Αν δεν χάνουν οι τραπεζίτες, οι τράπεζες θα καταρρέουν

Εκτελεστικά στελέχη της Silicon Valley Bank (SVB) και της Credit Suisse ανέλαβαν σημαντικούς κινδύνους. Η SVB επέκτεινε (τη μόχλευση) στις καταθέσεις της τράπεζας, μερικοί θα μπορούσαν να πουν υπερβολικά. Αυτοί οι καταθέτες ήταν ανασφάλιστοι και μη διαφοροποιημένοι. Και όταν τα επιτόκια ήταν χαμηλά, η τράπεζα επένδυσε σημαντικά σε κρατικά ομόλογα των ΗΠΑ, κάτι που ήταν καλό εκείνη την εποχή. Ομως, όταν υπήρχαν ενδείξεις ότι τα επιτόκια αυξάνονταν και δημιουργούσαν σημαντικό κίνδυνο επιτοκίου, οι διαχειριστές άφησαν αυτό το χαρτοφυλάκιο ακάλυπτο και αμετάβλητο. Πώς γίνεται οι διαχειριστές της SVB να πήραν αυτούς τους κινδύνους; Ανέλαβαν ρίσκο για να πετύχουν δικούς τους οικονομικούς στόχους.

Τα ρίσκα που ανέλαβαν τα στελέχη της Credit Suisse ήταν διαφορετικής φύσης, αλλά και πάλι ουσιαστικά. Συμμετέχοντας σε εταιρείες όπως η πλέον ανενεργή Greensill και η Archegos, το κεφάλαιο της τράπεζας δέχτηκε χτύπημα. Τα πρόστιμα που έχει συγκεντρώσει έπειτα από σκάνδαλο έχουν πλήξει τα κεφάλαιά της. Ανέλαβαν ρίσκο για να πετύχουν δικούς τους οικονομικούς στόχους.

Οι χρηματοπιστωτικές ρυθμιστικές αρχές έχουν από καιρό αναγνωρίσει τα προβλήματα μιας τέτοιας συμπεριφοράς και έχουν κανόνες ενάντια σε αυτό που ονομάζεται συναλλαγές εμπιστευτικών πληροφοριών – την πώληση (ή την αγορά) μετοχών με κίνητρο εσωτερικές πληροφορίες που δεν είναι ακόμη γνωστές στο κοινό. Υπάρχει μια αίσθηση ότι τα στελέχη έχουν πάντα περισσότερες πληροφορίες από το κοινό, αλλά σίγουρα δεν μπορεί κανείς να τους απαγορεύσει να πουλήσουν τις μετοχές τους ανά πάσα στιγμή.

Ως εκ τούτου, ψηφίστηκε νόμος που έλεγε ότι ένα στέλεχος θα μπορούσε να καταθέσει ένα σχέδιο για την πώληση των μετοχών του ένα μήνα πριν. Τα στελέχη κατέθεσαν ακριβώς ένα τέτοιο σχέδιο και όμως ένα μήνα μετά, το κοινό δεν γνώριζε ακόμα για τις δυσκολίες της SVB – έτσι οι τιμές των μετοχών ήταν ακόμα υψηλές και τα στελέχη αποκόμισαν κέρδη. Υπάρχει επομένως μια ασυμφωνία μεταξύ αυτού που προσπαθεί να επιτύχει ο νόμος και αυτού που επιτυγχάνει. Μόλις ψηφίστηκε νόμος για την αύξηση της περιόδου αυτής σε τρεις μήνες – αλλά αυτό θα αλλάξει πραγματικά κάτι;

Θα μάντευε κανείς ότι αυτά τα στελέχη έκαναν μια πρόβλεψη ότι δεν θα τιμωρηθούν, οπότε πήραν αυτά τα ρίσκα. Αυτό απαιτεί μια θεμελιώδη επανεξέταση των κανόνων περί ευθύνης των μετόχων. Εάν τα στελέχη θέλουν να αποφασίσουν πότε ακριβώς θα πουλήσουν τις μετοχές τους – ας τα αφήσουν. Αλλά ας βεβαιωθούμε ότι θα παραμείνουν υπεύθυνοι για τυχόν ζημίες στην τράπεζα για τουλάχιστον ένα χρόνο. Με αυτόν τον τρόπο, τα στελέχη παραμένουν ελεύθερα να πωλούν, αλλά παραμένουν υπεύθυνα για τις δυσκολίες της τράπεζας για μεγάλο χρονικό διάστημα μετά.

Η Νατάσα Ποστέλ Βινέ είναι βοηθός καθηγήτρια οικονομικής ιστορίας στο London School of Economics