Δύο «ειδικοί» {LF}του τρόμου στην Αθήνα

Arne Dahl

«Μέσω του εγκλήματος περιγράφω τα όρια της κοινωνίας»

Το ύφος της γραφής σας είναι εξαιρετικά εξευγενισμένο, ακόμα και ποιητικό, πράγμα που δεν είναι τυπικό για την αστυνομική λογοτεχνία. Μπορείτε να το εξηγήσετε;

Ο στόχος μου είναι να αποδώσω την ατμόσφαιρα με απόλυτη ακρίβεια. Κάποιες φορές νιώθεις μελαγχολικός, κάποιες φορές νιώθεις πιο σκληρός, άλλες πάλι νιώθεις σε ποιητική διάθεση. Κι αυτό πρέπει να αντανακλάται στην ατμόσφαιρα. Ολα τελικά έχουν να κάνουν με την επιθυμία μου να είμαι πιο ακριβής.

Οι ιστορίες σας είναι εμπνευσμένες από τη σουηδική κοινωνία. Εχει η χώρα σας όλες αυτές τις ιδιαιτερότητες που περιγράφετε στα βιβλία σας;

Θα έλεγα ότι ναι. Παρ’ όλα αυτά, είναι δύσκολο, ίσως και ανεπιθύμητο, να είσαι ρεαλιστής με κάθε έννοια της λέξης. Νομίζω ότι το πνεύμα αυτού που γράφω, όχι πάντα η λεπτομέρεια, είναι σωστό. Και η Σουηδία είναι μια ιδιαίτερη χώρα με ιδιαιτερότητες. Δεν είχα ιδέα όταν άρχισα να γράφω, αλλά τώρα το γνωρίζω.

Στα βιβλία σας συνδυάζετε επιδέξια τη διεθνή αναταραχή, την κατασκοπεία, την αγωνία και την υψηλή λογοτεχνία. Πώς τα καταφέρνετε;

Πραγματικά είναι αυτό που ελπίζω και αποσκοπώ. Εχω καταλήξει στο συμπέρασμα ότι αυτό για το οποίο μιλάει η αστυνομική λογοτεχνία είναι η ουσία αυτού που ήταν η λογοτεχνία από την αρχή. Οι κανόνες του είδους περιορίζουν λίγο τις δυνατότητες έκφρασης, αλλά όχι όσο θα νομίζατε. Η αστυνομική λογοτεχνία ασχολείται με τα θεμελιώδη ερωτήματα της ζωής – σωστό έναντι λάθους, καλό έναντι κακού, ζωή έναντι θανάτου, αγάπη έναντι μίσους – και κάθε βιβλίο είναι αναγκασμένο, με καλό ή κακό τρόπο, να βρει μια προσωρινή απάντηση σε όλα αυτά τα ερωτήματα.

Ανάμεσα στα έτη 2000 και 2009 παρατηρούμε μια ανοδική επιτυχία για τη σκανδιναβική αστυνομική λογοτεχνία, που αποτελεί σχεδόν παγκόσμιο φαινόμενο. Και, φυσικά, η συνεισφορά σας σε αυτό είναι εμφανής. Τι προκάλεσε τόση επιτυχία;

Είναι πολύ δύσκολο να διακρίνουμε με ακρίβεια. Ισως παραμείναμε κρυμμένοι για πολύ καιρό, κρατώντας αποστάσεις από τον υπόλοιπο κόσμο. Και όταν ενταχθήκαμε στην Ευρώπη και αποδεχτήκαμε ότι είμαστε απλώς μια χώρα όπως οι άλλες, αποκαλύφθηκε μια πλήρης παράδοση της αστυνομικής λογοτεχνίας, εντελώς ξεχωριστή από την αγγλική και την αμερικανική.

Από τα πρώτα σας μυθιστορήματα, όπως το διάσημο «Misterioso», δείξατε ότι χρησιμοποιείτε την αστυνομική λογοτεχνία ως ένα μέσο για να απεικονίσετε κοινωνικά ζητήματα και να σχολιάσετε για αυτά.

Ηθελα πραγματικά να γράψω κάποιου είδους χρονικό για τη Σουηδία κατά την αλλαγή της χιλιετίας, χρησιμοποιώντας το έγκλημα ως έναν τρόπο να περιγράψω πώς μεταβάλλονται τα όρια μιας κοινωνίας με την πάροδο του χρόνου και ειδικά σε μια κρίσιμη περίοδο όπως όταν αφήναμε πίσω την εποχή της σοσιαλδημοκρατικής ηγεμονίας και εισερχόμασταν για τα καλά στην εποχή του παγκόσμιου καπιταλισμού.

Τα τελευταία σας έργα με τους Σαμ Μπέργερ και Μόλι Μπλουμ αντιπροσωπεύουν μια στροφή από την Ευρώπη στη χώρα σας, από διεθνές σε εθνικό επίπεδο. Ποια είναι η σημασία αυτής της αλλαγής από κοινωνικής πλευράς;

Υποθέτω ότι κούρασα λίγο με το να πρέπει να είμαι πάντα ενημερωμένος με τις τελευταίες εξελίξεις στο σύμπαν του οργανωμένου εγκλήματος… Είχα γίνει ένας καθολικός, ίσως παγκόσμιος συγγραφέας αστυνομικής λογοτεχνίας και χρειαζόμουν να μειώσω λίγο την κλίμακα και να επικεντρωθώ περισσότερο στην ατομική ψυχολογία και στον προσωπικό φόβο. Ηθελα οι ιστορίες να είναι πιο σφιχτές και πιο προσωπικές – και ίσως πιο καθαρτικές.

Ακολουθείτε ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα όταν γράφετε; Μπορείτε να γράφετε καθημερινά για λίγες ώρες ή όταν έχετε έμπνευση;

Είμαι περισσότερο ένας συγγραφέας που εξαρτάται από την έμπνευση. Πάντα νιώθω ότι εργάζομαι σκληρά πριν ξεκινήσω την αληθινή γραφή – και η ίδια η γραφή είναι πραγματικά η ανταμοιβή για αυτήν τη σκληρή δουλειά. Ετσι, όταν έχω ένα καλό κράτημα της ιστορίας, ξεκινά μια διασκεδαστική μέρα.

Θα θέλατε να κάνετε ένα σχόλιο για τη συμμετοχή σας στο Agatha Athens Crime Festival 2023 ;

Νομίζω ότι είναι υπέροχο που η Αθήνα έχει το δικό της Φεστιβάλ Αστυνομικής Λογοτεχνίας. Το αξίζετε. Δεν έχετε μόνο εξαιρετικούς αναγνώστες αστυνομικών μυθιστορημάτων – αυτό το γνώριζα από την πρώτη φορά που ήρθα εδώ -, αλλά και αρκετούς συγγραφείς που αξίζουν πολύ περισσότερη διεθνή προσοχή. Ηρθε η ώρα για μια ελληνική έκρηξη στον χώρο της αστυνομικής λογοτεχνίας.

{1BSYG}Arne Dahl{1BSYG}{CR}{2BTIT}Τρία στην πέμπτη{2BTIT}{CR}{3BEKD}Μτφ. Γρηγόρης Κονδύλης{CR}Εκδ. Μεταίχμιο, σελ.536{3BEKD}{CR}{4BTIM}Τιμή 18,80 ευρ{4BTIM}ώ