Το «ναι» που έγινε «όχι» το 2023

Ρωμαϊκή Αγορά Θεσσαλονίκης, 27 Ιουνίου 2015. Αλκοόλ σε νεοταβέρνα. Από το κινητό που χτυπάει ακούγεται ξαφνικά η λέξη: «…δημοψήφισμα…». Μόνο σε τέτοιες στιγμές καταλαβαίνεις τις μεγαλεπήβολες έννοιες, όπως την αιωνιότητα και το «παράλογο». Αιωνιότητα είναι να περιμένεις για μια στιγμή στο κινητό να πάρει πίσω ο συνομιλητής τη λέξη που μόλις πρόφερε. Παράλογο είναι να μένεις μια αιωνιότητα στο κινητό, ενώ ξέρεις ότι πρόκειται απλώς για μια στιγμή. Να φαντάζεσαι μέσα σου ήδη το δίλημμα για το οποίο θα φτάσεις ως την κάλπη: μονά ζυγά, πρέπει να μείνουμε στην Ευρώπη. Να πασχίζεις να το διατυπώσεις εσύ πριν αποφασίσουν άλλοι για σένα.

Κι ύστερα ήρθε ο διχασμός – άλλη μια χαμένη ευκαρία, μεταξύ μας, κατά την οποία δεν αντιλήφθηκες πόσο διογκωμένο ήταν το κύμα της άρνησης -, το κλείσιμο των τραπεζών, οι εικόνες με τους συνταξιούχους στα ΑΤΜ βγαλμένες από μια Ελλάδα δυστοπικού μυθιστορήματος. Το πάρτι είχε τελειώσει, όπως και το χανγκόβερ, ξεκινούσε η ναυτία και πολύ γρήγορα η ασθένεια υποτροπίαζε. Εκτός όλων των άλλων, έπρεπε να χτυπάμε και νταούλια στις αγορές – «θα ζητάνε να μας δανείζουν» έλεγε ο Βαρουφάκης.

Επρεπε να προσποιούμαστε ότι συμμετέχουμε σε έναν μικρό εμφύλιο, όπου η τρόικα-εταίροι-δανειστές-θεσμοί (σύμφωνα με το newspeak της νέας Αριστεράς) ήταν οι κακοί κι εμείς είχαμε τον ήλιο, το τσίπουρο κι αφήναμε άδετες τις γραβάτες. Ηταν το γλυκερό παραμύθι της θυματοποίησης που αφηγούνταν οι Επιτροπές Αλήθειας – η Ζωή Κωνσταντοπούλου του αντιμνημονιακού ρεβανσισμού. Απέναντι στον «εκβιασμό των δανειστών» τι άλλο σου έμενε παρά η αναστολή των μεταρρυθμίσεων; Τι άλλο έμενε στο κατά φαντασίωση Κούγκι του Καμμένου παρά να «πάρεις τη διαπραγμάτευση στα χέρια σου» και να διογκώσεις την Ακαθάριστη Εθνική Περηφάνια; Μαζί με αυτήν και την τύχη ενός εκλογικού σώματος που, εκ του αποτελέσματος, φάνηκε πως επί οχτώ χρόνια αναζητούσε το τέλος των αγανακτισμένων και τους μπλε φακέλους της κανονικότητας. Κατά μία έννοια, με το «ναι» του 2015 ο Αλέξης Τσίπρας έθετε σε μηχανισμό το τελικό «όχι» της κοινωνίας. Δεν είναι ώρα τώρα να μετράμε σε πόσες αιωνιότητες αντιστοιχούσε εκείνη η περίοδος.