Απρόσμενο ντουέτο

Με τον χρόνο να παίζει το δικό του παιχνίδι, γυρίζοντας πίσω ή επιστρέφοντας πάλι στο τώρα, το «Da» προσφέρει, με τρόπο πρωτότυπο, μια σκηνική συνύπαρξη νεκρών και ζωντανών. Με αφορμή την επιστροφή του (υιοθετημένου) γιου στο πατρικό για την κηδεία του πατέρα του, ο συγγραφέας τον φέρνει αντιμέτωπο τόσο με εκείνον, τον «DΑddy», όσο και με τον ίδιο του τον εαυτό  στη νεότερη εκδοχή του. Και μαζί με όλα τα πρόσωπα της ζωής του, τουλάχιστον με εκείνα που έπαιξαν έναν λιγότερο ή περισσότερο καθριστικό ρόλο – ανάμεσά τους η μητέρα του.

Ο ιρλανδός θεατρικός συγγραφέας, σεναριογράφος και δοκιμιογράφος Χιου Λέοναρντ (Hugh Leonard, 1926-2009) άφησε μια πλούσια παρακαταθήκη, με το «Da» να ξεχωρίζει: το αυτοβιογραφικό του έργο πρωτοπαρουσιάστηκε το 1973 και δεν άργησε να μεταφερθεί στη σκηνή του Μπρόντγουεϊ, όπου παίχθηκε για δύο χρόνια, κερδίζοντας τέσσερα θεατρικά βραβεία και διεθνή αναγνώριση. Ακολούθησε η κινηματογραφική μεταφορά του (1988) από τον Μάρτιν Κλαρκ. Το «Da» παρουσιάστηκε με μεγάλη επιτυχία από το Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο με τον Μάνο Κατράκη σε σκηνοθεσία Τάκη Μουζενίδη, στο θέατρο Μπρόντγουεϊ για τρεις σεζόν (1979-1982). Το 2006 ο Γιώργος Μιχαλακόπουλος ερμήνευσε τον ρόλο, σε δική του σκηνοθεσία (θέατρο Βασιλάκου, 2006-2007).

Κάπου ανάμεσα στην κωμωδία και το δράμα, με τη συγκίνηση κρυμμένη ή εξαιρετικά εκτεθειμένη και μια σχεδόν ξεχασμένη αθωότητα να ξεπηδά από τον χαρακτήρα του τίτλου, το έργο πραγματεύεται την αναμέτρηση του καθενός μας με τον εαυτό του.

«Ο Da είναι ο ήρωας της αθωότητάς μας. Ο καλοκάγαθος παππούς, ο απλός, καθαρός άνθρωπος των αξιών και των καλών προθέσεων. Αυτός που ζυμώνεται με τη γη. Αυτός που ξέρει να βρίσκει την ευτυχία σε απλά, καθημερινά πράγματα. Αυτός που αγαπά χωρίς περιορισμούς, χωρίς ιδιοτέλεια» σημειώνει σχετικά ο σκηνοθέτης της παράστασης Πέτρος Ζούλιας, που άφησε το έργο να ξεδιπλωθεί επί σκηνής, ακολουθώντας το νήμα της ιστορίας. Μέσα στο καλοστημένο και λειτουργικό σκηνικό να δίνει πολλαπλές λύσεις στους «τόπους» του έργου, κινείται ο οκταμελής θίασος.

Οι ερμηνείες
Ο Γρηγόρης Βαλτινός ερμηνεύει τον Νικ Τάιναν, τον Da – έναν καλοπροαίρετο άνθρωπο που αφιέρωσε τη ζωή του στη φύση, στη γη, στα λουλούδια και στην οικογένειά του. Ο ηθοποιός διαθέτει την γκάμα των χαρακτηριστικών που απαιτεί ο ρόλος, και ζωντανεύει τον ήρωά του με τις αποσκευές που κουβαλά από την πολύχρονη εμπειρία του και τη σχέση του με το κοινό: είναι συγκινητικός, ειλικρινής, σκηνικά έξυπνος και ανοιχτός με τους συμπαίκτες του. Εξαιρετικός ο Μιχάλης Οικονόμου, στον ρόλο του γιου, στην ώριμη ηλικία του -συνθέτουν με τον Βαλτινό ένα απρόσμενο θεατρικό ντουέτο: είναι ο Τσάρλι Τάιναν, συγγραφέας πια, που ζει στο Λονδίνο και επιστρέφει για την κηδεία του πατέρα του. Εκεί θα βρεθεί αντιμέτωπος με όλα κι όλους, σε μια ενδιαφέρουσα συνομιλία με το παρόν και τα φαντάσματα του παρελθόντος του. Στην ακόμα νεότερη εκδοχή του τον ρόλο ερμηνεύει ο Στρατής Χατζησταματίου.

Η Μαρία Καλλιμάνη είναι η γυναίκα του Da και η μάνα του Τσάρλι, η Μάγκι Τάιναν, που πέθανε χρόνια πριν: μεστή και βαθιά, η ηθοποιός ξεδιπλώνεται αβίαστα επί σκηνής.

Ο Γιώργος Σουξές ξεχωρίζει με την αμεσότητα και την αλήθεια του σκιαγραφώντας τον ήρωά του, τον κύριο Ντραμ, αφεντικό και μέντορα του νεαρού Τσάρλι.