟ. Ο Αϊζακσον, στα 71 του χρόνια σήμερα, διατηρεί ακόμα μία δόση από την ευγενική του προφορά της Λουιζιάνα. Εξακολουθεί να απηχεί τον άνθρωπο του ελίτ κατεστημένου – απόφοιτος του Χάρβαρντ, υπότροφος στην Οξφόρδη, που τον προσέγγισαν για να ενταχθεί στη CIA (αλλά αρνήθηκε) – σε τέτοιο βαθμό ώστε το πρώτο του βιβλίο, «The Wise Men», που έγραψε μαζί με τον Evan Thomas το 1986, αφορούσε κυριολεκτικά το παλιό κατεστημένο στο οποίο ο Αϊζακσον είχε προετοιμαστεί για να ενταχθεί. Κατά τον Ρίτσαρντ Στένγκελ, ο οποίος είναι φίλος του και ένας από τους διαδόχους του στη διεύθυνση του «Time», λέει ότι στο Ινστιτούτο Ασπεν ο Αϊζακσον ήταν «ο πιο διανοούμενος μετρ στην ιστορία του κόσμου».

Τόσο ως δημοσιογράφος όσο και ως «πνευματικός μετρ», ο Αϊζακσον είχε πάντα ως στόχο του να γνωρίσει και να κερδίσει όλους όσους αξίζει να γνωρίζει κανείς. Αν αυτός ο καταναγκασμός μετράει ως δαίμονας που τον οδηγεί, τότε ίσως έτσι έχει καταφέρει να κάνει τόσο πολλά πράγματα.

Υπάρχει μια ιστορία που ο Αϊζακσον θέλει να λέει για το πώς έγινε το είδος του δημοσιογράφου – βιογράφου. Παιδικός του φίλος ήταν ο ανιψιός του μυθιστοριογράφου Walker Percy, ο οποίος είπε στον Αϊζακσον ότι υπάρχουν «δύο τύποι ανθρώπων που βγαίνουν από τη Λουιζιάνα: οι ιεροκήρυκες και οι παραμυθάδες. Ηταν καλύτερο να είσαι παραμυθάς». Ηταν το καλοκαίρι του 1973, η εποχή του πολιτικού σκανδάλου Watergate, και ο Αϊζακσον βρέθηκε στην ερευνητική ομάδα των «Sunday Times» του Λονδίνου. Αλλά σύντομα συνειδητοποίησε ότι αυτό δεν του πήγαινε. «Είχα την τάση να συμπαθώ πολύ τους ανθρώπους για να απολαμβάνω να τους ερευνώ», έγραψε στο βιβλίο με συλλογή βιογραφιών «American Sketches». Εμαθε όμως και κάτι άλλο παρακολουθώντας τη δουλειά του διευθυντή της λονδρέζικης εφημερίδας, το οποίο του ήταν χρήσιμο αργότερα στο «Time» και στη συγγραφή των βιογραφιών του: «Ηταν δυνατό να είσαι σταυροφόρος και ερευνητής, διατηρώντας παράλληλα την πρόσβαση στους ανθρώπους που καλύπτεις».

ΣΤΟ ΡΑΦΙ ΜΕ ΤΙΣ ΙΔΙΟΦΥΪΕΣ. Το φλερτ του με τον Μασκ ξεκίνησε τον Αύγουστο του 2021. Εκείνη την εποχή, ο Μασκ ήταν περισσότερο ένας μηχανικός με φωτοστέφανο παρά ο αμφιλεγόμενος που έχει γίνει από τότε. Χάρη στην επιτυχία της Tesla και του SpaceX, ήταν ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο και το περιοδικό «Time» τον είχε επιλέξει ως πρόσωπο της χρονιάς του 2021. Ο Μασκ σκέφτηκε ότι θα ήταν καλό να γραφεί ένα βιβλίο γι’ αυτόν και αναρωτήθηκε αν ο Αϊζακσον θα ήθελε να το γράψει. Αξίζει να σημειωθεί ότι στο Amazon τέσσερις από τις βιογραφίες με την υπογραφή του Αϊζακσον – Φραγκλίνος, Αϊνστάιν, Τζομπς και Ντα Βίντσι – είναι συσκευασμένες και πωλούνται ως σετ: «Οι βιογραφίες των ιδιοφυϊών». Γιατί να μην ήθελε ο Μασκ να μπει μαζί με τους άλλους σε αυτό το ράφι; Ετσι, δημοσιογράφος και δισεκατομμυριούχος συζήτησαν την πιθανότητα για περισσότερο από μία ώρα.

Ο δημοσιογράφος έθεσε τους βασικούς κανόνες του: θα ήθελε να παρακολουθεί τον Μασκ σε συσκέψεις και σε γραμμές συναρμολόγησης και να παίρνει συνεντεύξεις από πρώην συζύγους, εραστές, παιδιά, εχθρούς και υπαλλήλους. Κανένα θέμα δεν θα μπορούσε να είναι εκτός ορίων. Ο Μασκ είπε ότι ήταν σύμφωνος και έκλεισαν το τηλέφωνο. Είκοσι λεπτά αργότερα, το τηλέφωνο του Αϊζακσον άρχισε να χτυπά ασταμάτητα. Το απάντησε για να ανακαλύψει ότι ο Μασκ είχε γράψει στο Twitter: «Αν είστε περίεργοι για την Tesla, το SpaceX και τα γενικά μου δρώμενα, ο @WalterIsaacson γράφει μια βιογραφία».