Ο χρόνος που περνά και χάνεται

Με την παράσταση «Λυγμός (Καημός)» επιστρέφει φέτος στο Φεστιβάλ Αθηνών ο εικονοκλάστης και αιρετικός ελβετός σκηνοθέτης Κρίστοφ Μαρτάλερ, παλιός γνώριμος του ελληνικού κοινού. Ο Μαρτάλερ φέρνει στην Πειραιώς 260 ένα έργο που έχει λάβει εξαιρετικές κριτικές διεθνώς, έχοντας δίπλα του έναν θίασο αποτελούμενο από ηθοποιούς της στενής θεατρικής του «οικογένειας».

Ο «Λυγμός (Καημός)» προέκυψε μετά τη συνάντηση του δημιουργού με τον επίσης ελβετό εικαστικό καλλιτέχνη Ντίτερ Ροτ το 1980. Αν και εκείνη την περίοδο ο Μαρτάλερ δεν είχε ασχοληθεί ακόμη με τη σκηνοθεσία, το αντίγραφο του έργου που του έδωσε ο Ροτ τού κίνησε το ενδιαφέρον. Η παροδικότητα του χρόνου και η φθαρτή φύση των πραγμάτων που θίγονται σε αυτό βρήκαν τελικά απήχηση στο θεατρικό σύμπαν που επινόησε σταδιακά ο Μαρτάλερ και δεκαετίες ύστερα από εκείνη τη συνάντηση μεταφέρθηκαν στη σκηνή ως φόρος τιμής στον Ροτ. Αξίζει να σημειωθεί ότι στο Ελληνικό Φεστιβάλ το 2017 είχε παρουσιαστεί ένα άλλο έργο του Ροτ, το περίφημο «Μουρμουρητό», από τον ηθοποιό και σκηνοθέτη της Φολκσμπίνε Χέρμπερτ Φριτς. Στη νουβέλα επί 178 σελίδες επαναλαμβάνεται η λέξη «Murmel». Ο Φριτς είχε αναβάσει τότε στη σκηνή του θεάτρου «Ολύμπια» 14 ηθοποιούς που μουρμουρίζουν με μια υπνωτιστική ψυχεδελική επαναληπτικότητα τη μοναδική λέξη του ιδιότυπου αυτού βιβλίου.

Η ιστορία του «Λυγμού», από την άλλη, τοποθετείται στον αποστειρωμένο χώρο ενός φαρμακείου. Εκεί, πέντε γυναίκες υπάλληλοι συλλογίζονται πάνω στην παροδικότητα των πραγμάτων. Ο μοναδικός πελάτης (και ο μόνος ανδρικός χαρακτήρας της παράστασης) μονολογεί για τη δυσκαταποσία που τον ταλαιπωρεί. Εκείνες δεν του δίνουν και πολλή σημασία και ο ασθενής, ο οποίος ζυγίζει μόνο 0 κιλά, όπως γράφει η ηλεκτρονική ζυγαριά, μεταφέρεται επανειλημμένα έξω από το φαρμακείο.

Παρενέργειες

Η θεραπεία που προτείνει ο Μαρτάλερ δεν βρίσκεται στα φάρμακα αλλά στα κείμενα του Ροτ, τα οποία οι ηθοποιοί εκφέρουν με την ίδια εντυπωσιακή ακρίβεια με την οποία ψάλλουν τη «Lacrimosa» του Μότσαρτ. Οταν μία από τις υπαλλήλους διαβάζει τη μακροσκελή λίστα με τις παρενέργειες ενός φαρμάκου, καταλαβαίνουμε ότι ολόκληρη η ανθρώπινη ζωή είναι ένας κατακλυσμός από παρενέργειες από τις οποίες μοιάζει αδύνατο να απαλλαγούμε.

Στον «Λυγμό» όλα τα βασικά συστατικά του θεάτρου του Κρίστοφ Μαρτάλερ είναι εκεί: μουσική, ειρωνεία, διαστολή του σκηνικού χρόνου. Μαζί και η δημιουργική τόλμη με την οποία ο σκηνοθέτης προσεγγίζει το φιλοσοφικό κείμενο του Ροτ, μεταμορφώνοντάς το σε μια παράσταση με ξεχωριστό καλλιτεχνικό στίγμα.

info

«Λυγμός (Καημός)» στις 19 και 20 Ιουνίου στην Πειραιώς 260 – Χώρος Η (προπώληση aefestival.gr, {LF}viva.gr, public.gr, Εκδοτήρια Φεστιβάλ Αθηνών Πλατείας Συντάγματος – {LF}info point Δήμου Αθηναίων, Τηλεφωνικά: 211-8008.181).