Ερώτηση στην ειδικό

Απαντά η Νανά Παπαδογεωργάκη

Δικηγόρος Αθηνών, διαπιστευμένη διαμεσολαβήτρια και διαπραγματεύτρια

Τα κυμαινόμενα επιτόκια στα στεγαστικά δάνεια πάγωσαν για 12 μήνες. Κι αν σε αυτό το διάστημα μειωθούν, πάλι σταθερά θα μείνουν;

Από την 1η Μαΐου και για έναν χρόνο παγώνουν τα επιτόκια των ενήμερων στεγαστικών δανείων σε επίπεδα κοντά στο 3% σε συνέχεια της πρόσφατης συμφωνίας των τραπεζών με το υπουργείο Οικονομικών. Ουσιαστικά όλα τα δάνεια μετατρέπονται για τους επόμενους 12 μήνες σε δάνεια σταθερού επιτοκίου σε μία προσπάθεια των τραπεζών να επιβραβεύσουν τους συνεπείς δανειολήπτες. Καθώς οι τράπεζες ακολουθούν διαφορετικές πολιτικές στα επιτόκια, η κάθε μία προχώρησε σε ξεχωριστές ανακοινώσεις.

Το κοινό σημείο των ανακοινώσεων αυτών είναι ότι τα πιστωτικά ιδρύματα θέλουν να προστατεύσουν τα συνεπή νοικοκυριά από ενδεχόμενες περαιτέρω μελλοντικές αυξήσεις στα επιτόκια βάσης των στεγαστικών δανείων. Πρόκειται για σημαντική εξέλιξη, εάν μάλιστα λάβουμε υπόψη ότι η συντριπτική πλειονότητα των δανείων στην ελληνική αγορά (σχεδόν ποσοστό 90%) συνδέεται με κυμαινόμενο επιτόκιο. Ετσι λοιπόν οι τράπεζες απορροφούν μέρος των επιβαρύνσεων από την άνοδο των επιτοκίων. Καθώς μάλιστα η άνοδος των επιτοκίων αυξάνει και το κόστος εξυπηρέτησης των δανείων γενικότερα, δημιουργείται επιπλέον προβληματισμός και στην αγορά των ακινήτων, διότι πολύ απλά, εάν δεν μειωθούν τα στεγαστικά επιτόκια, δεν θα υπάρχει και ζήτηση από υποψήφιους αγοραστές.

Περαιτέρω, είναι γνωστό ότι με βάση τις οικονομικές συνθήκες όπως έχουν διαμορφωθεί, λόγω των συνεχιζόμενων αυξήσεων σε ενέργεια και αγαθά, κάθε μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών από τις αυξήσεις των επιτοκίων μπορεί να οδηγήσει σε μία νέα γενιά κόκκινων δανείων, προοπτική που δημιουργεί ακόμα μεγαλύτερη αβεβαιότητα στη χώρα μας αναστέλλοντας τυχόν επενδυτικές διαθέσεις.

Mε βάση την άνω συμφωνία, οι δανειολήπτες στεγαστικών δανείων με κυμαινόμενο επιτόκιο θα είναι προστατευμένοι σε οποιαδήποτε νέα αύξηση των επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ).

Ανάλογα προγράμματα πρόκειται να ανακοινώσουν και οι εταιρείες διαχείρισης δανείων από δάνεια και πιστώσεις (servicers) με τις εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για ομπρέλα προστασίας σε περίπου 400.000 δανειολήπτες.

Και τι θα συμβεί άραγε, εάν κατά τη διάρκεια του προγράμματος, τα επιτόκια βάσης μειωθούν από την ΕΚΤ; Στην περίπτωση αυτή θα ισχύσει το χαμηλότερο επιτόκιο.

Οι δανειολήπτες φυσικά πρόσωπα, με ενήμερα στεγαστικά δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου, θα εντάσσονται αυτόματα στο νέο 12μηνο πρόγραμμα, χωρίς να απαιτείται εκ μέρους τους να προβούν σε κάποια ιδιαίτερη ενέργεια.

Το πάγωμα των επιτοκίων στα στεγαστικά δάνεια είναι το δεύτερο μέτρο μετά τη στήριξη των ευάλωτων νοικοκυριών με επιδότηση 50% της αύξησης στις μηνιαίες πληρωμές των στεγαστικών δανείων.

Τις αμέσως επόμενες ημέρες αναμένεται η σχετική Υπουργική Απόφαση για τη διεύρυνση των εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων για την ένταξη των ευάλωτων ενήμερων δανειοληπτών στο πρόγραμμα επιδότησης της δόσης στεγαστικών δανείων. Πιο συγκεκριμένα τα εισοδηματικά κριτήρια αυξάνονται έως τα 27.300 ευρώ ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού, από 21.000 ευρώ που ισχύει σήμερα, ενώ τα περιουσιακά κριτήρια αυξάνονται έως τα 234.000 ευρώ ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού, από 180.000 ευρώ που ίσχυε σήμερα.