Μια κυβέρνηση χωρίς αντιπολίτευση;

Η Βουλή που προέκυψε από τις χθεσινές, τις εικοστές από την αποκατάσταση της δημοκρατίας, εκλογές είναι εντελώς ιδιόρρυθμη, χωρίς προηγούμενο στην εκλογική μας ιστορία. Θα διαθέτει μια άνετη και ασφαλή κυβερνητική πλειοψηφία. Δεν θα διαθέτει, όμως, αντιπολίτευση – τουλάχιστον όπως τη γνωρίσαμε τα τελευταία 49 χρόνια. Το κόμμα που τυπικά θα παίζει τον ρόλο της αξιωματικής αντιπολίτευσης δεν θα στερείται μόνον της πολιτικής νομιμοποίησης που απαιτεί ο ρόλος. Δεν θα έχει καν τον αριθμό των βουλευτών που απαιτούνται για να ασκήσει πλήρως τον ρόλο αυτό. Δεν θα έχει, για παράδειγμα, αρκετούς βουλευτές ώστε να υποβάλει πρόταση δυσπιστίας στην κυβέρνηση. Κι ακόμη κι αν πάρει μαζί του όλους τους βουλευτές των αριστερά του Κέντρου κομμάτων δεν αθροίζονται αρκετοί ώστε να συγκροτηθεί μια εξεταστική επιτροπή.

Η κοινοβουλευτική ανισορροπία καθρεφτίζει τη μεγάλη πολιτική ανισορροπία που καταδείχθηκε στις κάλπες. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης κατάφερε να συγκροτήσει γύρω του έναν κοινωνικό και πολιτικό συνασπισμό που υπερβαίνει κατά πολύ τα όρια (και την κουλτούρα) του κόμματος που (παρά τη θέλησή του, εν πολλοίς) τον εξέλεξε πρόεδρό του το 2016. Και η χθεσινή του εκλογική νίκη διευρύνει και στερεώνει αυτόν τον συνασπισμό. Μα απέναντί του έχει ένα κομματικό τοπίο σε αποσυναρμολόγηση, καθώς στον πόλο της Κεντροαριστεράς δεν άλλαξαν μόνον οι εσωτερικοί συσχετισμοί (το 36-4 ως αναλογία ΣΥΡΙΖΑ – ΠΑΣΟΚ του 2015 είναι ήδη 18-12). Αλλαξαν και τα εξωτερικά όρια της δύναμής του. Από το 47% (αν αθροίσουμε ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ και Ποτάμι) του 2015, η συνολική δύναμη των δύο κομμάτων έπεσε στο 30% – το απολύτως χαμηλότερο σε όλη την ιστορία. Και ο Κυριάκος Μητσοτάκης, όσο κι αν από πρώτη άποψη μοιάζει παράδοξο, έχει κάθε λόγο να ανησυχεί για την εξέλιξη αυτή.

Εχει λάβει μια πρωτοφανούς ισχύος δεύτερη εντολή, με ενισχυμένη νομιμοποίηση σε σχέση με την πρώτη εντολή, του 2019. Μα τώρα πρέπει, πρώτον, να διατηρήσει τη συνοχή του κοινωνικοπολιτικού συνασπισμού, που ο ίδιος έχει συγκροτήσει, στις συνθήκες μιας κυριαρχίας δίχως αντίπαλο, δίχως εξωτερική πολιτική απειλή, χωρίς τον τόσο βολικό «μπαμπούλα» που ήταν ο Τσίπρας και ο ΣΥΡΙΖΑ. Δεν θα είναι εύκολο. Και, δεύτερον, πρέπει να τιμήσει τη μεταρρυθμιστική υπόσχεση, την υπόσχεση αποτελεσματικής διαχείρισης και εκσυγχρονισμού στη βάση της οποίας του δόθηκε η λαϊκή εντολή, σε επίσης πρωτοφανείς συνθήκες κυριαρχίας, όπου θα απουσιάζει μια συγκροτημένη, αποτελεσματικά ελέγχουσα αλλά και συναινούσα αντιπολίτευση. Ισως η μεγαλύτερη απειλή που κρύβει η σύνθεση της νέας Βουλής, όπου ο Μητσοτάκης θα μοιάζει με τον κυβερνητικό Γκιούλιβερ στη χώρα των κοινοβουλευτικών Λίλιπουτ, είναι ο κίνδυνος να μην έχει η κυβέρνηση ισότιμο συνομιλητή να αντιδικήσει ή να συναινέσει στις πρωτοβουλίες της. Πολύ περισσότερο που μια κοινοβουλευτικά παρούσα, σκοτεινά ριζοσπαστική και αντι-συστημική Ακροδεξιά θα παραμονεύει να ανατινάξει τις διαδικασίες και να καταγγείλει ως προδοσία τις συναινέσεις.

Μπορεί να αλλάξει αυτή η κατάσταση; Μπορεί να αποκατασταθεί αυτή η μοιραία ανισορροπία, χωρίς να περιμένουμε τέσσερα χρόνια; Αυτό νομίζω είναι το πιο κρίσιμο ερώτημα της επόμενης ημέρας.