Μαφίες

Το 1991 ήμουν δημοσιογραφική αποστολή στην Αλβανία. Σε ένα μεσοδιάστημα, όταν το κομμουνιστικό καθεστώς κατέρρεε. Στη διάρκεια μιας απεργίας όπου δεν δούλευε τίποτα – εκτός από τους ασφαλίτες.

Εμεινα δεκαπέντε μέρες στη θεόφτωχη χώρα, κάνοντας ένα αγριευτικό road trip, από την πρωτεύουσα μέχρι την Κακαβιά. Μαζί μου στο ίδιο αυτοκίνητο, σκιά μου, ήταν ένας μειονοτικός που έκανε χρέη ασφαλίτη. Ασχετος με οτιδήποτε, πλην το μακρύ χέρι του κράτους.

Ελεγχε ποιους θα δω, τι θα πω, πώς θα το πω. Και πάντα είχε μια απάντηση ακόμα και για τις πιο κουφές ερωτήσεις που επίτηδες του υπέβαλλα, επειδή με διασκέδαζαν οι απαντήσεις του.

Βρίσκαμε στη μέση του πουθενά μια δωδεκαώροφη πολυκατοικία. Τι είναι εδώ; Το χωριό τάδε. Η πολυκατοικία ήταν ένα ολόκληρο χωριό! Φτιάχτηκε όταν τελείωσε η εθελοντική δενδροφύτευση για να εγκατασταθούν όσοι νεολαίοι είχαν ζευγαρώσει στη διάρκεια των εργασιών. Κι αν αρνούνταν να εργαστούν εθελοντικά; Τους υποχρέωναν.

Ο συγκεκριμένος Ελληνας (δεν γράφω το όνομά του, δεν ζει πια) ήταν μισητός στα μειονοτικά χωριά. Του το έδειχναν με κάθε τρόπο, αυτός μου εξηγούσε ότι τον χτυπάνε επειδή είναι εθνικιστές. Οι Ελληνες στις Δρυμάδες, στη Χειμάρρα, στους (Αγίους) Σαράντα είχαν λίγο πρωτόγονη πολιτική σκέψη, σε μια εφιαλτική χώρα. Αλλά διεκδικούσαν.

Διεκδικούσαν ταυτότητα εθνικής μειονότητας, δικαιώματα, τις περιουσίες τους. Φυλακίστηκαν για τις διεκδικήσεις τους. Το δίκαιο του καθεστώτος ήταν εξοντωτικό (διαβάστε τα βιβλία του Τηλέμαχου Κώτσια «Σινική μελάνη» και του Αχιλλέα Σύρμου «Ιστορίες από το Σπατς»). Ο νόμος ερμηνευμένος από μια απολύτως εξαρτημένη δικαιοσύνη ήταν η έκφραση του κρατικού αυταρχισμού.

Από τότε, η Αλβανία έχει κάνει άλματα. Δυστυχώς, όμως, η ελληνική μειονότητα έχει ακόμα παράπονα. Και η δικαιοσύνη εξακολουθεί να είναι δεκανίκι της πολιτικής ηγεσίας που συχνά χρησιμοποιεί το διεφθαρμένο πελατειακό κράτος ως φέουδο.

Για επιχειρηματικά συμφέροντα, που χάρη στην εκλογή του φαίνεται ότι ανέκοψε, βρίσκεται φυλακισμένος ο μειονοτικός δήμαρχος Χειμάρρας Φρέντυ Μπελέρης. Η κατηγορία ότι έδωσε πενηντάευρα σε πολίτη για την ψήφο του τον οδήγησε σε μακρά προφυλάκιση και σε παραπομπή σε δίκη, για βαρύ αδίκημα διαφθοράς.

Ο Μπελέρης, κατά την παράταξή του, αποτρέπει την παράδοση μεγάλου μέρους εκτάσεων, που ανήκουν και σε μειονοτικούς, για αξιοποίηση, όπως επιδιώκει ο αλβανός πρόεδρος Εντι Ράμα.

Το δε αλβανικό κράτος, προφυλακίζοντας τον δήμαρχο, παραβιάζει το τεκμήριο της αθωότητάς του φαλκιδεύοντας τη δίκαιη δίκη του – δικαιώματα ευνόητα στην Ευρωπαϊκή Ενωση, όπου η Αλβανία είναι υποψήφια προς ένταξη χώρα.

Ο Εντι Ράμα προσπάθησε πριν από μήνες να κάνει δημόσιες σχέσεις με την Ελλάδα, θεωρώντας ότι έτσι θα διασφάλιζε ανοχή. Γελιέται. Αν επιμείνει προκλητικά να χρησιμοποιεί τη δικαιοσύνη ως μακρύ βραχίονα της εξουσίας του, το μόνο που θα καταφέρει είναι να ζημιώσει τον λαό του.

Εναν λαό ταλαιπωρημένο από αυταρχικές ηγεσίες που, από το 1991, ελπίζει στο ευρωπαϊκό μέλλον. Αλλά, προφανώς, η Ευρώπη δεν προσφέρεται σε κράτη – μαφίες.