ΑΠΟΨΗΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η Τεχνητή Νοημοσύνη και η κοινή ευημερία

Η Τεχνητή Νοημοσύνη και η κοινή ευημερία
4 λεπτά

Είναι φυσικά αλήθεια ότι σήμερα ζούμε πολύ καλύτερα από τους προγόνους μας, λέει σε συνέντευξή του στο «Der Spiegel» ο καθηγητής Οικονομικών στο ΜΙΤ Ντάρον Ατζέμογλου, που έγραψε μαζί με τον Σάιμον Τζόνσον το βιβλίο «Power and Progress» (Ισχύς και Πρόοδος). Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι τα όσα μεσολάβησαν ήταν γραμμικά και αναπόφευκτα. Ας πάρουμε τους ανεμόμυλους τον Μεσαίωνα. Η τεχνολογία αυτή άλλαξε την κλωστοϋφαντουργία και άλλαξε ακόμη περισσότερο τη γεωργία. Δεν βελτίωσε όμως ιδιαίτερα τη ζωή των αγροτών. Οι ανεμόμυλοι ελέγχονταν από τους γαιοκτήμονες και τις εκκλησίες, που αποφάσιζαν ποιος τους χρησιμοποιούσε, προσπορίζονταν τα κέρδη και εξουδετέρωναν τον ανταγωνισμό. Την ίδια στιγμή, οι ελίτ αυτές χρησιμοποιούσαν το 20% της οικονομικής τους δύναμης για να χτίζουν καθεδρικούς ναούς και εκκλησίες και να δείχνουν τον πλούτο τους.

 

Καλά όλα αυτά, αλλά τι σχέση έχουν με την Τεχνητή Νοημοσύνη; «Οι υπεύθυνοι των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών επαναλαμβάνουν συνεχώς ότι η ΑΙ θα λύσει όλα μας τα προβλήματα και ότι το μόνο που πρέπει να μας ανησυχεί είναι οι προσπάθειες των κυβερνήσεων να βάζουν εμπόδια. Η προπαγάνδα αυτή βρίσκει δυστυχώς ευήκοα ώτα σε πολλούς δημοσιογράφους. Δεν λέω φυσικά ότι η ΑΙ δεν είναι μια πολλά υποσχόμενη τεχνολογία ή ότι με τις κατάλληλες αποφάσεις δεν θα ωφελήσει τους εργαζόμενους υψηλού επιπέδου και τους εύπορους πολίτες. Λέω ότι τίποτα δεν είναι δεδομένο και ότι πρέπει να προσέξουμε την κατεύθυνση της τεχνολογίας. Αν δεν σχεδιάσουμε το θεσμικό πλαίσιο των ψηφιακών τεχνολογιών, θα αποτύχουμε και πάλι να δημιουργήσουμε μια κοινή ευημερία».

 

Επί σαράντα χρόνια, λέει ο τουρκοαμερικανός οικονομολόγος του ΜΙΤ, τα πραγματικά εισοδήματα των εργαζομένων χωρίς πτυχίο μειώνονταν στις ΗΠΑ κατά 9,5% τον χρόνο. Αν δεν αλλάξει κάτι, οι απώλειες αυτών των ανθρώπων εξαιτίας της ΑΙ θα είναι διπλάσιες – κι ύστερα θα απορούμε γιατί ψηφίζουν Τραμπ. Πολλοί θεωρούν αυτή την πορεία αναπόφευκτη. Δεν είναι. Στην αρχή της ψηφιακής εποχής, οι πρωτοπόροι των ηλεκτρονικών υπολογιστών οραματίζονταν μια αποκεντρωμένη τεχνολογία που θα ενίσχυε τους εργαζόμενους. Η προτεραιότητά τους ήταν να μεγιστοποιηθεί η χρησιμότητα της τεχνολογίας για τους λαούς και τις κοινωνίες. Η προσέγγιση αυτή έγινε γνωστή ως «χρησιμότητα των μηχανών». Κι ύστερα ήρθαν η IBM, η Microsoft, η Oracle και οι άλλες εταιρείες κι άλλαξαν όλα.

 

Ο Ατζέμογλου πιστεύει ότι αν δεν ληφθούν μέτρα, θα δημιουργηθεί μια κοινωνία δύο ταχυτήτων και το μέλλον μας θα είναι δυστοπικό. Και δεν είναι ο μόνος. Ο γάλλος οικονομολόγος Τιμοτέ Παρίκ κάθισε και μάζεψε όλες τις ταινίες επιστημονικής φαντασίας που βγαίνουν αυτόν τον καιρό: τις ουτοπίες τις πρασίνιζε, τις δυστοπίες τις κοκκίνιζε και τις υπόλοιπες τις κιτρίνιζε. Ε, οι ουτοπίες ήταν ελάχιστες.

 

Η απαισιοδοξία αυτή ίσως να είναι αποτέλεσμα μιας μεγάλης αντιστροφής. Ο Αντόνιο Γκράμσι έλεγε ότι οι πολιτισμικές νίκες έρχονται πριν από τις πολιτικές, ότι είναι δύσκολο δηλαδή να οδηγηθεί μια κοινωνία προς την «πρόοδο» – έναν κόσμο όπου θα αποτρέπονται οι χειρότερες μορφές κλιματικής απορρύθμισης και θα αντιμετωπίζονται οι κοινωνικές ανισότητες – αν προηγουμένως η διαδρομή αυτή δεν έχει θεωρητικοποιηθεί, όπως έκαναν οι ουτοπιστές του 18ου αιώνα. Σήμερα, όμως, η τεχνολογία τρέχει πιο γρήγορα από τις ιδέες. Κι αυτό μας αφήνει χωρίς τον αναγκαίο χρόνο για να απορροφήσουμε τις αλλαγές.

 

Ο πρώτος που έπιασε το νόημα ήταν o τσέχος μυθιστοριογράφος Κάρελ Τσάπεκ, πριν από έναν σχεδόν αιώνα. «Τα ρομπότ είναι το αποτέλεσμα μιας διαδρομής με το τραμ», έγραψε στην Evening Standard στις 2 Ιουνίου 1924. «Μια μέρα, για να πάω στο κέντρο της Πράγας, χρειάστηκε να πάρω το τραμ, όπου επικρατούσε συνωστισμός. Η ιδέα ότι οι σύγχρονες συνθήκες διαβίωσης έκαναν τους ανθρώπους αδιάφορους απέναντι στα πιο απλά πράγματα της ζωής με τρομοκράτησε. Στριμώχνονταν μέσα στα βαγόνια, ακόμη και στα σκαλιά, όχι σαν πρόβατα, αλλά σαν μηχανές. Εκείνη ακριβώς τη στιγμή άρχισα να σκέφτομαι τους ανθρώπους σαν να ήταν μηχανές και σε όλη τη διάρκεια της διαδρομής αναζητούσα έναν όρο που να περιγράφει έναν άνθρωπο ο οποίος είναι ικανός να δουλεύει, αλλά όχι και να σκέφτεται. Και κατάλαβα ότι την ιδέα αυτή αποτυπώνει η τσεχική λέξη ρομπότ».

 

Οι σημερινές μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες τείνουν να θεωρούν τους ανθρώπους, ή εν πάση περιπτώσει τους «συνηθισμένους» ανθρώπους, ατελείς μηχανές. Κι αν δεν υπάρχει ακόμη συναίνεση στη Σίλικον Βάλεϊ για το ότι αυτές οι ατελείς μηχανές πρέπει να αντικατασταθούν από πραγματικές, άρα τέλειες μηχανές, οι «εκλεκτοί» άνθρωποι  καλούνται να σχεδιάσουν τεχνολογίες που θα διορθώνουν αυτές τις ατέλειες, είτε παρακολουθώντας στενά τους εργαζόμενους είτε αφαιρώντας τους καθήκοντα στα οποία μοιραία κάνουν λάθη.

 

 

 

 

Επόμενο άρθρο

Google news

Ακολουθήστε tanea.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Σχετικά άρθρα

Τα Νεότερα

  1. Paolo Bulgari: Πέθανε ο σπουδαίος κοσμηματοπώλης σε ηλικία 89 ετών – Οι ελληνικές ρίζες και η παγκόσμια καταξίωση
  2. Τι θα καταλάβαιναν για εμάς οι εξωγήινοι αν έπιαναν τώρα το Voyager; Τι μεταφέρει το «τρελό διαστημόπλοιο» και πόσο άλλαξε η Γη μέχρι να φτάσει 26 δισ. χλμ. μακριά;
  3. Κολοσσός – Προμηθέας 100-64: Κυριαρχική εμφάνιση και συντριβή των Πατρινών στη Ρόδο

Πιο Σχολιασμένα

Πιο Διαβασμένα

Cookies