Αυστηροποίηση

Η σύγκριση φαίνεται πως κρίθηκε επιτυχημένη, οπότε ο υπουργός την επανέλαβε χθες. Τα πρόστιμα για εμπρησμό από αμέλεια, είπε ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Βασίλης Κικίλιας μετά τη συνάντησή του με τον υπουργό Δικαιοσύνης Γιώργο Φλωρίδη, θα είναι ανάλογα με αυτά που ισχύουν για την κακοποίηση των ζώων και μπορεί να φτάνουν ως τα 30.000 ευρώ. Οσοι έχουν αναρωτηθεί τι σχέση έχουν τα δύο αδικήματα θα πρέπει να ανατρέξουν σε προηγούμενες δηλώσεις του υπουργού, όπου τονιζόταν ότι «το μέτρο για αυτούς τους λίγους που βασάνιζαν τα ζώα λειτούργησε». Αρα θα λειτουργήσει και για τους εμπρηστές.

Τώρα το αν πράγματι βασανίζονται λιγότερα γατάκια και σκυλάκια από τότε που επιβλήθηκε αυτό το εξοντωτικό πρόστιμο σε περιπτώσεις που πήραν μεγάλη δημοσιότητα είναι συζητήσιμο. Και θα είχε ενδιαφέρον αν είναι ακριβές, αφού τα σύγχρονα πορίσματα της ποινικής επιστήμης δείχνουν σε γενικές γραμμές ότι η αύξηση των ποινών δεν μειώνει και τα σχετικά εγκλήματα. Ο Κικίλιας όμως σίγουρα θα έχει κάποια στατιστικά στοιχεία στο μυαλό του. Εκεί που έκανε κάποιο σκόντο πάντως είναι στο ύψος των προστίμων. Μιλώντας προχθές στον ΣΚΑΙ, προανήγγειλε «δεκαπλασιασμό, εικοσαπλασιασμό, εκατονταπλασιασμό αν χρειαστεί». Το μέτρο σύγκρισης προφανώς δεν είναι ο ποινικός κώδικας που ψήφισε το 2019 ο κακός ΣΥΡΙΖΑ, και αναφερόταν σε «φυλάκιση ως 3 ετών ή επιβολή χρηματικής ποινής» για τον εμπρησμό εξ αμελείας, αλλά ο προηγούμενος ΠΚ, που προέβλεπε πρόστιμο 100.000 ως ενός εκατομμυρίου δραχμών. Μια απλή μετατροπή όμως των 30.000 ευρώ σε δραχμές δείχνει ότι η χρηματική ποινή απλώς δεκαπλασιάζεται.

Ισως επειδή δεν μπορείς να επιβάλεις πρόστιμο 300.000 ευρώ για την κακοποίηση μιας γάτας. Ισως πάλι επειδή ο επαπειλούμενος εκατονταπλασιασμός μπορεί να επέλθει σε μεταγενέστερο στάδιο: αν καούν ας πούμε κι άλλα δάση, μπορεί ο υπουργός να δεχθεί να αποδεσμευτεί ο εμπρησμός από την κακοποίηση των ζώων, ώστε να λυθούν τα χέρια του νομοθέτη.

Κάποιοι, βέβαια, επικαλούνται τη συνταγματικά κατοχυρωμένη αρχή της αναλογικότητας. Επισημαίνουν δηλαδή ότι μια ποινή πρέπει να είναι ανάλογη με τη βαρύτητα του εγκλήματος, με τις συνθήκες διάπραξής του, αλλά και με το προφίλ του δράστη. Τονίζουν ότι σημασία έχει να εφαρμόζονται οι ποινές, όχι να γίνονται πιο αυστηρές, όπως έχει σημασία να αντιμετωπιστεί επιτέλους και το ζήτημα των ρυθμών με τους οποίους απονέμεται η δικαιοσύνη στη χώρα μας. Και υπενθυμίζουν ότι σκοπός μιας σύγχρονης αντεγκληματικής πολιτικής δεν είναι η εκδίκηση, αλλά η βελτίωση και ο μη υποτροπιασμός του δράστη, ο εκφοβισμός τυχόν μιμητών του και, μακροπρόθεσμα, το ξερίζωμα των συνθηκών που γεννούν το έγκλημα.

Σε όλους αυτούς τους νομικιστές, η σημερινή κυβέρνηση, όπως άλλωστε και οι προηγούμενες, μια απάντηση επιφυλάσσει: οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι πάνω από εννιά στους δέκα πολίτες τάσσονται υπέρ της αυστηροποίησης των ποινών για σοβαρά εγκλήματα. Αυτοί ξέρουν.