Πέτρα που δεν κυλά χορταριάζει

Την περασμένη εβδομάδα, αχός βαρύς ακούστηκε για το Ιντεάλ και το Αστορ, δυο από τους κινηματογράφους του κέντρου που κινδυνεύουν να αλλάξουν χρήση. Φτιάχτηκαν αφίσες, οργανώθηκαν κινητοποιήσεις, μπήκαν μπροστά τα μεγάλα λόγια κατά του υπουργείου Πολιτισμού, του κράτους και του Δήμου Αθηναίων που επιτρέπουν στη μνήμη να χάνεται, που τα κτίρια δίνονται για οικονομική εκμετάλλευση αντί να μένουν κιβωτοί μνήμης και άλλα σπαραξικάρδια.

Τέτοιες καμπάνιες δεν είναι μοναδικές, στο παρελθόν έχουν γίνει πολλές, για σημαντικά και λιγότερο σημαντικά πράγματα. Για καφενεία που κλείνουν, για παλιά κτίρια που πέφτουν, για αναξιοποίητους χώρους που αξιοποιούνται. Δυστυχώς ή και όχι δυστυχώς, μόνο η πέτρα που κυλά δεν χορταριάζει. Η φθορά συχνά καθορίζει την εξέλιξη της ζωής, καθορίζει και τις πόλεις. Και εκτός από τη φυσική φθορά που επέρχεται στα κτίρια και στους ανθρώπους, συχνά, οι συνθήκες παρασύρουν επαγγέλματα και χώρους που δεν προσαρμόστηκαν στις συνθήκες.

Ειδικά η Αθήνα είναι μια πόλη το κέντρο της οποίας, εκτός των άλλων, ρήμαξε από τους αυτόκλητους εκδικητές για τον φόνο του Αλέξη Γρηγορόπουλου. Ο δημόσιος χώρος διαλύθηκε, πολλά καταστήματα λεηλατήθηκαν οι ιδιοκτήτες των οποίων καταστράφηκαν, πολλές από τις ζημιές ακόμα δεν επουλώθηκαν. Οι μπάχαλοι των Δεκεμβριανών του 2008, άλλωστε, συνέχισαν για καιρό το θεάρεστο έργο τους, αφού λίγο μετά η χώρα χρεοκόπησε και στο όνομα της περήφανης άρνησης των μνημονίων εντάθηκε η προσπάθεια καταστροφής του καπιταλισμού και της πρόσοψής του, του αθηναϊκού κέντρου. Δεν είναι τυχαίο ότι την ωραία βραδιά της 12ης Φεβρουαρίου 2012 άγνωστοι κουκουλοφόροι διέλυσαν όλη την οδό Σταδίου, μεταξύ άλλων καίγοντας τους κινηματογράφους Αττικόν και Απόλλων. Τότε, όμως, η ευαισθησία πολλών συνδαύλιζε τη φλόγα της επανάστασης.

Το έχω ξαναγράψει κι άλλη φορά, εισπράττοντας όχι λίγα σιχτίρια από ευαίσθητες ψυχές: κατανοώ τη νοσταλγία για αγαπημένους χώρους, αγαπημένες δραστηριότητες, αγαπημένες ενασχολήσεις που έχουν γίνει παρελθόν, αλλά δεν είναι δυνατόν να γεμίσει η πόλη μουσεία για τη νοσταλγία του καθενός. Ποιος θα τα πληρώνει;

Οσο για τους κινηματογράφους, μην κάνουμε ότι ξεχνάμε πως το οπτικοακουστικό έχει αλλάξει: πλέον, στην πλειονότητά μας, βλέπουμε ταινίες και σειρές ξάπλα στον καναπέ. Στις κινηματογραφικές αίθουσες πάνε ελάχιστοι – κι αυτό δεν προβλέπεται να αλλάξει. Με χαροποιεί η ανακοίνωση της εταιρείας που θα εκμεταλλευτεί το Μέγαρο Σλήμαν-Μελά ότι θα διατηρήσει το Ιντεάλ, αλλά χρειάζεται να ξέρουμε ότι δεν θα σωθούν όλοι οι χώροι στους οποίους στεγάστηκε η γενιά μου, επειδή οι νέες χρήσεις τους και οι μετατροπές τους δεν συντηρούνται και δεν αποδίδουν μόνο μέσω της δικής μας νοσταλγίας.

Διαβάζω έντονη γκρίνια για την τουριστική αξιοποίηση της Αθήνας, χτίζονται λέει πολλά ξενοδοχεία, ο τουρισμός δεν αφήνει χώρο στους ντόπιους. Προσωπικά κατανοώ ένα πράγμα: για να δημιουργούνται τουριστικές υποδομές στην πόλη σημαίνει ότι χρειάζονται – η πρωτεύουσα ζει και ανανεώνεται χάρη σ’ αυτές. Οι τουρίστες δίνουν τον τόνο της ζωής σε ένα ιστορικό κέντρο που είχε ρημάξει, χωρίς τουρίστες και με μειωμένη εμπορική δραστηριότητα. Είναι μερικά ακόμα ξενοδοχεία το πρόβλημα του κέντρου; Και δεν είναι, π.χ., ότι τέσσερα χρόνια η Πανεπιστημίου είναι σκαμμένη, ότι είναι εστία ναρκωτικών ο χώρος έξω από τη Νομική Σχολή, ότι είναι δημόσιος κοιτώνας μπάχαλων το Πολυτεχνείο; Πότε θα αντιμετωπίσουμε κατάμουτρα την αλήθεια;