Ηχο{LF}Δύναμα

Αντάλ Ντοράτι: Οι πλήρεις ηχογραφήσεις με τη Συμφωνική Ορχήστρα του Ντιτρόιτ
στην DECCA, 18 CD

Οι περισσότερες από τις ηχογραφήσεις που περιλαμβάνει αυτή η πλήρης έκδοση έχουν εξαφανιστεί από χρόνια από τον κατάλογο και, ως εκ τούτου, είναι ιδιαίτερα δυσεύρετες. Ο λόγος είναι ότι προέρχονται από τα πρώτα χρόνια της ψηφιακής δισκογραφίας αλλά και από τα, κατά κάποιο τρόπο, τελευταία του Αντάλ Ντοράτι, ενός πολύ σπουδαίου μαέστρου του 20ου αιώνα, που όμως η υστεροφημία του συνοδεύεται από δύο ιδιαιτερότητες. Η μία, είναι ότι είναι πολύ περισσότερο ταυτισμένος με τις προηγούμενες περιόδους της δουλειάς του, ιδίως με τα χρόνια του στις πρωτοποριακές αμερικανικές εταιρείες Mercury και Living Stereo, καθώς επίσης και με την DECCA, αλλά στην πρώτη, αναλογική ακόμα περίοδο της συνεργασίας του με την αγγλική εταιρεία. Με τις δύο πρώτες έγραψε ιστορία σε ένα πολύ ευρύ φάσμα του ρεπερτορίου από πολύ νωρίς έχοντας αφήσει αξεπέραστο υλικό. Με την τρίτη ήταν εκείνος που ολοκλήρωσε την πρώτη πλήρη έκδοση των Συμφωνιών του Χάιντν, έργο τιτάνιο που έφερε εις πέρας με τη Philharmonia Hungarica και το οποίο επίσης παραμένει ακόμα και σήμερα απόλυτο σημείο αναφοράς, σχεδόν μισόν αιώνα αργότερα.

Ολα τα παραπάνω συνδυάστηκαν με δύο ακόμα παραμέτρους: πρώτον, ότι η Συμφωνική Ορχήστρα του Ντιτρόιτ, παρά την εξαίρετη ποιότητά της και τη μεγάλη ιστορία της, δεν είχε καταγραφεί στην κοινή συνείδηση ως μία ανάμεσα στις ορχήστρες πρώτης γραμμής στις Ηνωμένες Πολιτείες και, φυσικά, στην Ευρώπη, κάτι που σταδιακά δικαίως αποκαταστάθηκε. Και, δεύτερον, ότι το ρεπερτόριο που απαρτίζει τη δουλειά του Ντοράτι στο Ντιτρόιτ, ακριβώς επειδή πριν είχε κάνει συστηματικά πολλή δουλειά με το «κεντρικό» υλικό της μουσικής, παρουσιάζει έναν χαρακτήρα αποσπασματικότητας, έχει μία ιδιαιτερότητα, δεν δίνει την αίσθηση της συνέχειας και της ενότητας. Ομως, με αυτά ως δεδομένα, επί της ουσίας, ό,τι περιλαμβάνεται εδώ, είναι κυριολεκτικά «ένα κι ένα»: είναι και ο μαέστρος και η ορχήστρα, στα καλύτερά τους. Οπως και οι ηχογραφήσεις, κάτι σημαντικό για την περίοδο της μετάβασης στον ψηφιακό ήχο, όπου έγιναν πολλά περίεργα και αποτυχημένα τελικά πειράματα υπερβάλλοντος και εν τέλει εντελώς αποτυχημένου ζήλου νέας τεχνολογίας. Η DECCA, έμεινε, τουλάχιστον εδώ, πολύ μακριά από αυτό τον κίνδυνο: το ακριβώς αντίθετο μάλιστα.

Ετσι, η έκδοση αυτή, είναι αρκετά πιθανό να περιέχει υλικό άγνωστο σε πολλούς: ανάμεσα σε αυτό μπορεί κανείς να βρει μερικές από τις πιο ενδιαφέρουσες ερμηνείες έργων του Στραβίνσκι – με την «Ιεροτελεστία» και το «Πουλί της Φωτιάς» σε κορυφαίες στιγμές τόσο ερμηνευτικά όσο και ηχητικά, πολύ ενδιαφέρουσες αναγνώσεις σε έργα Ρίχαρντ Στράους αλλά και Μπάρτοκ, καθώς και πιθανότατα την πιο σπουδαία «Τσέχικη Σουίτα» του Ντβόρζακ που διαθέτουμε ηχογραφημένη. Αν εξαιρέσει κανείς λίγο Λιστ, Τσαϊκόφσκι και Ντβόρζακ, το σύνολο του υλικού έχει να κάνει με έργα από τα τέλη του 20ου αιώνα και έπειτα, περιλαμβάνοντας επίσης τη σπουδαία Δεύτερη Συμφωνία του Σιμανόφσκι, αλλά και μια σειρά από κύρια έργα του Κόπλαντ, επίσης μοναδικά ερμηνευμένα – αυτές ήταν και οι τελευταίες ηχογραφήσεις του Ντοράτι στο Ντιτρόιτ.

Η αισθητική της έκδοσης έχει επίσης το δικό της ενδιαφέρον καθώς τα αυθεντικά εξώφυλλα της εποχής, ξαναφέρνουν στην επιφάνεια έναν κόσμο που αν και χρονολογικά δεν είναι τόσο πολύ μακρινός, αισθητικά μοιάζει σήμερα να είναι, σε κάποιες περιπτώσεις, ακόμα περισσότερο και από δεκαετίες που είχαν προηγηθεί. Η ουσία πάντως είναι ό,τι υπάρχει εδώ μέσα είναι πρώτης γραμμής τόσο μουσικά όσο και ηχητικά. Και αποτελεί ευτύχημα ότι μετά από τόσο καιρό επανέρχεται επιτέλους στην επιφάνεια.