Χαλαρώνει τους κανόνες {LF}για καλλιέργεια μεταλλαγμένων

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να παρουσιάσει σήμερα Τετάρτη πρόταση που θα χαλαρώνει τους περιορισμούς για γενετικά μεταλλαγμένους σπόρους και καλλιέργειες. Η Κομισιόν υποστηρίζει ότι οι νέοι αυτοί κανονισμοί θα πρέπει να γίνουν λιγότερο αυστηροί ώστε να αναπτυχθούν σοδειές που θα χρειάζονται λιγότερα φυτοφάρμακα, θα προσαρμόζονται καλύτερα στις νέες περιβαλλοντικές συνθήκες λόγω της περιβαλλοντικής αλλαγής και θα χρειάζονται λιγότερο νερό.

Ομως οι προσπάθειες αυτές αναμένεται να γνωρίσουν ισχυρές αντιδράσεις από διάφορους χώρους, περιλαμβανομένων περιβαλλοντικών ομάδων αλλά και κομμάτων τόσο από το δεξιό όσο και το αριστερό πολιτικό φάσμα.

Στόχος της ΕΕ είναι να επιτρέπονται οι αλλαγές στο υπάρχον DNA φυτών και όχι να εφαρμόζονται διαγονιδιακές τεχνικές που εισάγουν ξένους κλώνους DNA και δημιουργούν ξεχωριστό είδος τέτοιων καλλιεργειών. Το σχέδιο αυτό στοχεύει να αποτελέσει έναν ακόμη πυλώνα για την αποκαλούμενη Πράσινη Συμφωνία της ΕΕ.

Ηδη η χαλάρωση περιορισμών για τις γενετικά μεταλλαγμένες σοδειές γνωρίζουν αντιδράσεις από την αριστερή πολιτική πτέρυγα. Την ίδια στιγμή και η Κεντροδεξιά θέλει να καθυστερήσει η εφαρμογή της Πράσινης Συμφωνίας κάνοντας λόγο για πλήγμα που θα δεχτούν οι αγρότες.

Ο νέος νόμος στοχεύει να μειώσει τη γραφειοκρατία για τέτοιες καλλιέργειες και να επιτρέψει την ευκολότερη πρόσβαση στην αγορά για τα φυτά που καλλιεργούνται με τις επονομαζόμενες «νέες γονιδιωματικές τεχνικές» (NGTs), όπως η τεχνική με την ονομασία CRISPR-Cas, που στοχεύει συγκεκριμένα γονίδια χωρίς απαραίτητα να εισάγεται εκτός της γενετικής δεξαμενής όσων τα αναπτύσσουν. Σύμφωνα μάλιστα με προσχέδιο της νομοθεσίας που επικαλούνται διεθνή μέσα ενημέρωσης, οι χώρες της ΕΕ δεν θα μπορούν πλέον να απαγορεύουν μεμονωμένα τις NGT καλλιέργειες στο έδαφός τους.

Σε έγγραφο της ΕΕ από τον Φεβρουάριο του 2023 η Κομισιόν φέρεται ακόμη να εξέτασε εάν θα έπρεπε να αντιμετωπίζει ως ίδιους τους παραδοσιακούς σπόρους με αυτούς που παράγονται χρησιμοποιώντας τις νέες τεχνικές, επειδή οι τροποποιήσεις αυτές θεωρητικά θα μπορούσαν να έχουν συμβεί με φυσικό τρόπο.

Υπέρ και κατά

Οι υποστηρικτές της τεχνολογίας αυτής επικαλούνται μεταξύ άλλων και την κλιματική αλλαγή. Οπως αναφέρουν, η περσινή ξηρασία έπληξε μεγάλο μέρος από τις σοδειές της Ευρώπης, από τις ελιές στην Ισπανία μέχρι τις καλλιέργειες καλαμποκιού και ηλίανθου της Ουγγαρίας, καλλιέργειες καλαμποκιού σε Ιταλία και Ρουμανία, μέχρι την παραγωγή γάλακτος στη Γαλλία και πως χρειάζονται λύσεις.

Οι υποστηρικτές αυτοί λένε τώρα ότι η απάντηση στα προβλήματα της Ευρώπης είναι η υιοθέτηση τεχνικών τροποποίησης γονιδίων για την παραγωγή καλύτερων καλλιεργειών. Οι πολέμιοι από την πλευρά τους αναφέρουν ότι οι αλλαγές αυτές είναι δικαιολογία για να υπάρξουν ριζικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο γίνονται οι καλλιέργειες στο μπλοκ.

Τώρα οι νέες προτάσεις αναμένεται ότι θα ανοίξουν μέτωπο μεταξύ των χωρών-μελών της ΕΕ, με χώρες που πλήττονται περισσότερο από την ξηρασία να αναμένεται να τεθούν υπέρ της τεχνολογίας αυτής. Επίσης μάχη αναμένεται και σε επίπεδο Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Από την πλευρά της η Euroseeds που εκπροσωπεί τον κλάδο των σπόρων στην Ευρωπαϊκή Ενωση έχει εκφράσει «σοβαρές αμφιβολίες», όπως χαρακτηρίζονται, σχετικά με την πολυπλοκότητα της διαδικασίας που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπως στην περίπτωση διαφωνιών με κράτη-μέλη. «Αυτό διακινδυνεύει μια νέα πολιτικοποίηση του τι θα πρέπει να συνιστά διοικητική απόφαση με βάση σαφή επιστημονικά κριτήρια και θα έθετε την ΕΕ σε σαφή λανθασμένη ευθυγράμμιση με τις προσεγγίσεις που υιοθετούνται σε άλλες δικαιοδοσίες όπως π.χ. τη Βρετανία και θα αποτελούσε σημαντικό βάρος» για όσους αναπτύσσουν τέτοιες τεχνολογίες προειδοποίησε η Ενωση. Εκφράστηκαν επίσης επίσης ανησυχίες σχετικά με την επιστημονική αιτιολόγηση και τη συνακόλουθη νομική βάση της κύριας ταξινόμησης όλων των φυτών τύπου NGT, ανεξάρτητα από τη γενετική αλλαγή που θα υφίστανται.