«Το μεγαλύτερο σκάνδαλο» που κατέληξε «η πιο γελοία σκευωρία»

Στις 5 Φεβρουαρίου του 2018, ο τότε υπουργός Δικαιοσύνης Σταύρος Κοντονής και ο αναπληρωτής υπουργός Δημήτρης Παπαγγελόπουλος, κοντοστάθηκαν έξω από το Μέγαρο Μαξίμου. Κι ανακοίνωσαν «το μεγαλύτερο σκάνδαλο από συστάσεως του ελληνικού κράτους».

Η εν λόγω υπόθεση, που αναφέρεται διεθνώς ως «σκάνδαλο Novartis», ξεκίνησε το 2014 στις ΗΠΑ, όταν δύο στελέχη της πολυεθνικής φαρμακευτικής κατέθεσαν στο FBI περιγράφοντας αθέμιτες πρακτικές στις κοστολογήσεις φαρμάκων.

Η ελληνική πτυχή της έρευνας προέκυψε στα τέλη του 2016, με τις πληροφορίες – τότε – να κάνουν λόγο για ζημιά της τάξεως των 3 δισ. ευρώ στο Δημόσιο και 50 εκατομμύρια ευρώ σε μίζες. Οι τρεις μάρτυρες, στα λεγόμενα των οποίων βασίστηκε η υπόθεση, κατέθεταν υπό τις κωδικές ονομασίες «Μάξιμος Σαράφης», «Αικατερίνη Κελέση» και «Ιωάννης Αναστασίου».

Στις μαρτυρίες τους κατονομάζονταν ως χρηματισθέντες εμμέσως ή ευθέως από τον πρώην αντιπρόεδρο της Novartis Κωνσταντίνο Φρουζή, ο Αντώνης Σαμαράς, ο Ευάγγελος Βενιζέλος, ο Παναγιώτης Πικραμμένος, ο Δημήτρης Αβραμόπουλος, ο Αδωνις Γεωργιάδης, ο Ανδρέας Λοβέρδος, ο Γιώργος Κουτρουμάνης, ο Ανδρέας Λυκουρέντζος, ο Μάριος Σαλμάς και ο Γιάννης Στουρνάρας.

Ενδεικτικά, για τον Σαμαρά η μάρτυρας «Αικατερίνη Κελέση» ανέφερε πως πριν από τα μέσα του 2013 συναντήθηκε με τον Φρουζή κι έλαβε «μια μαύρη τσάντα τύπου τρόλεϊ, την οποία είχε γεμίσει με δεσμίδες χαρτονομισμάτων», ενώ για τον Γεωργιάδη ότι είχε λάβει 2 εκατομμύρια μέσα σε βαλιτσάκι.

Την επόμενη μέρα από τις επίμαχες δηλώσεις Παπαγγελόπουλου, η σχετική δικογραφία διαβιβάστηκε στη Βουλή. Ο Σαμαράς αναφέρθηκε στην υπόθεση με ένα χαρακτηρισμό που θα την ακολουθούσε: «Πρόκειται για την πιο αδίστακτη και πιο γελοία σκευωρία που έχει γίνει ποτέ». Μηνύσεις εναντίον των τριών προστατευόμενων μαρτύρων κατέθεσαν ο Σαμαράς, ο Αβραμόπουλος, ο Βενιζέλος και ο Γεωργιάδης, για ψευδορκία και συκοφαντική δυσφήμηση. Επίσης, οι Σαμάρας, Βενιζέλος και Αβραμόπουλος κατέθεσαν μηνύσεις και εναντίον των εισαγγελέων Διαφθοράς Ελένης Τουλουπάκη, Χρήστου Ντζούρα και Στέλιου Μανώλη, για τους χειρισμούς τους.

ΔΕΚΑ ΚΑΛΠΕΣ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ. Στις 21 Φεβρουαρίου 2018, με απόφαση της πλειοψηφίας, στήθηκαν στη Βουλή 10 διαφορετικές κάλπες, μία για κάθε εμπλεκόμενο, και το σώμα κλήθηκε να ψηφίσει τη σύσταση ειδικής Προανακριτικής Επιτροπής.
Ο Βενιζέλος στην ομιλία του επέλεξε – προφητικά, μάλλον – να σταθεί στη Δικαιοσύνη: «Εχει δημιουργηθεί ζοφερή κατάσταση, θίγεται η εσωτερική ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης με τις παρεμβάσεις της κυβέρνησης. Ασκούνται πειθαρχικές διώξεις σε βάρος εισαγγελέων όταν δεν αρέσει η κρίση τους».

Το αποτέλεσμα, που ανακοινώθηκε στις 5.35 τα ξημερώματα, ήταν η σύσταση επιτροπής και για τους δέκα. Που έληξε κάπως άδοξα τον Μάιο. Η υπόθεση επέστρεψε και πάλι στη Δικαιοσύνη, αφού η Ολομέλεια της Βουλής αποφάσισε τη μη άσκηση ποινικής διώξης λόγω αναρμοδιότητας. Ο Αλέξης Τσίπρας, επιμένοντας στην αρχική γραμμή του, διερωτήθηκε «είναι θεσμική απρέπεια να μην κουκουλώσουμε το σκάνδαλο των σκανδάλων; Δεν υπήρξαν πολιτικά πρόσωπα και κυβερνητικοί παράγοντες που ευνόησαν με τις αποφάσεις τους την εταιρεία; Και με ποιο όφελος;». Στην ψηφοφορία συμμετέχουν μόνο οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, των ΑΝΕΛ και της Χρυσής Αυγής.

Τον Σεπτέμβριο του 2018, ο Παύλος Πολάκης, κατά τη διάρκεια συνεδρίασης της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ ζητά «να μπουν κάποιοι φυλακή». «Η Δικαιοσύνη πρέπει να επιταχύνει. Υπάρχει συνειδητή προσπάθεια καθυστέρησης κάποιων διαδικασιών. Αν δεν σπάσει αυτή η ιστορία δεν παίρνουμε πραγματική εξουσία σ’ αυτή τη χώρα (…) Θα πρέπει κάποια να επιταχύνονται. Γιατί υπάρχει προανάκριση και κύρια ανάκριση; Ετσι είναι έξω ο Λοβέρδος», λέει.

Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΤΕΛΟΥΣ. Τον Οκτώβριο εμφανίζονται τα πρώτα δημοσιεύματα με καταγγελίες για τον «Ρασπούτιν» Παπαγγελόπουλο (το παρατσούκλι που του αποδίδεται) και ευθείες αναφορές σε παρεμβάσεις του σε δικαστικούς για συγκεκριμένες υποθέσεις.

Οι πρώτοι μήνες του 2019 φέρνουν τις μεγάλες ρωγμές.

Ενας εκ των προστατευόμενων μαρτύρων, ο Νίκος Μανιαδάκης, σε δηλώσεις του υποστηρίζει ότι η εισαγγελέας Διαφθοράς Τουλουπάκη τον πίεζε να πει ότι έδωσε χρήματα στον Γεωργιάδη και τον Σαμαρά και να καταθέσει εναντίον τους. Επιπλέον, ο αντεισαγγελέας Αρείου Πάγου Ιωάννης Αγγελής υπέβαλε την παραίτησή του από την εποπτεία της υπόθεσης Novartis, περιγράφοντας μεθοδεύσεις με στόχο την άσκηση δίωξης κατά πολιτικών προσώπων, «φωτογραφίζοντας» τον Παπαγγελόπουλο.

ΟΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟ ΑΡΧΕΙΟ. Τον Απρίλιο του 2019, οι υποθέσεις του Βενιζέλου, του Πικραμμένου, του Κουτρουμάνη και του Λυκουρέντζου αρχειοθετούνται. Ακολουθεί, τον Ιούλιο, του Σαλμά και τον Αύγουστο του Σαμαρά. Στις 24 Ιανουαρίου του 2022 μπήκαν, τελικά, στο αρχείο οι υποθέσεις του Αβραμόπουλου και του Γεωργιάδη. Κι η τελεία μπήκε στις 10 Αυγούστου 2022, με την ομόφωνη απόφαση του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών της Αθήνας να απαλλάξει από την κατηγορία της δωροληψίας τον Ανδρέα Λοβέρδο, κλείνοντας τον τελευταίο φάκελο που είχε μείνει ανοιχτός από την αρχική έρευνα.