Ο χορός του πένθους

Γνωρίστηκαν σε μια πίστα χορού, το 2010. Εκείνη εργαζόταν ως καθηγήτρια Ισπανικών σε σχολείο. Εκείνος είχε περάσει τη ζωή του πιλοτάροντας ελικόπτερα, στρατιωτικά αρχικά, πολιτικά στη συνέχεια. Το ροκ εν ρολ, η ίντι ροκ άρεσαν και στους δύο. Παράξενο πράγμα ο χορός. «Κρατάς μια άγνωστη στα χέρια σου, νιώθεις ήδη τον χαρακτήρα της. Μπορεί να είναι βαρετό, μπορεί να είναι θεϊκό». Ο Στεφάν δεν θα μιλούσε για «κεραυνοβόλο έρωτα», όχι, «θέλαμε όμως να ξαναχορέψουμε μαζί». Ηξερε μερικές φιγούρες ακροβατικού ροκ εν ρολ. Αν ξαναβρίσκονταν στην ακρογιαλιά;

Βρέθηκαν στην Πλαζ ντε Κορσέρ. «Κάποια στιγμή, της έπιασα το χέρι, για μερικά δευτερόλεπτα, την είδα να χαμογελάει. Χρόνια αργότερα, μου είπε ότι κι εκείνη ένιωσε ότι κάτι συνέβαινε εκείνη τη στιγμή». Στο κοινό τους σπίτι στο Μπιαρίτζ, στον Βισκαϊκό Κόλπο, κοντά στα σύνορα της Γαλλίας με την Ισπανία, σε ένα ράφι του σαλονιού, υπάρχει ένα μικρό κεραμικό γλυπτό, δύο χέρια αγκαλιασμένα. Το έφτιαξε ο Στεφάν, «είναι εκείνη η στιγμή».

Η Ανιές αγαπούσε και τον χορό και τη ζωγραφική. Το σπίτι είναι γεμάτο από πίνακές της. Και έχει παντού τα σημάδια της. Απόλυτα οργανωμένο, σχολαστικά φροντισμένο. «Ηταν ένας άνθρωπος πολύ επιμελής, και πολύ δοτικός. Εκανε τα πράγματα σε βάθος. Περνούσε πολύ χρόνο δουλεύοντας για τους μαθητές της». Τους «τόσο γλυκούς» μαθητές της – όλη την ώρα μιλούσε για αυτούς. Ελεγε αστειευόμενη στον Στεφάν πως καμιά φορά γίνονταν κακός μπελάς, και όχι ταυτόχρονα, ότι αυτό ήταν το πρόβλημα. Εκείνος, έβλεπε ξανά τον εαυτό του στην ηλικία τους, έναν ατίθασο έφηβο.

Ηταν Τετάρτη 22 Φεβρουαρίου, ο Στεφάν ήταν μαζί με έναν φίλο του, μηχανικό αυτοκινήτων, σύζυγο συναδέλφου της Ανιές. Παρουσία του, ο φίλος δέχθηκε ένα τηλεφώνημα από τη γυναίκα του, έψαχνε το τηλέφωνο του Στεφάν, «μα είναι εδώ», εκείνη δεν θέλησε να του μιλήσει, δεν έβρισκε τα λόγια. Λίγο μετά, ο Στεφάν δέχθηκε τηλεφώνημα από το σχολείο της Ανιές, από κάποιον άλλο, δεν συγκράτησε το όνομα. «Μια επίθεση…». Φτάνοντας, βλέποντας τις κορδέλες, τους αστυνομικούς, κατάλαβε. Είδε στόματα να ανοίγουν, να σχηματίζουν λέξεις, ήταν μάταιο. «Ηταν σαν να βρέθηκα ξαφνικά σε μια κολασμένη πτήση. Σκέφτηκα ότι πρέπει να μείνω ψύχραιμος, να προσπαθήσω να πάρω τις σωστές αποφάσεις για να σώσω κόσμο, και να σώσω κι εμένα. Είναι ανόητο, αλλά αντέδρασα σαν πιλότος».

Αυτόν τον αυτοέλεγχο ο Στεφάν ακόμα τον χρεώνει στον εαυτό του. «Δεν μπορούσα να κλάψω. Κλαίω τις νύχτες, αλλά δεν καταφέρνω να αδειάσω. Τα βάζω με τον εαυτό μου που έχει σκληρύνει τόσο. Για αυτό αγαπώ τον χορό, σε αφήνει να εκφράσεις την ευαισθησία σου». Στη µοναδική συνέντευξη που παραχώρησε, λίγες ηµέρες µετά το κακό, ακριβώς επειδή ήθελε να πει «πόσο υπέροχος άνθρωπος ήταν η Ανιές», ο Στεφάν έλεγε πως βρισκόταν ακόμα σε αυτή την «κολασμένη πτήση. Φοβάμαι όμως τη στιγμή που θα ξαναβρεθώ εδώ, μέσα στη σιωπή. Που θα πρέπει να αποφασίσω τι να κάνω τα πράγματά της».

Ο θάνατος της 53χρονης Ανιές Λασάλ, καθηγήτριας Ισπανικών στο καθολικό λύκειο Αγίου Θωμά του Ακινάτη, στο Σεν-Ζαν-ντε-Λουζ, μία κοινότητα 15.000 ψυχών κοντά στο Μπιαρίτζ, σόκαρε τη Γαλλία. Της επιτέθηκε με μαχαίρι ένας 16χρονος μαθητής της, εν ώρα μαθήματος, χωρίς καμία αφορμή, καμία προειδοποίηση: στη συνέχεια είπε πως άκουγε φωνές που του είχαν πει να το κάνει. «Εχετε παιδιά; Ξέρετε λοιπόν ότι δεν ελέγχουμε τίποτα. Είναι δύσκολο να είσαι έφηβος. Δεν ξέρω τι να πω, πέραν του ότι δεν είμαι οπαδός του “οφθαλμόν αντί οφθαλμού”. Ελπίζω πως οι σωστοί άνθρωποι θα αναλύσουν την υπόθεση. Οτι θα γίνουν σωστά τα πράγματα. Καλοπροαίρετα». Αυτό ήταν το μόνο σχόλιο του Στεφάν.

Η κηδεία της Ανιές τελέστηκε την περασμένη Παρασκευή. Οι κάμερες απαθανάτισαν τον ύστατο φόρο τιμής του Στεφάν στην αγαπημένη του, στο προαύλιο του ιερού ναού της Αγίας Ευγενίας. Ορθιος μπροστά στο φέρετρό της, χόρεψε έναν τελευταίο χορό, μόνος, χωρίς παρτενέρ, υπό τους ήχους του «Love» του Νατ Κινγκ Κόουλ στη γαλλική βερσιόν του. Σύντομα, τον ακολούθησαν και κάποια ζευγάρια από τους φίλους και τους συναδέλφους. Εκείνος έμεινε να χορεύει με την εικόνα της, την ανάμνησή της. Με πρόσωπο παγωμένο, βλέμμα χαμηλωμένο, κινήσεις σαν αέρινες.

Το βίντεο έγινε viral στα social media. Κάποιοι, πολύ λίγοι, ενοχλήθηκαν, δυσφόρησαν, το βρήκαν παράξενο, έως και προσβλητικό, μια έλλειψη σεβασμού. Οι περισσότεροι, ωστόσο, συγκινήθηκαν, εξέφρασαν τον θαυμασμό τους, εκθείασαν μια στιγμή ζωής μέσα στον θάνατο, λίγη ελαφράδα μέσα σε τόσο βάρος, λίγη τρυφερότητα μέσα σε τόση βία.

Αυτές τις ημέρες του πένθους, για όλη την Ελλάδα, για τους 57 ανθρώπους που χάθηκαν στα Τέμπη, όχι από «ένα ανθρώπινο λάθος», από μια αλυσίδα εσφαλμένων κρίσεων, ωχαδερφισμού και εγκληματικής αμέλειας, ας το έχουμε στο μυαλό μας. Λίγη τρυφερότητα μέσα σε τόση βία, αυτό χρειαζόμαστε όλοι. Σε εκείνη τη συνέντευξή του ο Στεφάν τα είπε όλα: «Η ζωή πρέπει να είναι ευτυχία. Πρέπει να προχωρήσουμε. Να μετασχηματίσουμε το τραγικό σε κάτι θετικό».