Ετών δεκατεσσάρων

Μου φαίνεται πολύ πιο σημαντική η είδηση από τον αχταρμά των εσωκομματικών εκλογών του ΣΥΡΙΖΑ και από τις θεωρίες – κάτι σαν μαντεψιές πάνω από την κρυστάλλινη σφαίρα της αυτοαναφορικότητάς μας – που τον συνοδεύουν. Και πιο ουσιαστική. Φυσικά και πιο συγκλονιστική. Αλλά και πιο ενδεικτική για το τι βράζει, τέλος πάντων, μέσα στο καζάνι της κοινωνίας μας κι ας μη βγαίνει ο αφρός του στην επιφάνεια. Ενα δεκατετράχρονο αγόρι στην Αίγινα λοιπόν, μαθητής της Γ’ Γυμνασίου, την περασμένη Παρασκευή πήγε, το πρωί, στο σχολείο του αλλά το μεσημέρι δεν επέστρεψε στο σπίτι του. Και δεν θα επέστρεφε ποτέ.

Ενα δένδρο και ένα σχοινί που έγινε ρόγχος. Αυτά ήταν τα εργαλεία του 14χρονου για να βάλει τέλος στα αδιέξοδα και να αντιμετωπίσει τους δαίμονές του. Τι να τους αντιμετωπίσει δηλαδή, να τους παραδοθεί. Και λίγα δευτερόλεπτα αργότερα, ένα κορμάκι να αιωρείται. Σαν να ορίζει το τέλος του χρονικού ενός καθόλου προαναγγελθέντος θανάτου. Διότι τα παιδιά που είναι δεκατεσσάρων ετών μπορεί να κλαίνε, να σπαράζουν, να απελπίζονται, να θέλουν να πεθάνουν, μπορεί να το λένε κιόλας αλλά όλα αυτά απέχουν πολύ από την ψυχραιμία του αυτόχειρα. Οταν αυτοκτονούν παιδιά σε αυτήν την ηλικία κάτι λάθος έχουμε κάνει οι μεγαλύτεροι. Και δεν εννοώ οι γονείς. Εννοώ όλοι μας. Διότι τα παιδιά, όσο απελπισμένα και να νιώθουν, όσο και να παλεύουν με τα σκοτάδια τους, η επιθυμία να μεγαλώσουν υπερισχύει όλων. Πρόκειται για την πιο βασανιστική αλλά και την πιο γλυκιά αναμονή. Και, όταν παραιτούνται από αυτήν την αναμονή, όταν εγκαταλείπουν από τα αποδυτήρια, σημαίνει ότι κάτι δεν πάει καλά στον αγωνιστικό χώρο. Και ο αγωνιστικός χώρος είναι δικό μας βιλαέτι.

Ναι, ξέρω δεν είναι η πρώτη φορά που αυτοκτονεί ένα παιδί, πάντα γίνονταν αυτά. Τα τελευταία χρόνια όμως γίνονται πολύ συχνά. «Ιδανικοί αυτόχειρες» στα δεκατέσσερα, στα δώδεκα, στα δέκα ακόμη και στα εννέα τους χρόνια. Σε ένα περιβάλλον με συμμορίες ανηλίκων, με παιδιά που δέρνουν, τραμπουκίζουν, κλέβουν, μαχαιρώνουν, βιάζουν παιδιά. Εχω την εντύπωση ότι, εδώ και πολλές δεκαετίες, η παιδική ηλικία ποτέ δεν ήταν τόσο εκτεθειμένη, τόσο ευάλωτη, τόσο σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης όσο σήμερα. Γι’ αυτό και θεωρώ ότι θα έπρεπε να γίνει ένα υπουργείο ή, έστω υφυπουργείο, παιδικής ηλικίας. Οπως είχε κάνει, το 1982, το ΠΑΣΟΚ με τη Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς. Τότε είχε γίνει για να αναδείξει τους νέους. Τώρα χρειάζεται κάτι αντίστοιχο για να προστατέψει τα παιδιά.

Είπαν πως το αγόρι στην Αίγινα έβαλε τέλος στη ζωή από ερωτική απογοήτευση. Το πουλάκι μου, πιο μικρός και από τον σαιξπηρικό Ρωμαίο. Μια κοπελίτσα, λένε, απέρριψε τον έρωτά του. Κάπου διάβασα και ότι δεν άντεχε το bullying που του έκαναν οι συμμαθητές του λόγω της αλβανικής του καταγωγής. Εχει καμία σημασία; Η γνώμη μου είναι πως δεν έχει. Απολύτως καμία. Η ουσία είναι ότι ένα αγόρι δεκατεσσάρων ετών αυτοκτόνησε διότι, για οποιονδήποτε λόγο, ένιωσε αποσυνάγωγο, βίωσε κάποιου είδους απόρριψη. Και αναρωτιέμαι πώς θα έπρεπε να προστατεύσουμε ένα παιδί. Φροντίζοντας να μην αισθανθεί αποσυνάγωγο και να μη βιώσει απόρριψη; Ή να το εκπαιδεύσουμε ώστε να μην το πτοούν οι απορρίψεις και οι αποκλεισμοί; Ή μήπως και τα δύο; Αλλά, καλύτερα, την απάντηση να τη δώσουν οι ειδικοί επιστήμονες.

Το παιδί που δεν ήθελε να μεγαλώσει

Βρέθηκα προ ημερών με μία φιλική οικογένεια. Το αγόρι τους δεν θα ήταν μεγαλύτερο από δώδεκα ετών. Ξέρω τους γονείς από τα νιάτα τους. Ανθρωποι καλλιεργημένοι, μορφωμένοι, με βαθιά κοινωνική παιδεία. Και επιπλέον με οικονομική άνεση που τους επιτρέπει να παρέχουν στον μοναχογιό τους εξαιρετική εκπαίδευση. Το ίδιο το παιδί δε, είναι πανέξυπνο, ταλαντούχο και πολύ όμορφο. Ενα αγόρι που τα έχει όλα.

Οταν βρεθήκαμε κάποια στιγμή μόνοι, του έκανα την κλασική ερώτηση. Τι θέλει να γίνει όταν μεγαλώσει. «Βασικά δεν θέλω να μεγαλώσω» μου είπε σε εκμυστηρευτικό τόνο. «Είναι πιο εύκολο να είσαι παιδί». Δεν θυμάμαι από πότε έχω να νιώσω τόσο μεγάλη αμηχανία.