«Το πρόβλημα αντιμετωπίζεται επιφανειακά και όχι στις ρίζες του»

Το βράδυ της Δευτέρας ολοκληρώθηκε η δημόσια διαβούλευση, που είχε εκκινήσει στις 8 Φεβρουαρίου, για το σχέδιο νόμου του υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων με τίτλο «Ζούμε Αρμονικά Μαζί – Σπάμε τη Σιωπή: ρυθμίσεις για την πρόληψη και αντιμετώπιση της βίας και του εκφοβισμού στα σχολεία και άλλες διατάξεις», το οποίο, μεταξύ άλλων, φιλοδοξεί να καταπολεμήσει το καθημερινό φαινόμενο των περιστατικών άγριου bullying μεταξύ ανηλίκων εντός και εκτός της σχολικής αίθουσας στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Μεταξύ των αλλαγών που εισάγει το υπουργείο με το εν λόγω σχέδιο νόμου είναι η ανάθεση της ευθύνης για τη διαχείριση των περιστατικών και των αναφορών στον διευθυντή του σχολείου, η δημιουργία ομάδων δράσης ανά Διεύθυνση Εκπαίδευσης με τη συμμετοχή ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών, η λειτουργία ειδικής άμισθης επταμελούς επιστημονικής επιτροπής στο υπουργείο Παιδείας με τη συμμετοχή ειδικών επιστημόνων καθώς επίσης και η λειτουργία ψηφιακής πλατφόρμας για την υποδοχή και αξιοποίηση αναφορών για σχολική βία, που μόνο για τους μαθητές θα μπορεί να έχει χαρακτήρα ανώνυμο.

Δράσεις πρόληψης

Στις 13 μέρες που διήρκεσε η ηλεκτρονική διαβούλευση, το σχέδιο νόμου συγκέντρωσε 259 σχόλια, με τα περισσότερα να εστιάζουν στην ανάγκη για περισσότερες δράσεις πρόληψης του φαινομένου και όχι κατάσβεσης, στον κίνδυνο που ελλοχεύει με τη δυνατότητα που δίνεται στους μαθητές να καταγγέλλουν στη νέα ψηφιακή πλατφόρμα ανώνυμα καθώς με αυτόν τον τρόπο καθίστανται απροστάτευτοι οι εκπαιδευτικοί απέναντι σε πιθανές συκοφαντίες, στην άμεση στελέχωση των σχολικών μονάδων με ειδικούς, κοινωνιολόγους και ψυχολόγους που είναι οι κατεξοχήν αρμόδιοι να διαχειριστούν τέτοιου είδους κρίσεις, ενώ καταγράφεται έντονα και η απουσία από τον ορισμό του φαινομένου, όπως αποτυπώνεται στο άρθρο 4, μορφών εκφοβισμού που αφορούν την προσβολή του φύλου, της έμφυλης έκφρασης, της ψυχοσωματικής αναπηρίας, της ιθαγένειας, του σεξουαλικού και θρησκευτικού προσανατολισμού – οι οποίες συναντώνται συχνά στα ελληνικά σχολεία με δυσμενείς επιπτώσεις για τη σωματική και ψυχική υγεία των μαθητών.

Πολύ γραφειοκρατικά

«Μου φαίνονται πολύ γραφειοκρατικά και στην πράξη μη εφαρμόσιμα όλα αυτά. Επίσης πάλι αντιμετωπίζεται επιφανειακά το πρόβλημα και όχι στις ρίζες του. Η μαγική λέξη είναι η πρόληψη μέσα από ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα ψυχικής ενδυνάμωσης των παιδιών, ενταγμένο στο αναλυτικό πρόγραμμα από το νηπιαγωγείο ως το λύκειο», σχολιάζει στις 15 Φεβρουαρίου η χρήστρια Ειρήνη, ενώ στις 19 Φεβρουαρίου η Ρηνιώ Συμεωνίδου επισημαίνει την ανάγκη προσθήκης στο άρθρο 3, που αφορά τις δράσεις πρόληψης, «της αποστολής σε όλα τα σχολεία Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης εγκυκλίου με ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΛΗΨΗΣ των ΛΟΑΤΚΙ και ΑμεΑ παιδιών, των παιδιών προσφύγων και κάθε άλλης μειονοτικής ομάδας που κινδυνεύει από διακρίσεις και εκφοβισμό». Αλλοι χρήστες ακόμα υπογραμμίζουν την ανάγκη αναθεώρησης του πλαισίου λειτουργίας των Συλλόγων Γονέων και Κηδεμόνων ώστε αυτοί να έχουν πιο κομβικό ρόλο, τη χρησιμότητα των ψυχολόγων στην καθημερινή ζωή της σχολικής κοινότητας και τη συμμετοχή μαθητών στην ομάδα διαχείρισης των περιστατικών βίας στα σχολεία.

Ανώνυμα ή επώνυμα;

Τα σχόλια γύρω από τη νέα ψηφιακή πλατφόρμα και τη δυνατότητα που προσφέρει για επώνυμες και ανώνυμες αναφορές συγκέντρωσαν το μεγαλύτερο χάσμα απόψεων μεταξύ των όσων κατέθεσαν προτάσεις στη διαβούλευση. «Η καταγγελία δεν μπορεί για κανένα άτομο ή λόγο να είναι ανώνυμη. Πρέπει να διασφαλισθεί η εγκυρότητα της διαδικασίας. Δεν μπορεί οι εκπαιδευτικοί να ασχολούνται με κάθε είδους καταγγελία από ανωνύμους. Πρέπει επίσης να προβλέπεται ποινή για τους ψευδώς καταγγέλλοντες», αναφέρει στις 13 Φεβρουαρίου ο χρήστης Plevris Georgios, ενώ από την αντίπερα όχθη ο χρήστης Γιάννης, στις 12 Φεβρουαρίου, σχολιάζει: «Είναι προφανές ότι οι καταγγελίες πρέπει να είναι ΑΝΩΝΥΜΕΣ και να κοινοποιούνται άμεσα και σε άλλες Αρχές, π.χ. Αστυνομία, Εισαγγελία, ώστε να υπάρχει άμεση πειθαρχική – ποινική ευθύνη των υπαλλήλων που τις διαχειρίζονται. Πρέπει ο μαθητής, ο γονιός και οποιοσδήποτε πολίτης να προστατεύονται και η ανωνυμία στην Ελλάδα είναι ο μόνος τρόπος. Γι’ αυτό και σήμερα υπάρχει έξαρση της βίας στα σχολεία. Οποιος ξέρει, δεν τολμά να καταγγείλει γιατί γνωρίζει ότι θα βρει τον μπελά του, ενώ το παιδί του θα στοχοποιηθεί τόσο από μαθητές και κυρίως από καθηγητές που θα χάσουν την ησυχία τους. Προφανώς θα υπάρξουν και ψευδείς καταγγελίες και θα ξεβολευτούν κάποιοι δημόσιοι λειτουργοί στο να τις εξετάσουν, αλλά το όφελος της κοινωνίας θα είναι πολύ μεγαλύτερο από την άσκοπη εργασία μερικών υπαλλήλων».