Ενας «Οιδίποδας» με φόβο και χωρίς πάθος

Εννέα κομμένοι και καμένοι κορμοί δέντρων και μερικές λιτές «μαρμάρινες» επιφάνειες ήταν τα μοναδικά σκηνικά στοιχεία που αντίκριζαν οι θεατές το βράδυ της Παρασκευής στην ορχήστρα του αρχαίου θεάτρου της Επιδαύρου. Το πιο λιτό, δηλαδή, σκηνικό που έχει στηθεί ως τώρα στο πολυκλείτειο θέατρο στο πλαίσιο του φετινού Φεστιβάλ Επιδαύρου. Και το οποίο αποδείχθηκε προάγγελος και της παράστασης που θα ακολουθούσε – του Οιδίποδα επί Κολωνώ του Σοφοκλή σε σκηνοθεσία Γιώργου Σκεύα. Μια παράσταση που έμοιαζε να έχει στηθεί για να ικανοποιήσει όλους εκείνους τους οργισμένους θεατές (κάποιες φορές και απλούς σχολιαστές εξ αποστάσεως) των παραστάσεων του Ιουλίου, που διαμαρτύρονταν για τα βαριά σκηνικά, τις εναλλακτικές σκηνοθετικές προτάσεις και τις «ακραίες» διασκευές.

Λίγο μετά τις 21.15 τα φώτα έσβησαν και τα 14 μέλη του θιάσου εμφανίστηκαν πίσω από τη σκηνή. Οταν η μουσική (ηχογραφημένη με την υπογραφή της Σήμης Τσιλαλή) σταμάτησε, η βαριά ανάσα του τυφλού, γέροντα, εξόριστου Οιδίποδα (Δημήτρη Καταλειφού) έφτασε ως το κοίλο. Κι εκείνος συνοδευόμενος από την κόρη του Αντιγόνη (Αγγελική Παπαθεμελή) αναζητούσε την ταυτότητα της χώρας όπου είχε φτάσει, η οποία γρήγορα με τη βοήθεια του Χορού αποδείχθηκε πως ήταν η Αθήνα.

Αίσθηση αναλογίου

Η υπόθεση της τραγωδίας άρχισε να ξετυλίγεται με καλό ρυθμό και με τη μετάφραση της Χρύσας Προκοπάκη και του Θάνου Τσακνάκη να βοηθούν προς αυτή την κατεύθυνση. Η περιορισμένη δράση, ωστόσο, στην πλοκή του συγκεκριμένου έργου, η σαφής έλλειψη σκηνοθετικής πρότασης και η σχεδόν ανύπαρκτη επιμέλεια κίνησης άφηνε ακάλυπτους τους ηθοποιούς δίνοντας την αίσθηση αναλογίου παρά οργανωμένης παράστασης. Προς αποφυγή ενός επίπεδου αποτελέσματος δεν συνέβαλαν ούτε τα κοστούμια (οι κόρες του Οιδίποδα με φορέματα – ρόμπες που παρέπεμπαν σε εργάτριες, ο χορός με παντελόνια και γιλέκα που θύμιζαν θαμώνες καφενείου των μέσων του 20ού αι.) που μαζί με τα σκηνικά υπέγραφε η Λιλη Πεζανού, ούτε η μουσική.

Ντυμένος με κοστούμι ως σύγχρονος πολιτικός ο Θησέας / Χρήστος Χατζηπαναγιώτης και πραγματοποιώντας έναν άθλο – καθώς ερμήνευε τον ρόλο του σε ολόκληρη την παράσταση με τη φωνή του τοποθετημένη σε διαφορετικό τόνο με αποτέλεσμα να είναι ως επί το πλείστον μη αναγνωρίσιμη – εμφανίστηκε ως ένας μετριοπαθής ηγέτης που τηρεί τον λόγο του και προστατεύει τον γέροντα Οιδίποδα και τις δύο του κόρες – την Αντιγόνη που εξαρχής συνοδεύει τον εξόριστο πατέρα της και την Ισμήνη που έρχεται να τους συναντήσει (Αλεξάνδρα Αϊδίνη) – από την αυθαιρεσία του Κρέοντα (Χρήστος Σαπουντζής). Ωστόσο καμία στιγμή δεν υπήρξε κατά τη δίωρη παράσταση που να δόνησε το κοίλο. Ούτε η απαγωγή των δύο κοριτσιών από τις δυνάμεις του Κρέοντα. Ούτε αργότερα η άφιξη του Πολυνείκη (Μάξιμος Μουμούρης), ο οποίος ως ηγέτης ενός μεγάλου στρατού και φορώντας μπλε γκαμπαρντίνα, ζήτησε τη βοήθεια του πατέρα του Οιδίποδα για να νικήσει τον σφετεριστή του θρόνου της Θήβας και αδελφό του, Ετεοκλή, με αποτέλεσμα να προκαλέσει την οργή του γέροντα.

Ο Δημήτρης Καταλειφός

Μοναδική προσπάθεια να προκληθεί συγκίνηση στους θεατές ήταν η ερμηνεία του Δημήτρη Καταλειφού (η τέταρτη και όχι η πρώτη στην Επίδαυρο, όπως γράφτηκε κατά κόρον), η οποία έμοιαζε να επιχειρεί να μετρηθεί με εκείνες πολύ παλαιότερων συναδέλφων του από άλλες δεκαετίες. Η αγωνία, όμως, για μια εμφατική απόδοση του ρόλου εξαφάνισε τις λεπτές αποχρώσεις της ψυχοσύνθεσης ενός πολύπαθου θνητού, ο οποίος γνωρίζει ότι βρίσκεται κοντά στο τέλος του.

Ολα αυτά, ωστόσο, δεν πτόησαν τους συνολικά περίπου 17.000 θεατές, στις δύο παραστάσεις, σύμφωνα με τα στοιχεία που μας δόθηκαν, να χειροκροτήσουν με ενθουσιασμό τους συντελεστές.