Νίκη του Λαϊκού Κόμματος, νέα άνοδος του ακροδεξιού Vox

Νέο πολιτικό σκηνικό αναδεικνύεται στην Ισπανία από τις εκλογές που διεξήχθησαν χθες και αφορούσαν 12 περιφέρειες και περίπου 8.000 δήμους και κοινότητες σε όλη τη χώρα. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία και τις εκτιμήσεις, το Λαϊκό Κόμμα φαινόταν να αποσπά από τους Σοσιαλιστές (PSOE) τουλάχιστον δύο περιφέρειες – την Αραγονία και, κυρίως, τη Βαλένθια – όπου είναι πολύ πιθανό να σχηματίσει κυβέρνηση με τη βοήθεια του ακροδεξιού Vox (όπως ήδη συμβαίνει στην περιφέρεια της Καστίλης-Λεόν), το οποίο ενισχύεται εκ νέου. Το PSOE, από την άλλη, έδειχνε να διατηρεί, έστω και δύσκολα, τον έλεγχο της Καστίλης-Λα Μάντσα.

Επίσης, όπως άλλωστε αναμενόταν, το Λαϊκό Κόμμα του Αμπέρτο Νούνιες Φεϊχό διατήρησε την απόλυτη πλειοψηφία που διέθετε στον δήμο και την περιφέρεια της Μαδρίτης, ενώ κέρδισε όλες τις πρωτεύουσες στην Ανδαλουσία. Στη Σαραγόσα και τη Σεβίλλη δινόταν σκληρή μάχη, με την ισπανική Δεξιά να διατηρεί αρχικά μικρό προβάδισμα. Οσο για τη Βαρκελώνη, οι Σοσιαλιστές και οι σύμμαχοί τους βρέθηκαν να διεκδικούν την πρωτιά, αλλά συνολικά τα εθνικιστικά κόμματα διατηρούν σαφές προβάδισμα.

Με βάση τα παραπάνω και στον βαθμό που οι περιφερειακές και δημοτικές εκλογές αποτέλεσαν την πρόβα τζενεράλε για τις επικείμενες βουλευτικές, οι οποίες θα διεξαχθούν προς το τέλος του έτους (πιθανότατα τον Δεκέμβριο), τότε τα μηνύματα δεν είναι καλά για τους κυβερνώντες Σοσιαλιστές του Πέδρο Σάντσεθ και τους εταίρους τους, το κόμμα των Podemos. Αντιθέτως, είναι ενθαρρυντικά για το Λαϊκό Κόμμα και το Vox, που ελπίζουν πλέον βάσιμα ότι θα διασφαλίσουν την πλειοψηφία και θα συγκροτήσουν και την κεντρική κυβέρνηση.

Επιστροφή του δικομματισμού

Το σίγουρο είναι πως η χθεσινή αναμέτρηση έφερε πιο κοντά την επιστροφή του δικομματισμού ως απόλυτου κυρίαρχου στο πολιτικό σκηνικό της μεγαλύτερης από τις δύο χώρες της Ιβηρικής. Για του λόγου το αληθές, οι Podemos και οι Ciudadanos, που είχαν φτάσει κάποια στιγμή (στις εκλογές της διετίας 2015-’16) να αντιπροσωπεύουν το 35% περίπου του εκλογικού σώματος, είδαν τις δυνάμεις τους να περιορίζονται δραματικά, σε μονοψήφια ποσοστά – ενώ οι δεύτεροι κυριολεκτικά εξαφανίζονται.

Ετσι, η «σφήνα» πλέον ανάμεσα στους δύο μεγάλους είναι το Vox, που αποτελεί τη στέγη και των πολυπληθών νοσταλγών του φρανκισμού και στις χθεσινές εκλογές επιβεβαίωσε την ανοδική του πορεία. Για του λόγου το αληθές, στις αντίστοιχες εκλογές του 2019 είχε συγκεντρώσει μόλις 2,9%, ποσοστό που χθες υπερτριπλασίασε.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στην πορεία προς τις χθεσινές εκλογές το Λαϊκό Κόμμα επιχείρησε να παίξει το χαρτί του εθνικισμού, έχοντας ως συμπαραστάτη το Vox: Κατηγόρησε τους Σοσιαλιστές και προσωπικά τον Σάντσεθ ότι στηρίζεται στους βάσκους αυτονομιστές της ΕΤΑ και τους καταλανούς οπαδούς της ανεξαρτησίας (τόσο το EH Bildu όσο και το ERC στηρίζουν το PSOE στη Βουλή), υπονομεύοντας την ενότητα της Ισπανίας. Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός απέρριψε τις κατηγορίες και έκανε λόγο για υποθέσεις του παρελθόντος που έχουν τελειώσει και ανασύρονται από τη νυν αντιπολίτευση για πολιτικούς λόγους.

Τέλος, υπήρξαν και ορισμένα «ευτράπελα», χωρίς αυτά ωστόσο να αλλοιώσουν το αποτέλεσμα. Οπως είναι, για παράδειγμα, οι καταγγελίες για νοθεία σε μικρές πόλεις της Ανδαλουσίας, της Μούρθια και του θύλακα της Μελίγια στο Μαρόκο, που οδήγησαν και σε συλλήψεις από την αστυνομία, ή επίσης μια υπόθεση απαγωγής στην πόλη Μαραθένα (επίσης στην Ανδαλουσία), που συνέβη τον Φεβρουάριο αλλά δημοσιοποιήθηκε την περασμένη Πέμπτη, με θύμα ένα σύμβουλο των Σοσιαλιστών και πρωταγωνίστρια τη δήμαρχο – η οποία ανήκει επίσης στο PSOE – και τον πρώην σύντροφό της.