Οι ιδεολογικοί λόγοι

Bλέπεις τον νεαρό που τραβάει με απόγνωση την πεισματάρα αγελάδα του για να τη σώσει από τις πλημμύρες. Βλέπεις την ηλικιωμένη γυναίκα με τα δύο σκυλιά της, το ένα κοιτάζει τον φακό, το άλλο φοβάται, θέλει αγκαλιά. Βλέπεις το αγκαλιασμένο ζευγάρι που μεταφέρει τη γάτα του μακριά από τον τόπο της καταστροφής. Βλέπεις τους ανθρώπους, βλέπεις και τα ζώα. Και ξεχνάς αυτομάτως τα δικά σου θεματάκια, τον έναν που απειλεί με τρίτες, τέταρτες, πέμπτες εκλογές, τον άλλον που είναι με τους Ουκρανούς, εννοείται, αριστερός είναι, αλλά όχι να τους δίνουμε και όπλα, ως εδώ κύριε Μητσοτάκη, να τους στείλουμε κουβέρτες.

Oι διεθνείς αναλυτές έχουν εξηγήσει επαρκώς γιατί η ανατίναξη του φράγματος στη Νόβα Καχόβκα αποτελεί κατά πάσα πιθανότητα έργο της Ρωσίας. Επειδή με τον τρόπο αυτό δυσχεραίνεται, αν δεν αναβάλλεται, η ουκρανική αντεπίθεση. Επειδή, ύστερα από μια σειρά «μυστηριωδών» πληγμάτων εναντίον ρωσικών στόχων που είχαν προκαλέσει ανασφάλεια στον εισβολέα, ήρθε η ώρα να αποσταθεροποιηθεί και το θύμα της εισβολής. Επειδή οι Ρώσοι ήθελαν να στείλουν ένα μήνυμα, τόσο προς το Κίεβο όσο και προς τη Δύση: είμαστε διατεθειμένοι να κάνουμε τα πάντα για να αποτρέψουμε την ήττα.

Υπάρχουν όμως και δύο ιδεολογικοί λόγοι που δείχνουν προς την ίδια κατεύθυνση. Ο ένας είναι ότι, αντίθετα με τον κατακτητικό πόλεμο των Ρώσων, οι Ουκρανοί διεξάγουν έναν απελευθερωτικό πόλεμο. Θέλουν να σταματήσουν την προέλαση του σύγχρονου φασισμού και να πάρουν πίσω τα εδάφη που έχουν χάσει. Δεν έχει κανένα νόημα λοιπόν να τα καταστρέφουν. Οι «αναλυτές» που μιλούν σήμερα με απόλυτη βεβαιότητα για «ουκρανικό αποτύπωμα» στην ανατίναξη του φράγματος θυμίζουν εκείνους που τη δεκαετία του 1990 υποστήριζαν με την ίδια βεβαιότητα ότι οι Βόσνιοι βομβάρδιζαν τον πληθυσμό τους για να ενοχοποιήσουν τους Σέρβους απέναντι στη Δύση. Mόνο που τώρα η τελευταία δεν έχει ψευδαισθήσεις, γνωρίζει καλά ποιος έχει δίκιο και ποιος άδικο, εξού και εξοπλίζει τον πρώτο και επιβάλλει κυρώσεις στον δεύτερο.

Ο άλλος λόγος είναι ο εσκεμμένος παραλληλισμός με μια άλλη καταστροφή που είχε προκαλέσει στον ίδιο ποταμό στις 28 Αυγούστου του 1941 ο Στάλιν: η μυστική του αστυνομία (NKVD) είχε ανατινάξει τον υδροηλεκτρικό σταθμό της Ζαπορίζια για να σταματήσει τα ναζιστικά στρατεύματα. Ο Πούτιν δεν κρύβει τον θαυμασμό του για τον «πατερούλη». Και χρησιμοποιεί εκτενώς το παραμύθι της «αποναζιστικοποίησης» της Ουκρανίας (που, ως γνωστόν, έχει εβραίο πρόεδρο) για να δικαιολογήσει στον ρωσικό πληθυσμό τα αδικαιολόγητα.

Ετσι κι αλλιώς τα λέει όλα, όπως πάντα, ο Τίμοθι Σνάιντερ. «Η στρατιωτική ιστορία», γράφει ο αμερικανός ιστορικός, «μας δείχνει ότι στρατοί που προελαύνουν δεν ανατινάζουν φράγματα για να εμποδίσουν την προέλασή τους. Οι στρατοί που υποχωρούν ανατινάζουν φράγματα για να επιβραδύνουν την προέλαση της άλλης πλευράς. Τη συγκεκριμένη στιγμή, η Ουκρανία προήλαυνε και η Ρωσία υποχωρούσε».