Η Κίνα αλλάζει τις ρότες της παγκόσμιας ναυτιλίας

Το «εργοστάσιο του κόσμου», η Κίνα, αρχίζει να χάνει την αίγλη του ως το παγκόσμιο κέντρο της μεταποιητικής δραστηριότητας διαμορφώνοντας ανάλογα και τις ρότες της παγκόσμιας ναυτιλίας. Οι πρόσφατες διακοπές της εφοδιαστικής αλυσίδας σε συνδυασμό με γεωπολιτικούς παράγοντες διαμορφώνουν ενδεικτικά σημάδια μιας μετατόπισης της παραγωγικής βάσης από την Κίνα, που έχει χαρακτηριστεί ως το «εργοστάσιο του κόσμου», αναφέρει μελέτη της Danish Shipping Finance. Η εξέλιξη αυτή μπορεί να αυξήσει βραχυπρόθεσμα έως μεσοπρόθεσμα τη ζήτηση για πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, γνωστών ως feeder, όπως χαρακτηρίζονται τα μικρότερης χωρητικότητας πλοία που τροφοδοτούν με φορτία μικρότερα τοπικά λιμάνια, τα οποία παίρνουν από τα πολύ μεγαλύτερα containerships, προσθέτει ο χρηματοδοτικός οργανισμός της ναυτιλίας που έχει έδρα τη Δανία.

Η πανδημία έδειξε πόσο επικίνδυνο είναι να βάζεις όλα τα αβγά σου σε ένα καλάθι, αναφέρει η Danish Shipping Finance, και επισημαίνει ότι η πανδημία του Covid-19 προκάλεσε μεγάλες διαταραχές στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα. Το λιανικό εμπόριο επλήγη από τις μεγάλες καθυστερήσεις στην προμήθεια προϊόντων, τα οποία έρχονταν από την Κίνα. Κατά συνέπεια, ο δείκτης Global Supply Chain Pressure Index (GSCPI), ένας δείκτης που περιγράφει την κατάσταση της εφοδιαστικής αλυσίδας, έφτασε στο υψηλό όλων των εποχών το 2021.

Εμπορικοί πόλεμοι. Η ταχέως μεταβαλλόμενη γεωπολιτική κατάσταση παίζει επίσης τον ρόλο της. Φόβοι ότι η κλιμάκωση των εντάσεων μεταξύ Κίνας και Ταϊβάν μπορεί να προκαλέσουν νέους εμπορικούς πολέμους, πιέζουν τις εταιρείες να μεταφέρουν τις αλυσίδες εφοδιασμού τους.

Περισσότερες δυτικές εταιρείες είτε ανασυντάσσουν την παραγωγική τους βάση στη χώρα τους είτε μετατοπίζουν τις παραγωγικές εγκαταστάσεις σε πιο φιλικές προς τη Δύση περιοχές, όπως η Ινδία, η Ταϊλάνδη, η Νότια Κορέα κ.ά.

Οι εξαγωγές σε containers από το Βιετνάμ αποτελούν τώρα το 8% των συνολικών εισαγωγών containers από τη θάλασσα των ΗΠΑ, από 4% το 2017. Ομοίως, η Ινδία αντιπροσώπευε περίπου το 4,7% το 2022 σε σύγκριση με το 3,3% το 2017. Αντίθετα, το μερίδιο της Κίνας μειώθηκε από 40% το 2017 σε 31,4% το 2022, αν και εξακολουθεί να αντιπροσωπεύει το μεγαλύτερο μερίδιο στις παγκόσμιες εξαγωγές εμπορευματοκιβωτίων.

Πάντως και η Κίνα εστιάζει τελευταία σε άλλους παράγοντες για να τονώσει την οικονομία της, σημειώνει η Danish Shipping Finance. Το «εργοστάσιο του κόσμου» βλέπει ότι η παραγωγή βιομηχανικών προϊόντων έχει γίνει λιγότερο σημαντική για την κινεζική οικονομία, καθώς το μερίδιο της μεταποίησης στο ΑΕΠ έχει μειωθεί, από πάνω από 30% το 2014 σε περίπου 25% το 2022. Επιπλέον, για να ενισχύσει την αυτονομία της Κίνας από τη Δύση, η κυβέρνηση εστιάζει και σε άλλους τομείς οικονομικής δραστηριότητας. Ωστόσο, η Κίνα παραμένει η μεγαλύτερη χώρα παραγωγής στον κόσμο, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 28% της παγκόσμιας μεταποιητικής δραστηριότητας.

Ομως οι νέες αναδυόμενες οικονομίες αντιμετωπίζουν και προβλήματα υποδομών, όπως η έλλειψη κατάλληλων λιμανιών για την υποδοχή των πολύ μεγάλων πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, γεγονός που τις εμποδίζει να ανταγωνιστούν ευθέως την Κίνα. Πάντως η τάση μετεγκατάστασης της μεταποίησης από την Κίνα σε άλλες αναδυόμενες οικονομίες της αγοράς αναμένεται να έχει συνέχεια, αν και θα χρειασθούν μερικά χρόνια για να βελτιωθεί η λιμενική υποδομή και η χωρητικότητα σε αυτές τις χώρες. Ετσι αναμένεται να αυξηθεί η χρήση πλοίων feeder. Επίσης η υψηλή εισροή μεγάλης χωρητικότητας πλοίων είναι πιθανό να αυξήσει την πλεονάζουσα χωρητικότητα στις κύριες θαλάσσιες γραμμές Ανατολής – Δύσης. Ως εκ τούτου, μπορεί να δούμε τα μεγαλύτερα πλοία να καταπλέουν σε λιγότερα λιμάνια, γεγονός που πάλι μπορεί να ωφελήσει περαιτέρω τη ζήτηση για πλοία τροφοδοσίας (feeder).

H τάση για μείωση της ζήτησης πολύ μεγάλης χωρητικότητας πλοίων αναμένεται να εκφρασθεί και άμεσα. Οπως σημειώνει η Danish Shipping Finance, οι ασθενέστερες θετικές προοπτικές για την παγκόσμια οικονομία θα υπονομεύσουν τη ζήτηση για μεγάλης χωρητικότητας πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων. Η ζήτηση για μικρότερα πλοία φαίνεται να είναι καλύτερη. Η μείωση των πραγματικών μισθών λόγω πληθωρισμού έχει μειώσει τη ζήτηση για αγαθά που μεταφέρονται με containers. Ως εκ τούτου, οι λιανικές πωλήσεις στις ΗΠΑ ήταν μάλλον υποτονικές τους τελευταίους μήνες, ενώ έχει σημειωθεί πραγματική πτώση στην παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού της ΕΕ. Επίσης στις ΗΠΑ τα αποθέματα λιανικής έχουν αυξηθεί κατά πάνω από 10% από το 2020. Η ζήτηση για μεγάλα και μεσαία πλοία containers αναμένεται να μειωθεί κατά περίπου 3%-4% το 2023 και εν μέρει αναμένεται μια ανάκαμψη το 2024.