«Αντί να χτίζουμε φράχτες, να φέρουμε περισσότερους εργάτες»

Αντί να χτίζει υψηλότερους φράχτες, να ενισχύει τα σύνορα και την ακτοφυλακή της και να προσπαθεί να στείλει περισσότερους αλλοδαπούς στην πατρίδα τους, η Ευρωπαϊκή Ενωση θα πρέπει να επικεντρωθεί στην προσπάθεια προσέλκυσης περισσότερων μεταναστών εργατών. Αυτό είναι το εντυπωσιακό συμπέρασμα ενός βιβλίου που κυκλοφόρησε πριν από δύο χρόνια – στην αρχή έγινε δεκτό με μεγάλη δυσπιστία, όλο και περισσότεροι όμως μελετούν τα στοιχεία που οδήγησαν στη συγκεκριμένη διαπίστωση και παραδέχονται πως τα δεδομένα, σε οικονομικό και δημογραφικό επίπεδο, κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση.

Την ώρα που οι κυβερνήσεις της ΕΕ προσπαθούν να οχυρώσουν τη ζώνη Σένγκεν ενάντια στις ανεπιθύμητες αφίξεις και να καταστήσουν όλο και πιο δύσκολη τη διεκδίκηση ασύλου, ο δημοσιογράφος Ζιλ Μέριτ, ιδρυτής του think tank Friends of Europe, υποστηρίζει στο βιβλίο του «People Power: Γιατί χρειαζόμαστε περισσότερους μετανάστες» ότι η ΕΕ αντιμετωπίζει μια σκληρή επιλογή μεταξύ της ελεγχόμενης μετανάστευσης μεγάλης κλίμακας και της οικονομικής και δημογραφικής παρακμής. Υποστηρίζει ότι η γηραιά ήπειρος χρειάζεται εκατομμύρια περισσότερους μετανάστες τα επόμενα χρόνια για να αποτρέψει τις αυξανόμενες ελλείψεις εργατικού δυναμικού (όπως το αποδεικνύει ο πρόσφατος νόμος που υιοθετήθηκε στη Γερμανία) αλλά και για να αναζωογονήσει έναν γερασμένο και συρρικνούμενο πληθυσμό και να γεμίσει τα κρατικά ταμεία. Παραθέτοντας μια σειρά από στατιστικές και προβλέψεις επισημαίνει ότι δεν θα υπάρχουν αρκετοί Ευρωπαίοι για να εργαστούν στα εργοστάσια, τα εστιατόρια και τα νοσοκομεία τις επόμενες δεκαετίες, ή για να χρηματοδοτήσουν τις συντάξεις και να φροντίσουν τους ηλικιωμένους, εκτός αν δοθούν προληπτικά κίνητρα για οικονομική μετανάστευση.

Μειώνεται απειλητικά ο πληθυσμός

Η στατιστική υπηρεσία της ΕΕ Eurostat προβλέπει ότι μέχρι το 2100, ο πληθυσμός της Ευρωπαϊκής Ενωσης θα μειωθεί κατά 30 εκατομμύρια, ή 6,9%, από τα 448 εκατομμύρια που είναι σήμερα. Οι πιο έντονες μειώσεις στη μεταβολή του πληθυσμού θα σημειωθούν στη Γερμανία, την Ιταλία, την Πολωνία και τη Ρουμανία. Ενώ η καθαρή μετανάστευση μπορεί να περιορίσει τη σωρευτική μείωση στη Γερμανία, ο πληθυσμός της Ιταλίας προβλέπεται να μειωθεί σε 51 εκατομμύρια από 60 εκατομμύρια σήμερα, της Πολωνίας σε μόλις 27 εκατομμύρια από 38 εκατομμύρια και της Ρουμανίας σε λιγότερο από 13 εκατομμύρια από 19 εκατομμύρια σήμερα.

Είναι ανησυχητικό για τη βιωσιμότητα των ευρωπαϊκών συστημάτων υγείας, πρόνοιας και συνταξιοδότησης ότι το 2100 θα υπάρχουν λιγότερα από δύο άτομα σε ηλικία εργασίας για κάθε συνταξιούχο, έναντι τριών σήμερα. Επιπλέον, θα υπάρχει μόλις και μετά βίας ένα άτομο σε ηλικία εργασίας για να καλύψει τις συνδυασμένες ανάγκες των νέων και των ηλικιωμένων.

Τεράστιο το δημογραφικό ζήτημα

Εκτός από το οικονομικό ζήτημα – δηλαδή τις θέσεις εργασίας που δεν καλύπτονται είτε από εργάτες γης είτε σε άλλες δουλειές και τα συνταξιοδοτικά ταμεία  που πρέπει να στηριχθούν με νέους εργαζόμενους – υπάρχει και το τεράστιο δημογραφικό ζήτημα. Το 2017, η πολυπληθέστερη χώρα της Ευρώπης, η Γερμανία, κατέλαβε μόλις τη 16η θέση παγκοσμίως. Το ποσοστό γεννήσεων στην ήπειρο είναι πλέον τόσο χαμηλό που ο συνολικός πληθυσμός σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες έχει αρχίσει να μειώνεται.

Μέχρι το 2050, η Eurostat εκτιμά ότι μόνο η Ιρλανδία, η Γαλλία, η Νορβηγία και η Βρετανία θα δουν τον πληθυσμό τους να αυξάνεται χωρίς μετανάστευση. Αντίθετα, η Γερμανία και η Ιταλία χρειάζονται πολύ τους μετανάστες: χωρίς τους νεοεισερχόμενους, θα αντιμετώπιζαν μείωση 18% και 16%. Ακόμη και η διατήρηση της μετανάστευσης στα σημερινά επίπεδα είναι απίθανο να αποτρέψει τη συρρίκνωση των περισσότερων ανατολικών και μεσογειακών χωρών, όπως η Ελλάδα.