Η Σέριφος πριν από τον τουρισμό

«Η πρώτη μου επαφή με τη Σέριφο ήταν το 1954. Μια απλή στάση στη διαδρομή του πλοίου από τον Πειραιά προς νότια: Κύθνος – Σέριφος – Σίφνος – Ιος – Σαντορίνη. Το μεγάλο λιμάνι της με τον νότιο προσανατολισμό προστάτευε από τα μελτέμια. Είδα τη Χώρα να αστράφτει στην κορυφή του λόφου. Σημείωσα να επιστρέψω. Και αν δεν με απατά η μνήμη μου, αποβιβάστηκα στο Λιβάδι ένα ή δύο χρόνια αργότερα».

Τα λόγια ανήκουν στον βετεράνο της φωτογραφίας Αμερικανό – αλλά πλέον πολιτογραφημένο Ελληνα – Ρόμπερτ ΜακΚέιμπ. Εικοσι τέσσερα καρέ από εκείνη την επίσκεψή του που κατέγραψε σε ασπρόμαυρο φιλμ, αλλά και από το έγχρωμο υλικό που τράβηξε χρόνια αργότερα αποτελούν το υλικό της έκθεσης «Μαγεία της Σερίφου», που εγκαινιάζεται σήμερα επί τη ευκαιρία του εορτασμού του πρώτου έτους λειτουργίας του κτιρίου «Περσεύς» ως Αρχαιολογικό Μουσείο Σερίφου. Καρέ που έρχονται σε διάλογο με σύγχρονες εικόνες αποτυπωμένες από τον φακό της φωτογράφου και εικαστικού Κατερίνας Καλούδη, η οποία συνεπιμελείται την έκθεση με τον αρχαιολόγο Γιώργο Γαβαλά.

«Τη δεκαετία του 1950 δεν συναντούσες πολλούς επισκέπτες στις Κυκλάδες. Δεν υπήρχαν δρόμοι ούτε ενοικιαζόμενα αυτοκίνητα, παρά μετρημένα ταξί και ελάχιστα καταλύματα. Τα γαϊδουράκια ήταν σε ευρεία χρήση και συχνά ήμασταν οι μόνοι ξένοι επισκέπτες στο νησί.

Εκείνα τα χρόνια στις Κυκλάδες, νιώθαμε συχνά σαν εξερευνητές που ανακάλυπταν νέους πολιτισμούς. Κάθε νησί είχε τον δικό του ξεχωριστό χαρακτήρα. Σήμερα, με την ευκολία της μετακίνησης, την τηλεόραση, το Διαδίκτυο, τον μαζικό τουρισμό, έχει επέλθει ομογενοποίηση των ηθών και των παραδόσεων», συνεχίζει ο 89χρονος σήμερα φωτογράφος, ο οποίος ξεκίνησε να αναμετριέται με την κάμερα ήδη από την ηλικία των πέντε ετών.

ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ. «Οι φωτογραφίες του Ρόμπερτ ΜακΚέιμπ από τη Σέριφο, αιχμαλωτίζουν την αρχετυπική απλότητα και αρμονία του αρχιπελάγους, λίγο πριν μετατραπεί σε παγκόσμιο τουριστικό προορισμό. Οι λήψεις του, που απεικονίζουν τη διαχρονική λιτή ομορφιά του κυκλαδικού τοπίου με τη μακραίωνη ιστορία να είναι πανταχού παρούσα στην καθημερινότητα των Κυκλαδιτών, είναι σήμερα πολύτιμα τεκμήρια ενός κόσμου που, εν πολλοίς, εξαφανίστηκε πίσω από την τουριστική υπερανάπτυξη. Στις εικόνες του ο λιτός βίος των Κυκλάδων της μεταπολεμικής Ελλάδας λούζεται στο αιγαιοπελαγίτικο φως και μεταμορφώνεται σε παράδεισο στον οποίο όλοι θα θέλαμε κάποτε να έχουμε ζήσει», σημειώνει ο επικεφαλής της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων, Δημήτρης Αθανασούλης με αφορμή την έκθεση.

«Η μαγεία της Σερίφου μπορεί να μην εξηγηθεί ποτέ», σχολιάζει ο Ρόμπερτ ΜακΚέιμπ. «Αλλά μέσα από αυτή την έκθεση διαφαίνεται να πλανιέται στον αέρα μια νέα μαγεία. Φωτογράφισα πριν από πολύ καιρό, σε ένα μακρινό παρελθόν. Με τη βοήθεια των πολλών νέων φίλων μου από τη Σέριφο συνυφάνθηκε το παρελθόν με το παρόν αυτού του υπέροχου νησιού, φέρνοντας κοντά πολλές γενιές Σεριφιωτών. Με έναν μαγικό τρόπο».