Η αποκαθήλωση του «Κάιζερ»

Το Μητροπολιτικό Μουσείο της Μόδας αφιερώνει στον Καρλ Λάγκερφελντ τη φετινή έκθεση του Ινστιτούτου Μόδας. Ωστόσο τα εγκαίνια με την εκκωφαντική παρέλαση σχεδόν αποκριάτικων κοστουμιών συμπληρώθηκαν και με κάποια φοροτεχνικά ερωτηματικά που καταπλέουν από την πλευρά της γαλλικής δικαιοσύνης.

Στις 21 Απριλίου, 10 ημέρες πριν από τα εγκαίνια της έκθεσης «Karl Lagerfeld: Α Line of Beauty» στη Νέα Υόρκη, το διοικητικό εφετείο στο Παρίσι απέρριψε το αίτημα των κληρονόμων του να απαλλαγεί η περιουσία Λάγκερφελντ από τα βαριά φορολογικά πρόστιμα που του είχαν επιβληθεί από τη δεκαετία του 1980.

Η περιουσία του αείμνηστου σχεδιαστή βρίσκεται σε ακινησία. Σύμφωνα με το Glitz.paris, την ανεξάρτητη ερευνητική ομάδα γύρω από ζητήματα της βιομηχανίας της πολυτέλειας, το συνολικό ποσό αυτών των προστίμων και των φορολογικών ρυθμίσεων είναι πολύ περίπλοκο να προσδιοριστεί, αλλά πιστεύεται ότι ανέρχεται σε περίπου 20 εκατομμύρια ευρώ. Το υψηλό ποσό εμποδίζει την εκτέλεση της διαθήκης του Λάγκερφελντ τέσσερα χρόνια μετά τον θάνατό του και εμποδίζει τους οχτώ κληρονόμους του να εισπράξουν την κληρονομιά τους. Οι κληρονόμοι είναι: το μοντέλο Μπατίστ Τζιαμπικόνι και ο πρώην σοφέρ του Λάγκερφελντ, Σεμπαστιέν Ζοντό, το μοντέλο Μπραντ Κρένιγκ, του οποίου ο γιος Χάντσον είναι βαφτισιμιός του Λάγκερφελντ, η καλλιτεχνική διευθύντρια της Chanel Βιρζινί Βιάρ, διάδοχος του Λάγκερφελντ και πρώην βοηθός του, η για δεκαετίες μούσα του Αμάντα Χάρλετς, η καλλιτεχνική διευθύντρια του οίκου μόδας Lagerfeld, Σοφί ντε Λανγκλάντ, και η Φρανσουάζ Κασότ, πρώην οικονόμος του σχεδιαστή η οποία έγινε νταντά της γάτας του, Σουπέτ.

Ο Στρος-Καν

Το Glitz.paris διερεύνησε το πάγωμα των περιουσιακών στοιχείων της κληρονομιάς λόγω των φορολογικών οφειλών του Καρλ Λάγκερφελντ. Η δικαστική οδός έφερε τους κληρονόμους του απέναντι από το γαλλικό Δημόσιο. Ο δικηγόρος δύο εξ αυτών κατέθεσε ένα έγγραφο του 1999, με υποδείξεις του Ντομινίκ Στρος-Καν ο οποίος ήταν τότε υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών της Γαλλίας. Το έγγραφο, με ημερομηνία 14 Ιουνίου 1999 και τίτλο «Σημείωμα για τον υπουργό», συνόψιζε τις ανταλλαγές από δύο συναντήσεις που πραγματοποιήθηκαν στο γραφείο του Στρος-Καν στις 11 και 28 Μαΐου του ίδιου έτους με δύο δικηγόρους: τον σύμβουλο του Λάγκερφελντ Πιερ Εμπέ και τον Αλέν Μπελό, ο οποίος βοηθούσε τον σχεδιαστή με τα φορολογικά του προβλήματα.

Οι συναντήσεις αυτές το Glitz.paris σχολιάζει ότι ήταν «ένα είδος φορολογικής συνόδου κορυφής της Γιάλτας». Το σημείωμα Στρος-Καν διευθετεί τις φορολογικές ρυθμίσεις που επιβλήθηκαν στον Λάγκερφελντ στις αρχές της δεκαετίας του 1980 και του 1990 και προσδιορίζει «τις αρχές που ισχύουν για τον προσδιορισμό του φορολογητέου εισοδήματός του στη Γαλλία στο μέλλον».

Στις 22 Οκτωβρίου 2013, αγνοώντας τις χειρόγραφες συστάσεις του Στρος-Καν, οι γαλλικές φορολογικές αρχές έκαναν έλεγχο στα ακίνητα του σχεδιαστή καθώς και στα αρχεία του λογιστή του, επιβάλλοντας πρόστιμα για τα έτη 1982 έως 1984 και 1992 έως 1995. Επιπλέον, στα διάφορα υπομνήματα που υπέβαλαν οι γαλλικές φορολογικές αρχές στο διοικητικό δικαστήριο εξηγούν ότι οι έλεγχοι που διενεργήθηκαν το 2013 έδειξαν ότι ο σχεδιαστής προσπάθησε να αποκρύψει την κυριότητα ορισμένων ακινήτων του στη Γαλλία, καθώς και την πηγή σχεδόν του 80% των εσόδων του.

Ελλείψει διακανονισμού με τη γαλλική φορολογική αρχή, οι οκτώ κληρονόμοι δεν μπορούν να λάβουν τίποτα από την περιουσία του σχεδιαστή.

Ο σχεδιαστής Καρλ

Η συμβολή του Καρλ Λάγκερφελντ για 26 χρόνια στον οίκο Chanel αφορά κυρίως την προβολή και όχι το ρούχο καθαυτό. Εκτός από μία σειρά μαύρα φορέματα και τουΐντ σακάκια στα τέλη των 90s και στις αρχές του 2000, οι συλλογές του για τη Chanel δεν φημίζονταν για το ντιζάιν τους, αλλά για τους τρόπους παρουσίασής τους: φορεμένα στο κόκκινο χαλί των Οσκαρ και παρουσιασμένα μέσα σε μεγαλεπήβολα σκηνικά ανεξέλεγκτου οικονομικού και περιβαλλοντικού κόστους, όπως το τοπίο της Ανταρκτικής, το εσωτερικό ενός αεροπλάνου, ενός αεροδρομίου κι ενός σουπερμάρκετ.

Αλλά και τα υπόλοιπα κεφάλαια της 65χρονης καριέρας του ως καλλιτεχνικού διευθυντή (54 χρόνια στον Fendi, 25 στην Chloe, 35 στη δική του επωνυμία και μερικές σύντομες εμφανίσεις στα νιάτα του στον Patou και τον Balmain) δεν απέδωσαν παραδείγματα ριζοσπαστικού σχεδιασμού. Ωστόσο η εντυπωσιακή εργασιομανία του και η ικανότητά του να παράγει, να οργανώνει και να επιβάλλει τις ιδέες του τον ανέδειξαν πράγματι σε υπερόπλο του συστήματος της μόδας. Μόνο που οι σκιές του βίου του, όπως φαίνεται, είναι πολύ έντονες προξενώντας την αποκαθήλωση της περσόνας γνωστής ως «Κάιζερ της μόδας».

Εξάλλου στη διάρκεια της παρουσίας του στον χώρο της μόδας και της ποπ κουλτούρας, οι δημόσιες τοποθετήσεις του, ισλαμοφοβικές, ρατσιστικές και σεξιστικές, δήλωναν την απέχθειά του για τις εύσωμες χλευάζοντας τους πάντες, από την πρώην καγκελάριο Ανγκελα Μέρκελ μέχρι την τραγουδίστρια Αντέλ.

Πρέπει άραγε η τέχνη του να τοποθετηθεί στο βάθρο ενός μουσείου και να διαχωριστεί από την προσωπικότητά του; Τα 250 από τα 10.000 κομμάτια που δημιούργησε στη διάρκεια της 65χρονης καριέρας του και εκτίθενται στο νεοϋορκέζικο μουσείο είναι ένα εξαιρετικό απόσταγμα του ανθρώπου που του άρεσε η ομορφιά αλλά συχνά διέψευδαν τα λόγια του και τον ωθούσαν στην ασχήμια.