«Τα σινεμά δίνουν πλεονέκτημα στην Αθήνα»

Το 23ο Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Κινηματογράφου της Ελλάδας μόλις ολοκληρώθηκε. Κατά τη διάρκεια εννέα ημερών, περισσότεροι από 10.000 θεατές έδωσαν το «παρών» στις κινηματογραφικές αίθουσες στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη και, για πρώτη φορά στο ένα τέταρτο του αιώνα ύπαρξης του φεστιβάλ, στη Λάρισα, την Πάτρα, τα Χανιά και το Ηράκλειο.

Το θεαματικό αυτό αποτέλεσμα αποτελεί διπλασιασμό της προσέλευσης σε σχέση με το 2022, έτος επανέναρξης του φεστιβάλ μετά από δύο χρόνια καραντίνας και ξεπερνά τα προ της πανδημίας νούμερα προσέλευσης. Στην επιτυχία αυτή συνέβαλε αναμφίβολα ένα πλούσιο πρόγραμμα με περισσότερες από 70 ταινίες, όλων των ειδών, ικανές τόσο να ψυχαγωγήσουν όσο και να αντανακλούν τους προβληματισμούς των κοινωνιών μας. Την εκλαμβάνω επίσης ως επιβεβαίωση του γεγονότος ότι ο κινηματογράφος στις αίθουσες έχει μπροστά του ένα λαμπρό μέλλον. Η Γαλλία, η κορυφαία κινηματογραφική χώρα στην Ευρώπη, όσον αφορά τον αριθμό των παραγωγών, των αιθουσών προβολής και των θεατών, βρίσκεται σε διαδικασία επιστροφής στα επίπεδα προσέλευσης των θεατών πριν από το 2020. Το ελληνικό κοινό με τη σειρά του διαψεύδει το σύνηθες επιχείρημα ότι η κινηματογραφική αίθουσα είναι ένας ξεπερασμένος χώρος που τον εγκατέλειψαν οι θεατές, οι οποίοι πλέον προτιμούν τις ψηφιακές πλατφόρμες. Για τους Ελληνες όπως και για τους συμπατριώτες μου ο κινηματογράφος δεν αφορά μόνο ταινίες. Αποτελεί μια εμπειρία ταυτόχρονα συλλογική και οικεία, μια στιγμή αποστασιοποίησης από τον έξω κόσμο και τις πολλές απαιτήσεις του, μια σιωπηλή κοινωνία μεταξύ αγνώστων, μια πρόσβαση σε ένα υπερπέραν που ξεπερνά τις ατομικές μας υπάρξεις.

Η Ελλάδα έχει σπουδαία ιστορία στον κινηματογράφο, ενώ μια νέα γενιά ελλήνων κινηματογραφιστών εργάζεται για να της δώσει νέα πνοή. Η νέα ελληνογαλλική συμφωνία για τις κινηματογραφικές συμπαραγωγές που υπογράφηκε μεταξύ των δύο χωρών μας τον περασμένο Μάιο αναμένεται να συμβάλει σε αυτή την αναγέννηση. Η υπεράσπιση του ελληνικού κινηματογράφου επιβάλλει επίσης το κοινό να μπορεί να βλέπει ταινίες στις κινηματογραφικές αίθουσες και σε μεγάλη οθόνη.

Το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος έχει την τύχη να βρίσκεται εδώ και πάνω από έναν αιώνα στο κέντρο μιας δυναμικής πρωτεύουσας που έχει καταφέρει να συνδυάσει τη διατήρηση και την ανάδειξη της εξαιρετικής κληρονομιάς της με την αποφασιστική δέσμευση στον εκσυγχρονισμό. Εχω την τύχη να μένω σχεδόν δύο χρόνια στην Αθήνα και να μοιράζομαι την καθημερινότητα των κατοίκων της. Μια βόλτα γύρω από την Ακρόπολη είναι μια μοναδική απόλαυση ακριβώς επειδή οι γύρω περιοχές διατηρούν τη γοητεία της ζωντανής γειτονιάς χάρη στις προσπάθειες των Αθηναίων. Είχα την ευκαιρία να υπογραμμίσω στην έναρξη του Φεστιβάλ πόσο σημαντικό στοιχείο του τρόπου ζωής της Αθήνας αποτελεί ο θερινός κινηματογράφος, τον οποίο η πολιτεία κατάφερε να διατηρήσει με τη λήψη των κατάλληλων μέτρων.

Νησίδες πολιτισμού
Οι κινηματογράφοι Αστορ και Ideal αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας της Αθήνας και της ιστορίας του Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Κινηματογράφου Ελλάδος. Αποτελούν ουσιαστικές νησίδες ζωής και πολιτισμού στις δύο κεντρικές λεωφόρους της Σταδίου και της Πανεπιστημίου. Προσφέρουν σε Αθηναίους και επισκέπτες έναν ζωντανό χώρο συνάντησης, μια ευκαιρία για έξοδο στην πόλη. Αυτές οι έξοδοι συχνά συνοδεύονται από ψώνια και ποτό στα γύρω καφέ και εστιατόρια. Το κλείσιμο ενός κινηματογράφου σημαίνει ότι καταδικάζεται σε εξαφάνιση ένα μέρος της δραστηριότητας και της ζωής της γειτονιάς. Συμβάλλει στην εξαθλίωση και την ομοιομορφία της καθημερινότητάς της.

Στο πλαίσιο αυτής της 23ης έκδοσης του Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Κινηματογράφου, είχαμε την ευκαιρία να υποδεχτούμε τον Stéphane Goudet, καλλιτεχνικό διευθυντή του Méliès, ενός από τους κορυφαίους ανεξάρτητους κινηματογράφους της Γαλλίας όσον αφορά την προσέλευση θεατών. Και αυτός χρειάστηκε να αγωνιστεί για να κρατήσει τις πόρτες του κινηματογράφου του ανοιχτές και να του επιτρέψει να επεκταθεί. Σήμερα, ο κινηματογράφος αυτός αποτελεί κεντρικό σημείο της ζωής στην πόλη του και απαραίτητο σταθμό σε κάθε διαφημιστική εκστρατεία για μια ταινία που επιθυμεί να κυκλοφορήσει στη Γαλλία.

Το Αστορ και το Ideal – και η αίθουσα Ιρις, την οποία διαχειρίζονται οι φοιτητές του Πανεπιστημίου Αθηνών – είναι δυναμικοί πολιτιστικοί χώροι, αγαπημένοι από το κοινό τους, γεμάτοι ιστορία. Η ελκυστικότητά τους δεν αμφισβητείται: ο εκλεκτικός προγραμματισμός τους, με έμφαση στον ευρωπαϊκό και ανεξάρτητο κινηματογράφο, καθώς και η επισκεψιμότητά τους αποτελούν σαφείς δείκτες της επιτυχίας τους. Αυτό το διαπιστώνω προσωπικά σε καθημερινή βάση ως θεατής, και είναι ορατό σε όλους όταν οι χώροι αυτοί φιλοξενούν σημαντικά κινηματογραφικά φεστιβάλ της πόλης, όπως τις Νύχτες Πρεμιέρας.

Αγαπάμε την Αθήνα γι’ αυτό που υπήρξε και γι’ αυτό που είναι: μια μεγάλη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα, δικαιολογημένα υπερήφανη για την κληρονομιά της, φιλόξενη, ικανή να προσφέρει στους κατοίκους και τους επισκέπτες της μια ποικίλη και έντονη πολιτιστική ζωή, σε σχέση με τα μεγάλα σύγχρονα καλλιτεχνικά ρεύματα. Το Γαλλικό Ινστιτούτο ευελπιστεί, από την πλευρά του, να συμβάλει σε αυτήν με τον προγραμματισμό του, ιδίως με το Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Κινηματογράφου, μια διοργάνωση που το ελληνικό κοινό τίμησε για άλλη μια φορά. Θα λυπόμασταν και θα απογοητευόμασταν αν εξαφανίζονταν δύο μεγάλοι κινηματογράφοι στο κέντρο της Αθήνας. Αντιθέτως, είμαστε πεπεισμένοι ότι η διατήρησή τους, την οποία επιθυμούν πολλοί Αθηναίοι, θα αποτελέσει εξαιρετικό πλεονέκτημα για αυτή τη μοναδική πόλη, αγαπημένη από όλο τον κόσμο, ώστε να συνεχίσει να διατηρεί τον δικό της, μοναδικό χαρακτήρα.

Ο Nicolas Eybalin είναι διευθυντής του Γαλλικού Ινστιτούτου Ελλάδος.