Να μείνει ανοικτό το «παράθυρο ευκαιρίας»

«Ολοι σας και μόνος μου». Αυτό ήταν το μήνυμα του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν το βράδυ των εκλογών της 14η Μαΐου στην Τουρκία, με την Αθήνα να παρακολουθεί τις εξελίξεις λεπτό προς λεπτό. Οπως και ο υπόλοιπος δυτικός κόσμος άλλωστε. Και το ερώτημα που τέθηκε μετά την ενσωμάτωση του 50% των καλπών, δεν ήταν αν θα υπάρξει ή όχι αλλαγή εξουσίας στην Τουρκία, αλλά αν τελικά ο Ερντογάν θα ήταν ο νικητής από τον πρώτο γύρο και τι θα μπορούσε να σημαίνει αυτό. Για την Αθήνα – τουλάχιστον όσον αφορά την πλειονότητα του διπλωματικού κόσμου – το αποτέλεσμα ήταν μάλλον αναμενόμενο. Ενώ οι αναλύσεις για την επόμενη μέρα του Ερντογάν ως προέδρου της Τουρκίας που μπαίνει για τα καλά στην τρίτη δεκαετία διακυβέρνησης της χώρας έχουν ήδη ξεκινήσει σε ένα πολυπαραγοντικό περιβάλλον.

Το στοίχημα όπως υπογραμμίζουν αναλυτές είναι η Αθήνα να πετύχει την επανεκκίνηση ενός δομημένου διαλόγου με την Τουρκία σε συγκεκριμένο πλαίσιο και με σαφή στόχευση, προκειμένου να μπορεί να διατηρήσει σε ένα βαθμό τον έλεγχο και την έξωθεν καλή μαρτυρία, μεταξύ άλλων, προκειμένου να μην επανέλθει η ρητορική της ακραίας πολεμικής και η ένταση στο πεδίο.

Για την Αθήνα άλλωστε όπως έχουν επαναλάβει αρκετές φορές το τελευταίο διάστημα Μέγαρο Μαξίμου, υπουργείο Εξωτερικών και υπουργείο Εθνικής Αμυνας στόχος είναι μία σταθερή Τουρκία και όχι μία Τουρκία αποσταθεροποιημένη ή σε κρίση. Η ελληνική διπλωματία επιμένει ότι το παράθυρο ευκαιρίας που άνοιξε η αλληλεγγύη έφερε τους δύο λαούς πιο κοντά, μετά τους φονικούς σεισμούς, έστω και αν η επιφυλακτικότητα δεν έχει σβήσει στην Αθήνα. Το αντίθετο αφού καθώς προχωρά και η ελληνική πλευρά προς τις κάλπες η καχυποψία εκφράζεται ακόμα εντονότερα.

Σαφές είναι στην ελληνική πλευρά και το γεγονός ότι η αλλαγή κλίματος μεταξύ Αθήνας και Αγκυρας δεν σημαίνει και αλλαγή των πάγιων θέσεων της Τουρκίας. Με την εντύπωση ότι και η θετική ατμόσφαιρα μπορεί να ανατραπεί ανά πάσα στιγμή, ιδιαίτερα εάν υπάρξουν συνθήκες που θα δημιουργήσουν την ανάγκη στη γείτονα για εξαγωγή κρίσης. Κάτι που συνέβη και στο παρελθόν με την όποια συνεννόηση υπήρξε να δείχνει να ναυαγεί σε φράσεις όπως το «Μητσοτάκης γιοκ».

Σημαντικός παράγοντας στις αναλύσεις της Αθήνας είναι και το πώς θα τοποθετηθεί ο Ερντογάν την επόμενη του δεύτερου γύρου, εφόσον είναι ο νικητής της κάλπης απέναντι στη Δύση. Οι εκτιμήσεις συγκλίνουν πως ο τούρκος πρόεδρος θα θελήσει μια πιο ισορροπημένη στάση και απέναντι στην Αθήνα, σε μία προσπάθειά του να προσεγγίσει τη Δύση και να εξασφαλίσει κονδύλια τα οποία χρειάζεται για να ανταπεξέλθει τόσο στην οικονομική κρίση, όσο και στα νέα δεδομένα που δημιούργησαν οι σεισμοί, τείνοντας ίσως και μία αναγκαία χείρα φιλίας και στην Ελλάδα. Σε αυτό συνηγορούν και οι πρόσφατες δηλώσεις Ερντογάν, που υποστηρίζει ότι δεν έχει σκοπό να βάλει καμία χώρα στην άκρη, αλλά θα συνεχίσει να κάνει «συναντήσεις με όλους». Προς το παρόν.

Σύμφωνα με τις αναλύσεις στην Αθήνα είναι ξεκάθαρο ότι οι τουρκικές θέσεις απέναντι στην Ελλάδα δεν θα άλλαζαν με μία αλλαγή κυβέρνησης στη γείτονα. Με αρκετούς να σημειώνουν ακόμα και το ενδεχόμενο ένας φιλοδυτικός πρόεδρος, όπως ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, που δήλωνε εξαρχής ως νούμερο ένα στόχο της διακυβέρνησης του την ομαλοποίηση των σχέσεων με ΕΕ και ΗΠΑ να ήταν και ένας πιο δύσκολος αντίπαλος για τα ελληνικά συμφέροντα, που θα είχε ένα μεγαλύτερο περιθώριο ανοχής σε πολιτικές αναθεωρητισμού στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο. Με την καχυποψία απέναντι στον Κιλιτσντάρογλου να εμφανίζεται ορισμένες φορές και εντονότερη, δεδομένων και των δηλώσεων που είχε κάνει στο παρελθόν υποδαυλίζοντας κάποιες φορές την ένταση στα ελληνοτουρκικά.