Ρωσικό φιάσκο στη Σελήνη

Η πρώτη αποστολή της Ρωσίας στο φεγγάρι εδώ και 47 χρόνια απέτυχε, αφού το διαστημικό σκάφος Luna-25 ξέφυγε από τον έλεγχο και συνετρίβη στο έδαφος της Σελήνης. Η ρωσική διαστημική υπηρεσία, Roskosmos, ανέφερε ότι είχε χάσει την επαφή με το σκάφος λίγο αφότου παρουσιάστηκε ένα πρόβλημα καθώς το σκάφος προετοιμαζόταν να εισέλθει σε τροχιά προσγείωσης το Σάββατο. «Το σκάφος μετακινήθηκε σε μη προβλέψιμη τροχιά και διαλύθηκε ως αποτέλεσμα πρόσκρουσης με την επιφάνεια της Σελήνης» ανέφερε σε ανακοίνωση η Roskosmos.

Η αποτυχία αυτής της αποστολής κύρους, που είχε σχεδιαστεί προκειμένου να προσθέσει κύρος στα διαστημικά προγράμματα της Μόσχας, υπογραμμίζει την εξασθένιση της Ρωσίας ως διαστημικής δύναμης μετά τις ένδοξες ημέρες του ανταγωνισμού την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου. Τότε η Μόσχα ήταν η πρώτη που εκτόξευσε δορυφόρο σε τροχιά γύρω από τη Γη – τον Σπούτνικ 1 το 1957 – ενώ ο σοβιετικός κοσμοναύτης Γιούρι Γκαγκάριν έγινε ο πρώτος άνθρωπος που ταξίδεψε στο Διάστημα το 1961.

Η Ρωσία δεν είχε επιχειρήσει αποστολή στο Διάστημα από το 1976, όταν το Luna-24 επέστρεψε με δείγματα από το έδαφος της Σελήνης και τότε πρόεδρος της Σοβιετικής Ενωσης ήταν ο Λεονίντ Μπρέζνιεφ. Το Luna-25 επρόκειτο να προσσεληνωθεί στον νότιο πόλο της Σελήνης σήμερα, 21 Αυγούστου, σύμφωνα με ρώσους αξιωματούχους. Ενας πύραυλος Soyuz 2.1 που μετέφερε το σκάφος Luna-25 εκτοξεύθηκε από το κοσμοδρόμιο Βαστότσνι, 5.550 χλμ. ανατολικά της Μόσχας, στις 11 Αυγούστου. Το σκάφος προσεδάφισης βγήκε από την τροχιά της Γης προς το φεγγάρι λίγο περισσότερο από μία ώρα αργότερα. Μπήκε στην τροχιά της Σελήνης στις 16 Αυγούστου και ο σχεδιασμός ήταν να επιχειρήσει μια ήπια προσγείωση σήμερα το πρωί.

Ευάλωτη περιοχή

«Το σύστημα ελέγχου πτήσης ήταν μια ευάλωτη περιοχή, η οποία χρειάστηκε να περάσει από πολλές επιδιορθώσεις», δήλωσε ο Ανατόλι Ζακ, δημιουργός και εκδότης του ιστότοπου RussianSpaceWeb, ο οποίος παρακολουθεί τα ρωσικά διαστημικά προγράμματα. Πρόσθεσε ότι η Ρωσία επέλεξε να στοχεύσει την ιδιαίτερα φιλόδοξη προσεδάφιση στη Σελήνη πριν δοκιμάσει μια απλούστερη αποστολή σε τροχιά – τη συνήθη πρακτική που ακολουθούσε τόσο η Σοβιετική Ενωση παλαιότερα όσο και οι  ΗΠΑ, η Κίνα και η Ινδία σήμερα.

Εν μέσω του πολέμου στην Ουκρανία που έχει προκαλέσει κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα στη χώρα, η ρωσική ηγεσία ήθελε να τονώσει το γόητρό της με μια διαστημική επιστροφή, κάτι που δεν έγινε εφικτό. Η ρωσική κρατική τηλεόραση παρουσίασε την είδηση της απώλειας του Luna-25 όγδοη στο μεσημεριανό δελτίο ειδήσεων και αφιέρωσε σε αυτή μόλις 26 δευτερόλεπτα κάλυψης – έπειτα από μια είδηση για τις πυρκαγιές στην Τενερίφη και ένα ρεπορτάζ 4 λεπτών που αφορούσε επαγγελματικές διακοπές για ρώσους πιλότους και πληρώματα.

Η Ρωσία αντιμετωπίζει ανταγωνισμό από την Ινδία, το διαστημόπλοιο της οποίας, Chandrayaan-3, προγραμματίζεται να προσεδαφιστεί στον νότιο πόλο της Σελήνης την Τετάρτη, και ευρύτερα από την Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες που τον τελευταίο καιρό προωθούν ενεργά τις διαστημικές τους φιλοδοξίες.

Πίεση στην οικονομία

Η αποτυχία υπογραμμίζει επίσης την πίεση στην οικονομία, ύψους 2 τρισ. δολαρίων, της Ρωσίας, η οποία μέχρι στιγμής έχει αντέξει αυτό που η Δύση θεωρεί τις πιο αυστηρές κυρώσεις που έχουν επιβληθεί ποτέ. Οικονομικοί αναλυτές υπολογίζουν ότι οι κυρώσεις έχουν αποδυναμώσει σημαντικά την οικονομία της Ρωσίας, ιδιαίτερα τα τμήματα υψηλής τεχνολογίας που συχνά βασίζονται στις εισαγωγές. Ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν, από την άλλη, ισχυρίζεται  ότι η οικονομία της Ρωσίας επιδεικνύει αξιοσημείωτη δύναμη.

Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, η Ρωσία εξέτασε την πραγματοποίηση διαφόρων αποστολών στο φεγγάρι, οι οποίες καθυστέρησαν ή ακυρώθηκαν εν μέσω του χάους της κατάρρευσης της Σοβιετικής Ενωσης το 1991 και της επακόλουθης οικονομικής και πολιτικής αναταραχής. Η αποτυχία της αποστολής Fobos-Grunt το 2011 σε ένα από τα φεγγάρια του Αρη υπογράμμισε τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει το διαστημικό πρόγραμμα της Ρωσίας: δεν μπόρεσε καν να βγει από την τροχιά της Γης και έπεσε ξανά στη Γη, με αποτέλεσμα να συντριβεί στον Ειρηνικό Ωκεανό το 2012. Εκείνη την περίοδο, η Ρωσία κατέληξε στην ιδέα της αποστολής Luna-25 που είχε στόχο να προσγειωθεί στον νότιο πόλο της Σελήνης. Ενας στόχος που απέτυχε για άλλη μια φορά.