Nelly’s: η μεγάλη διαδρομή μιας τολμηρής φωτογράφου

Μπορεί να μη βρέθηκαν ποτέ στην ίδια συντροφιά ο Ελευθέριος Βενιζέλος με τον Λάμπρο Κωνσταντάρα, η Σοφία Βέμπο με τον Γεώργιο Παπανικολάου, η Πηνελόπη Δέλτα με έναν τυροκόμο από τα Σφακιά όσο ήταν εν ζωή. Από χθες όμως είναι όλοι τους «συγκάτοικοι» στον δεύτερο όροφο του Μουσείου Μπενάκη (Πειραιώς 138, έως 23 Ιουλίου) σε μια μεγάλη γιορτή με οικοδέσποινα τη γυναίκα που διεκδίκησε μια θέση στον ανδροκρατούμενο χώρο της ελληνικής προπολεμικής φωτογραφίας. Είναι η ίδια που επηρέασε τους κορυφαίους έλληνες ομοτέχνους της στα μεταπολεμικά χρόνια και έφερε τον φακό της πιο κοντά στο μοντέλο της επιχειρώντας να αποτυπώσει όχι μόνο την όψη του, αλλά να «διαβάσει» και τον χαρακτήρα του. Κι αυτή δεν είναι άλλη από τη γνωστή-άγνωστη Nelly’s. Γνωστή, διότι τα γεμάτα σαγήνη καρέ της με τη γυμνή χορεύτρια Νικόλσκα ανάμεσα στους κίονες του Παρθενώνα είναι αναγνωρίσιμα με την πρώτη ματιά. Και άγνωστη, διότι ακόμη και σήμερα ουδείς μπορεί να απαντήσει με ασφάλεια αν το όνομά της ήταν Νέλλη, Ελλη ή σύμφωνα με μια ακόμη εκδοχή Πηνελόπη.

Περί τις 350 φωτογραφίες και 150 σύγχρονες ψηφιακές εκτυπώσεις – από τα 50.000 και πλέον αρνητικά και τις 20.000 εκτυπώσεις που δώρισε η Ελλη Σουγιουλτζόγλου-Σεραϊδάρη το 1984 στο φωτογραφικό αρχείο του Μουσείου Μπενάκη (το οποίο γιορτάζει φέτος 50 χρόνια λειτουργίας) –  είναι εκείνα που επέλεξε η επιμελήτρια και επικεφαλής του φωτογραφικού αρχείου του μουσείου, Αλίκη Τσίργιαλου, για να δημιουργήσει τις τρεις ενότητες της έκθεσης «Nelly’s», που επιτρέπουν στον επισκέπτη να παρακολουθήσει τη διαδρομή της φωτογράφου: από τη Δρέσδη όπου ξεκίνησε τις σπουδές της (1920-23), στην Αθήνα (1924-39) και στη Νέα Υόρκη (1939-1966). Και να διαπιστώσει πως έδωσε νέα διάσταση σε πολυφωτογραφισμένα μνημεία επιλέγοντας τολμηρές οπτικές γωνίες τους, αλλά και να ανακαλύψει τη σχέση της με τη φωτογραφία μόδας, με την ελληνική ύπαιθρο και τους ανθρώπους της, τους πρόσφυγες, με γωνιές της Αθήνας, όπως η Πλάκα και τα Αναφιώτικα.