«Η ανατροπή της κλιματικής κρίσης ξεκινάει από εμάς»

Η κλιματική αλλαγή αναγνωρίζεται πλέον ως ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα των ημερών μας. Και ως θεματική δεν θα μπορούσε να αφήσει εκτός την παραστασιολογία της εποχής. Η παράσταση «2071», για παράδειγμα, παρουσιάζεται στις 17 και 18 Ιουλίου στην Καστοριά, σε σκηνοθεσία Μάνου Καρατζογιάννη, στο πλαίσιο του Προγράμματος του Υπουργείου Πολιτισμού και της Εθνικής Λυρικής Σκηνής «Όλη η Ελλάδα, ένας Πολιτισμός».

Πρόκειται για μια δραματοποιημένη διάλεξη του κλιματολόγου Κρις Ράπλεϊ και του καταξιωμένου Βρετανού συγγραφέα Ντάνκαν Μακμίλαν, η οποία παρουσιάστηκε το 2014 στο Royal Court του Λονδίνου από την Κέιτι Μίτσελ και τώρα ανεβαίνει για πρώτη φορά στη χώρα μας. Στην καρδιά της βρίσκεται η κλιματική αλλαγή «το μείζον πρόβλημα για το παρόν και μέλλον του πλανήτη με τις συντριπτικές συνέπειές της – όχι μόνο στη ζωή όλων μας, αλλά και στο πολιτιστικό απόθεμα, υλικό και άυλο. Οι προειδοποιήσεις της επιστημονικής κοινότητας για τις μη αναστρέψιμες επιπτώσεις του φαινομένου, η ενεργειακή κρίση που προκλήθηκε από τον πόλεμο, οι δύσκολες αποφάσεις που πρέπει να ληφθούν άμεσα σε παγκόσμιο επίπεδο, απαιτούν εγρήγορση», επισημαίνει ο Μ. Καρατζογιάννης στο «ΝΣυν».

Η παράσταση αποτελεί έναν μονόλογο βασισμένο στην επιστημονική πορεία του Ράπλεϊ, ο οποίος είναι καθηγητής κλιματικών επιστημών στο πανεπιστήμιο College London και Πρόεδρος της Σύμπραξης για την Κλιματική Αλλαγή της βρετανικής πρωτεύουσας. Ο Αντώνης Μυριαγκός ανέλαβε να υποδυθεί τον ρόλο του κλιματολόγου και ο Τηλέμαχος Μούσας παίζει ζωντανά και συμβολικά το αιθερόφωνο, σ’ αυτό το έργο που διερωτάται ποιο είναι το μέλλον που θέλουμε να δημιουργήσουμε. «Καταρχάς, η παράσταση απαντάει ποιο είναι το μέλλον που θέλουμε να αποφύγουμε. Ο κόσμος μετά από την επικείμενη αύξηση της θερμοκρασίας θα είναι ένας κόσμος με ανήκουστους καύσωνες, σοβαρή λειψυδρία και μεγάλες πλημμύρες σε πολλές περιοχές με σημαντικές επιπτώσεις στα οικοσυστήματα και στις προμήθειες τροφής και νερού. Είναι δύσκολο να εκτιμήσουμε αν είναι εφικτό να προσαρμοστούμε στις συνθήκες μιας επικείμενης υπερθέρμανσης της τάξεως των 4 ^o C. Γεγονός που θα επιφέρει πλήρη αποδιοργάνωση, καταστροφές και μετατόπιση πληθυσμών»  τονίζει ο σκηνοθέτης και συνεχίζει.

«Βέβαια όλοι αυτοί οι κίνδυνοι δε θα μοιράζονται εξίσου ανά την υφήλιο, αν και κανένα κράτος δε θα είναι σώο και ασφαλές από τις συνέπειες μας τέτοιας τάξης κλιματικής κρίσης. Άλλωστε, οι υποδομές μας χτίστηκαν σύμφωνα με τα δεδομένα του κόσμου που κληρονομήσαμε και δεν είναι σχεδιασμένες να αντιμετωπίζουν τις απαιτήσεις ενός κλιματικού συστήματος σαν κι αυτό που προκαλούμε τώρα. Επομένως είναι ανάγκη να αναθεωρήσουμε εκ βάθρων το ενεργειακό σύστημα του πλανήτη. Αλλά ταυτόχρονα πρέπει να εξασφαλίσουμε, όσο είναι καιρός, συνεχή παροχή ενέργειας, ισότητα, βιωσιμότητα και ανάπτυξη. Αυτό το αίτημα ορίζει ως δράση μας στο παρόν η παράσταση, ώστε να έχουμε τη δυνατότητα να δημιουργήσουμε το μέλλον».

Eπιστημονικά δεδομένα

Ενα ιδιαίτερο στοιχείο της αφήγησης, είναι το γεγονός πως για τον Ράπλεϊ, η κλιματική αλλαγή είναι κατ’ αρχάς θέμα συναισθηματικό αλλά βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα για να στοιχειοθετήσει τη θέση του. Το χαρακτηριστικό αυτό περνάει και σκηνή. «Την ενημέρωση με σαφήνεια αλλά και φαντασμαγορία – χάρη και στη μαγική χρήση του βίντεο από τον Goran Gagic – επιχειρεί και η παράστασή μας», αποκαλύπτει ο Μ. Καρατζογιάννης. «Ο Ράπλεϊ, από παιδί, αφιέρωσε όλη του τη ζωή στην επιστήμη. Άρα ένα τόσο επίμαχο επιστημονικά θέμα δεν μπορεί παρά να τον αφορά συναισθηματικά. Άλλωστε, όλα τα ζητήματα που προκύπτουν στον  σύγχρονο παγκοσμιοποιημένο κόσμο όπως η κοινωνική ανισότητα, η διαφθορά, η οικολογική καταστροφή, η αυθαιρεσία της εξουσίας δεν είναι μόνο πολιτικά αλλά βαθιά οντολογικά. Όχι μόνο εξαιτίας ενός επικείμενου αφανισμού αλλά γιατί για την επίλυσή τους προϋποτίθεται η πλήρη ευαισθητοποίηση μας. Όπως προειδοποιεί ο συγγραφέας μας θα χρειαστεί η μεγαλύτερη συλλογική προσπάθεια στην ιστορία για να ανατρέψουμε την κλιματική κρίση. Και την προσπάθεια αυτή οφείλουμε να την καταβάλλουμε εμείς. “Εμείς, οι αισθηματικοί άνθρωποι, οι αφύλακτοι αριστοκράτες της Ιστορίας” όπως σημειώνει και η Λούλα Αναγνωστάκη στο τελευταίο της έργο “Σ’ εσάς που με ακούτε” που πραγματεύεται την ανασφάλεια, την ασφυξία και το αίσθημα του μετέωρου όπως το βιώνει ο σύγχρονος άνθρωπος», καταλήγει ο σκηνοθέτης.