Η ζωή μετά την τραγωδία

Να βρίσκεσαι στην πραγματικότητα ανάμεσα σε ανθρώπους και καταστάσεις αλλά την ίδια ώρα να νιώθεις ότι τα πόδια σου δεν πατούν σταθερά στη γη. Σε κατάσταση «λίμπο», όπως λέγεται. Δυσάρεστο στη σκέψη, ιδιαίτερα δύσκολο για έναν ηθοποιό να το αποδώσει. Ομως εκεί ακριβώς πετυχαίνει διάνα η Βιρζινί Εφιρά, πρωταγωνίστρια της ταινίας «Παρίσι ξανά» (Revoir Paris, Γαλλία, 2022), τέταρτη μεγάλου μήκους κινηματογραφική δημιουργία της Αλίς Βινοκούρ. Εμπνευσμένη από αληθινά περιστατικά, τα οποία μάλιστα έζησε ο ίδιος ο αδελφός της σκηνοθέτριας όταν γλίτωσε παρά τρίχα έπειτα από τρομοκρατική επίθεση το φθινόπωρο του 2015, η ταινία παρακολουθεί από κοντά τη Μία που θα δει τα πάντα να αλλάζουν στη ζωή της όταν επιβιώνει από μια επίθεση σε μπιστρό του Παρισιού. Φυσικά στόχος της Βινοκούρ δεν είναι να σχολιάσει έκρυθμες καταστάσεις των καιρών· αυτό αν γίνεται, είναι παράπλευρο στοιχείο της ταινίας. Εκείνο που την ενδιαφέρει είναι να εξετάσει, περισσότερο ως παρατηρήτρια (όπως δηλαδή και εμείς, οι θεατές), τα επίπονα στάδια μέσα από τα οποία αυτή η γυναίκα θα πρέπει να περάσει για να συνέλθει από το σοκ και να  επανέλθει (αν επανέλθει). Ενοχές, αμφιβολίες, έρευνα, γνωριμίες με ανθρώπους που ήταν παρόντες στην επίθεση και επίσης γλίτωσαν (ένας τραπεζίτης – Μπενουά Μαζιμέλ), θραύσματα μνήμης που αγωνιά να συναρμολογήσει και πάνω απ’ όλα ένας βαθύς εσωτερικός πόνος βυθισμένος στη σιωπή και την απορία – πώς είναι δυνατόν κάτι τέτοιο να συνέβη σ’ εμένα; Ομολογώ ότι βλέποντας το «Παρίσι ξανά» μου ήταν αδύνατον να μη σκεφτώ τους ανθρώπους που επέζησαν της πρόσφατης τραγωδίας στα Τέμπη, πολλοί από τους οποίους, ίσως να βρίσκονται σε μια κατάσταση παρόμοια με αυτήν της ηρωίδας στην ταινία.

Μωρά προς πώληση

Το βαθιά συναισθηματικό σινεμά του ιάπωνα σκηνοθέτη Χιροκάζου Κόρε Εντα αγγίζει ευαίσθητες χορδές μέσα από συχνά ασυνήθιστες και πάντοτε ενδιαφέρουσες και πέρα για πέρα ανθρώπινες καταστάσεις παρμένες. Παιδιά που μεγαλώνουν μόνα, χωρίς τη φροντίδα κανενός στο «Κανείς δεν ξέρει», μια άπορη οικογένεια που θάβει μέσα στο ίδιο της το σπίτι συγγενείς για να μη δηλώσει θάνατο και χάσει τη σύνταξη στους «Κλέφτες καταστημάτων». Στο επίκεντρο της τελευταίας δημιουργίας του, «Τυχερό αστέρι» (Broker/ Beurokeo, Νότια Κορέα/ Ιαπωνία, 2022), βρίσκεται μια μικροεπιχείρηση πώλησης βρεφών, φαινόμενο που τα τελευταία χρόνια ανθεί στη Νότια Κορέα. Η ιστορία γύρω από το μωρό προς πώληση είναι περίπλοκη, τραγική, ενίοτε ακόμα και αστεία. Το ντουέτο των πωλητών (Κανγκ-Χο Σονγκ, Ντονγκ-Γουόν Γκανγκ) διασχίζει τη Νότια Κορέα προσπαθώντας (κυριολεκτικά σαν πλασιέ) να βρει τον σωστό αγοραστή, κάτι που συνεπάγεται στιγμές  αμηχανίας, πόσω μάλλον με τη μητέρα του μωρού παρούσα (Τζι-Εουν Λι). Παράλληλα, ένα άλλο ντουέτο, γυναικών αστυνομικών (Ντούνα Μπε, Τζου-Γιουνγκ Λι), παρακολουθεί τα δρώμενα με στόχο την επ’ αυτοφώρω σύλληψη. Ο Κόρε Εντα με υπομονή και τελικά αγάπη, κτίζει μικρές ιστορίες γύρω από όλους τους χαρακτήρες, ζυγίζει προσεκτικά τις καταστάσεις και βγάζει αρκετούς σεναριακούς άσους κρυμμένους στο μανίκι του. Δεν θέλει να κρίνει (πόσω μάλλον να κατακρίνει) αλλά να κατανοήσει (η ταινία απέσπασε το βραβείο ανδρικής ερμηνείας στο περσινό Φεστιβάλ των Καννών για τον Κανγκ-Χο Σονγκ, πρωταγωνιστή στα «Παράσιτα» του Μπονγκ Τζουν Χο).

Χορταστικό ρετρό

«Μπορείς να κάνεις τα πάντα με τα χέρια σου» γράφει ο Αλεξάντερ Γκριν στο μυθιστόρημά του «Τα πορφυρά πανιά», πάνω στο οποία στηρίζεται η ομότιτλη ταινία (L’envol, Γαλλία/ Ιταλία/ Γερμανία, 2022) του Πιέτρο Μαρτσέλο. Η φράση βρίσκεται στην εισαγωγή της ταινίας και αυτό ακριβώς ξέρει να κάνει και κάνει καλά ο Ραφαέλ (Ραφαέλ Τιερί), βετεράνος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, ξυλουργός και πολύ καλός τεχνίτης. Μετά την επιστροφή η ζωή του θα είναι χωρίς πολλά λόγια και με πολύ θάρρος, αφοσίωση και με τον τρόπο της, αγάπη προς το δεύτερο βασικό πρόσωπο της ταινίας, την κόρη του τη Ζιλιέτ (Ζιλιέτ Ζουάν) που θα ενηλικιωθεί στο πλευρό του. Επίσης διακεκριμένη στο Φεστιβάλ των Καννών, η ταινία σε κερδίζει χάρη κυρίως στην κινηματογραφική ματιά (και γραφή) του Μαρτσέλο. Με τη συνδρομή της «ρετρό» φωτογραφίας του Μάρκο Γκρατσαπιένα, καθώς και της μουσικής του Γκάμπριελ Γιάρεντ, ο Μαρτσέλο έφτιαξε ένα πολύ χορταστικό φιλμ εποχής, γεμάτο χυμώδεις χαρακτήρες (και στους συμπληρωματικούς ρόλους των Λουί Γκαρέλ και Νοεμί Λοβσκί), γοητευτικές εικόνες της γαλλικής επαρχίας και φύσης και μια ιστορία ειπωμένη λες και έχει κυριολεκτικά ρουφήξει τις λέξεις και τα συναισθήματα των σελίδων του μυθιστορήματος του Γκριν.

Δεινόσαυροι

Ο πρόσφατος θάνατος της ηθοποιού – sex symbol Ράκελ Γουέλς έφερε για λίγο ξανά στην επικαιρότητα την ταινία «Ενα εκατομμύρια χρόνια π.Χ.», η οποία την έκανε σταρ στα μέσα της δεκαετίας του 1960 στον ρόλο της προϊστορικής γυναίκας με το φθαρμένο μπικίνι και την άψογη κόμμωση που καταδιώκεται από δεινόσαυρους. Κάπου θυμάσαι αυτό το χαριτωμένο κιτς (όπως και το «Τζουράσικ Παρκ») ενώ παρακολουθείς το «65» (ΗΠΑ, 2023), καθώς το νούμερο του τίτλου δηλώνει τα εκατομμύρια χρόνια πριν από το σήμερα, όταν ένα διαστημόπλοιο με κυβερνήτη τον Ανταμ Ντράιβερ συγκρούεται με θραύσματα αστεροειδών και καταλήγει σε έναν άγνωστο πλανήτη, που τελικά είναι η Γη. Δεινόσαυροι και εδώ, κάθε τύπου και κάθε ηλικίας δυσκολεύουν τη ζωή του, ενώ η μόνη του συντροφιά θα είναι ένα κορίτσι (Αριάνα Γκρίνμπλατ) που επέζησε της σύγκρουσης. Μέσα από τη σχέση πατέρα – κόρης που αναπόφευκτα θα δημιουργηθεί οι σκηνοθέτες Σκοτ Μπεκ και Μπράιαν Γουντς (σεναριογράφοι της ταινίας «Ενα ήσυχο μέρος») υλοποιούν αποτελεσματικά ενδιαφέρουσες ιδέες σχετικές με την επιβίωση και πειραματίζονται με σκέψεις για τα πρώτα βήματα του ανθρώπινου είδους.

Μνήμες ξεριζωμού

Στο ντοκιμαντέρ «Ξεριζωμένοι» (Ελλάδα, 2023) επτά πρόσωπα διαφορετικής γενιάς και από διάφορα σημεία του κόσμου (Ελλάδα, Αφγανιστάν, Ισπανία, Ρωσία κ.α.), όλα συνδεδεμένα με την έννοια του ξεριζωμού σε πολιτικό ως επί το πλείστον πλαίσιο (γιατί υπάρχει και ο ξεριζωμός λόγω… Covid), ξετυλίγουν μνήμες μπροστά στον φακό (ή το… skype) της σκηνοθέτριας Ελένης Αλεξανδράκη. Τα πρόσωπα έχουν ενδιαφέρον, οι ιστορίες συγκινούν, όμως διάσπαρτα ειπωμένες, χωρίς ρυθμό και με μια επίπεδη, απαρχαιωμένη τηλεοπτική γραφή, κάπου «χάνονται» στα 98′ διάρκειας του ντοκιμαντέρ.

Ανοησίες

«Shazam! Η οργή των θεών» (Shazam! Fury of the Gods, ΗΠΑ, 2023) του Ντέιβιντ Σάντμπεργκ. Τέσσερα χρόνια μετά το «Shazam!» (2019), η παρέα των υπερηρώων που παρωδούν τους γνωστούς υπερήρωες των κόμικς και του σινεμά, επιστρέφει για νέες ανοησίες, ακόμα και μέσα στο Μουσείο Ακρόπολης που γίνεται θρύψαλα (πρωταγωνιστεί ο Ζάκαρι Λίβι, πέρασμα κάνει – δυστυχώς – και η Ελεν Μίρεν).