Σήματα Mors

Στη διάσημη ταινία του Τζέιμς Κάμερον για τον «Τιτανικό», πριν ο Τζακ θυσιαστεί για να σωθεί η Ρόουζ και γενιές θεατών μείνουν με την απορία γιατί η Κέιτ Γουίνσλετ δεν έκανε λίγο πιο κει στη σχεδία να σωθεί ο ΝτιΚάπριο, αποτυπώνεται η (πραγματική) στιγμή που το πλοίο σπάει στα δύο. Τα φώτα σβήνουν, ακούγεται το πρώτο «κρακ», η πλώρη αποσυνδέεται από την πρύμνη, η οποία βυθίζεται σχεδόν αμέσως. Οι επιβάτες που είχαν ήδη μπει στις σωσίβιες λέμβους διαπιστώνουν με τρόμο πως η μοίρα τους είναι πια προδιαγεγραμμένη: ξεκίνησαν για το μεγάλο ταξίδι στη Νέα Υόρκη με ένα «αβύθιστο» πλοίο, μια άχαστη επιλογή, και στην απόλυτη ησυχία του Ατλαντικού Ωκεανού, ανάμεσα σε απειλητικά παγόβουνα, ξέρουν πως δεν θα φτάσουν ποτέ στον προορισμό τους. Ξέρουν πως, τις τελευταίες τους στιγμές, θα τις περάσουν εντελώς αβοήθητοι.

Κι όμως. Οι επιβάτες που έβλεπαν τον θάνατό τους να έρχεται δεν ήξεραν πως η μοναξιά που ένιωθαν δεν ήταν πραγματική. Εκείνη τη φρικτή στιγμή που τα φώτα έσβησαν, το σύστημα ασύρματου τηλέγραφου του πλοίου λειτουργούσε ακόμα. Δεκάδες πλοία λάμβαναν με Mors το σήμα κινδύνου του «Τιτανικού». Εκατοντάδες άτομα, στην ασφάλεια των δικών τους πλοίων, σε φάρους και σε λιμάνια, έψαχναν να βρουν αν υπάρχει κάποιος τρόπος να βοηθήσουν.

Ο ασυρματιστής του «Καρπάθια», του πιο κοντινού πλοίου στις συντεταγμένες του ναυαγίου, δεν αντιλήφθηκε τα πρώτα σήματα του «Τιτανικού», γιατί βρισκόταν στη γέφυρα του πλοίου. Οταν όμως κατάλαβε τι συνέβαινε, ξύπνησε τον καπετάνιο, ο οποίος άλλαξε πορεία και κόντεψε να κάψει τις μηχανές, για να φτάσει όσο πιο γρήγορα γινόταν στο σημείο. Καμία σημασία δεν είχε που ο «Τιτανικός» ήταν ανταγωνιστικής εταιρείας και είχε κάνει ζημιά στις πωλήσεις των εισιτηρίων. Το «Καρπάθια» κουβαλούσε τους δικούς του επιβάτες, από τη Νέα Υόρκη για κάποιο λιμάνι της σημερινής Κροατίας. Κανείς δεν παραπονέθηκε με την αλλαγή πορείας. Οταν έφτασαν, ο «Τιτανικός» είχε ήδη βυθιστεί. Λίγες μέρες μετά, ωστόσο, στη Νέα Υόρκη έφτασαν 700 επιζώντες, που έκλαιγαν στους ώμους άγνωστων ανθρώπων, φιλοξενήθηκαν στις καμπίνες τους, φόρεσαν τα ρούχα τους.

Το σωτήριο έτος 2023 όλος ο πλανήτης συζητάει και πάλι για το πιο διάσημο κουφάρι πλοίου στον πλανήτη. Η ιστορία της μεγαλύτερης ύβρεως του 20ού αιώνα συμπληρώθηκε από την αλαζονεία μιας εταιρείας που πουλούσε εξορμήσεις σε υδάτινο τάφο με υποβρύχιο που δεν πληρούσε τεχνικές προϋποθέσεις – και οδήγησε στην εξαΰλωση πέντε ανθρώπους που πλήρωσαν τον θάνατό τους 250.000 δολάρια ο καθένας. Η ιστορία του «Τιτανικού» όμως δεν είναι μόνο αυτό, είναι μια ιστορία κακών και καλών επιλογών. Και το «Καρπάθια» δεν είναι ένα απλό πλοίο. Είναι οδικός χάρτης για όσους βρίσκονται μπροστά σε ένα μεγάλο δίλημμα: τι κάνεις όταν ξέρεις ότι οι δυνάμεις σου είναι περιορισμένες, αλλά έχεις υποχρέωση να τις υπερβείς; Τι κάνεις όταν καλείσαι να φανείς αντάξιος των ευθυνών που βρέθηκαν στον δρόμο σου, με ή χωρίς δική σου υπαιτιότητα; Αλλάζεις πορεία ή κλείνεις τ’ αφτιά και τρέχεις να γυρίσεις σπίτι;

Γι’ αυτό είναι γοητευτικές οι εμβληματικές τραγωδίες και γι’ αυτό επιστρέφουμε σ’ αυτές ακόμα και όταν βρίσκονται σε αποσύνθεση. Μερικές φορές, κάνουν την πιο περίπλοκη απάντηση τόσο απλή όσο μερικά σήματα Mors.