Homo homini lupus

Και για τον πόλεμο στην Ουκρανία, δάσκαλε, τι έχετε να πείτε; «Θα ήθελα να φέρω τον Πούτιν σε ένα λιβάδι της κοιλάδας του Πάδου για να δει πόσο πράσινο υπάρχει. Κι ύστερα να τον οδηγήσω σε μια γωνιά και να του πω, “αυτό το λιβάδι είναι το σύμπαν, αυτή η γωνιά είναι η Ρωσία, τι νομίζεις πως κάνεις;”. Eίχε δίκιο, στην απαισιοδοξία του, ο Μπλεζ Πασκάλ, κι ας στρεφόταν στη θεία χάρη. Πίστευε ότι οι άνθρωποι αλληλομισιούνται. Υπάρχει επίσης το διάσημο “Homo homini lupus” του Χομπς. Για τον Πασκάλ, οι άνθρωποι θέλουν να καταστρέφουν για να ξεχωρίζουν. Ισως όμως το έμφυτο ελάττωμα της ανθρώπινης κατασκευής και του πολιτισμού να είναι η αδυναμία να θεωρούμαστε ίσοι. Λες και είναι ήττα, το να είσαι ίσος με τους άλλους, όχι νίκη».