Οριστικό τέλος της πυρηνικής ενέργειας

Η Γερμανία έβαλε οριστικό τέλος στην πυρηνική ενέργεια. Εδώ και μία εβδομάδα είναι κλειστοί και οι τρεις τελευταίοι ατομικοί αντιδραστήρες, που είχαν παραμείνει σε λειτουργία για τις ανάγκες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Η ενεργειακή επάρκεια της Γερμανίας είναι διασφαλισμένη, ενώ η κατασκευή πυρηνικών εργοστασίων ρωσικής τεχνολογίας στην Τουρκία σημαίνει γεωστρατηγική εξάρτηση της γειτονικής χώρας από τη Ρωσία, επισημαίνει στα «ΝΕΑ», η Κλάουντια Κέμφερτ, από το Γερμανικό Ιδρυμα Οικονομικών Ερευνών DIW.

Μέχρι την τελευταία στιγμή, οι υποστηρικτές της ατομικής ενέργειας έδωσαν μάχη να κρατήσουν σε λειτουργία τους τελευταίους τρεις πυρηνικούς αντιδραστήρες της Γερμανίας. Το συγκυβερνών, κεντρώο κόμμα των Φιλελευθέρων (FDP), όπως και η συντηρητική Χριστιανική Ενωση (CDU/CSU), ως αξιωματική αντιπολίτευση, προέβαλαν και το επιχείρημα ότι η ατομική ενέργεια βοηθά και στην επίτευξη των στόχων για την προστασία του κλίματος, σε αντίθεση με τον άνθρακα που επανήλθε πρόσκαιρα εξαιτίας της ενεργειακής κρίσης. Ο χριστιανοκοινωνιστής πρωθυπουργός της Βαυαρίας Μάρκους Ζέντερ, επιρρεπής σε λαϊκιστικές εξάρσεις, εξήγγειλε ότι θα συνεχίσει τη μάχη για τον έναν αντιδραστήρα που βρίσκεται στη Βαυαρία, αλλά χωρίς λύση για τα ραδιενεργά πυρηνικά απόβλητα που δεν θέλει στη χώρα του.

Ωστόσο, τα γερμανικά πυρηνικά εργοστάσια αποτελούν πλέον παρελθόν. Η Γερμανία είναι η πρώτη βιομηχανική χώρα που παραιτείται από τη χρήση της ατομικής ενέργειας. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη πολιτική επιτυχία του οικολογικού κόμματος των Πρασίνων που ιδρύθηκε πριν από 40 χρόνια με το σύνθημα «Ατομική ενέργεια; Οχι ευχαριστώ».

Μολονότι η το κλείσιμο των πυρηνικών αντιδραστήρων συνέπεσε με την ενεργειακή κρίση που προκάλεσε ο ρωσικός πόλεμος στην Ουκρανία, «η ενεργειακή επάρκεια της Γερμανίας είναι διασφαλισμένη», εκτιμά η Κλάουντια Κέμφερτ, του οικονομικού ιδρύματος DIW του Βερολίνου. «Στο τέλος τα πυρηνικά εργοστάσια κάλυπταν λιγότερο από το 5% της ηλεκτρικής ενέργειας, οι ατομικοί αντιδραστήρες έκλεισαν, αλλά τα φώτα στη Γερμανία δεν έσβησαν», είπε η Κέμφερτ στους ξένους ανταποκριτές της Ενωσης VAP.

Την ώρα που Γερμανία παραιτείται από την ατομική ενέργεια, η Γαλλία και άλλες χώρες της Ευρώπης όπως η Φινλανδία κατασκευάζουν νέους αντιδραστήρες.

Ποιος κάνει λάθος;

«Είναι μύθος ότι ο υπόλοιπος κόσμος επενδύει στην ατομική ενέργεια και μόνο η Γερμανία δεν το κάνει» απαντά η Κέμφερτ. «Περίπου 200 από τους σημερινούς ατομικούς αντιδραστήρες σε όλο τον κόσμο θα τεθούν εκτός λειτουργίας μέχρι το 2040. Αυτή τη στιγμή κατασκευάζονται 53 νέοι αντιδραστήρες. Το μερίδιο της ατομικής ενέργειας τόσο στην Ευρώπη, όσο και παγκοσμίως βαίνει συνεχώς μειούμενο, στη δεκαετία του 1970 ήταν 17%, τώρα είναι κάτω από 10%», εξηγεί η Κέμφερτ παραπέμποντας σε σχετική έρευνα του DIW. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι πολλές από τις ατομικές εγκαταστάσεις είναι παλιές ενώ η κατασκευή νέων είναι υπερβολικά κοστοβόρα και χρονοβόρα. «Στη Φινλανδία χρειάζονται 15 χρόνια για την κατασκευή ενός νέου ατομικού αντιδραστήρα και η κατασκευή είναι πολύ ακριβότερη από τον αρχικό προγραμματισμό», λέει η Κέμφερτ.

Η ερευνήτρια του DIW ανήκει στους ένθερμους και πλέον προβεβλημένους υποστηρικτές των εναλλακτικών πηγών ενέργειας. Η λύση που προτείνει είναι η ακόμη μεγαλύτερη επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης από τις ορυκτές στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Στο τέλος, λέει, θα δώσει η οικονομία τη λύση, καθώς η κατασκευή νέων αντιδραστήρων είναι ασύμφορη οικονομικά.

Η έρευνα του DIW αποδυναμώνει και το επιχείρημα ότι η πυρηνική τεχνολογία είναι καινοτόμα. «Προβάλλεται το επιχείρημα ότι θα αναπτυχθούν νέας γενιάς πυρηνικοί αντιδραστήρες. Αλλά πρόκειται για παλιά τεχνολογία από τη δεκαετία του 1950, τίποτα δεν είναι καινοτόμο, επομένως η πυρηνική τεχνολογία δεν είναι βιώσιμη τεχνολογία, λέει η Κέμφερτ.

Γεωπολιτική διάσταση

Εκτός του κινδύνου ένας πυρηνικός σταθμός να γίνει στόχος επίθεσης, η πυρηνική τεχνολογία έχει και γεωστρατηγική διάσταση. Αυτό φαίνεται ιδιαίτερα στην περίπτωση της Τουρκίας και της συμφωνίας με τη Ρωσία για την κατασκευή δύο πυρηνικών σταθμών ρωσικής τεχνολογίας σε Ακούγιου και Σινώπη. Η κατασκευή τους υπηρετεί τις γεωστρατηγικές επιδιώξεις της Ρωσίας, επισημαίνει η Κλάουντια Κέμφερτ στα «ΝΕΑ».

Πρόκειται για την «τυπική ρωσική στρατηγική εξάρτησης», στην παγίδα της οποίας έπεσε και η Γερμανία με το ρωσικό φυσικό αέριο. «Και στην κατασκευή πυρηνικών σταθμών προσφέρει τα πάντα πολύ φθηνά – και στην Τουρκία – για να δημιουργηθούν εξαρτήσεις. Αλλά, όταν αλλάζουν τα πολιτικά δεδομένα, η εξάρτηση είναι άκρως προβληματική», σημειώνει η Κέμφερτ. Η περίπτωση της Τουρκίας δείχνει ότι η ατομική ενέργεια είναι ένα ακόμα εργαλείο του Πούτιν για την επίτευξη των γεωστρατηγικών του στόχων.