Ενας σταρ με απλότητα, ευπρέπεια, αξιοπρέπεια

Την πρώτη φορά που συνάντησα τον Νίκο Ξανθόπουλο ήταν στην πρώτη ταινία που παίξαμε μαζί «Πληγωμένες καρδιές» το 1963. Ηταν γνωστός ήδη διότι είχε ξεκινήσει η πορεία του τόσο στο θέατρο όσο και στον κινηματογράφο. Εκείνη όμως την εποχή δεν είχε δημιουργηθεί μέσα από τα φιλμ που γύρισε μετά η περσόνα με την οποία τον συνέδεσε ο κόσμος: του παιδιού δηλαδή που ζούσε δύσκολα, αλλά στο τέλος δικαιωνόταν. Στις «Πληγωμένες καρδιές» μάλιστα έπαιζε έναν ρόλο κακού. Και αν δεν κάνω λάθος υποδυόταν μάλιστα έναν ακραία κακό τύπο. Πρωταγωνιστούσαν ακόμη η Αντζελα Ζήλια, ο Βασίλης Καΐλας και πολλοί ακόμη ηθοποιοί. Θυμάμαι ότι πήγαινα δημοτικό ακόμη, γιατί υποτίθεται ότι, μαζί με τον Καΐλα γυρνούσαμε από το σχολείο και φορούσα την ποδιά. Η αλήθεια είναι ότι γνώριζα του όνομα του Νίκου Ξανθόπουλου αλλά δεν είχα δει ποτέ ταινία του. Τον είδα να παίζει πρώτη φορά στο θέατρο διότι με είχε πάει η μητέρα μου να δω σε παράσταση – μαζί με τον Μάνο Κατράκη – που εμφανιζόταν γιατί ήταν θεατρόφιλη. Τη στιγμή που τον συνάντησα εγώ είχε αρχίσει να διανύει την πορεία του αλλά δεν ήταν το είδωλο που έγινε αργότερα. Η εκτόξευση έγινε στην αμέσως επόμενη ταινία που πρωταγωνίστησε η οποία είχε τίτλο «Αγάπησα και πόνεσα». Η ταινία είχε πάρα πολύ χαμηλό μπάτζετ αλλά έκανε για την εποχή της τρελό αριθμό εισιτηρίων. Ετσι εκτοξεύθηκε. Από αυτή άρχισε να δημιουργείται ο κινηματογραφικός ήρωας που ο κόσμος λάτρεψε. Του παιδιού που ζούσε την αδικία, την ταλαιπωρία και πάλευε με τιμιότητα να δικαιωθεί. Ετσι άρχισε να ενσαρκώνει το λαϊκό παιδί κι έτσι σιγά σιγά κατέκτησε τον τίτλο που λαϊκού παιδιού. Ο κόσμος συνδέθηκε μαζί του διότι όλα τα δεινά που αντιμετώπιζε για χάρη των ρόλων του στον κινηματογράφο δεν απείχαν πολύ από αυτά που αντιμετώπιζαν τότε τα χαμηλά λαϊκά στρώματα. Ηταν μια εποχή όπου δινόταν καθημερινά η μάχη για την επιβίωση.

Η ταινία που συνάντησα τον Νίκο Ξανθόπουλο κινηματογραφικά για πρώτη φορά, οι «Πληγωμένες καρδιές» δεν ήταν η πρώτη μου και δεν το αναφέρω τυχαία. Αρχισα να παίζω στο σινεμά ως παιδί θαύμα από το 1961. Οπότε ήμουν εξοικειωμένη με το να συναντώ τους μεγάλους πρωταγωνιστές τις εποχή από κοντά χωρίς να νιώθω κάποιο δέος. Σαν κι εκείνο που αισθάνθηκα όταν συνάντησα για πρώτη φορά τον Ανδρέα Μπάρκουλη, ο οποίος ήταν ινδαλμα και εκείνος της εποχής εκείνης. Αν και από την πρώτη ταινία δεν έχω και πάρω πολλές μνήμες γιατί δεν ήμασταν σε πάρα πολλές σκηνές μαζί με είχε εντυπωσιάσει η ευγένεια, η γλυκύτητα, οι όμορφοι τρόποι συμπεριφοράς του προς τους υπόλοιπους ηθοποιούς αλλά και τους εργαζόμενους που βρίσκονταν στο συνεργείο. Αυτή η εντύπωση που άρχισα να σχηματίζω δειλά στην πρώτη μας συνάντηση εδραιώθηκε όταν άρχισα να δουλεύω περισσότερο μαζί του γιατί αρχίσαμε να κάνουμε και άλλες ταινίες μαζί. Αισθάνθηκα μέσα από τη συναναστροφή μαζί του όλα όσα βίωναν και οι άλλοι που τον είχαν ξεχωρίσει: την απλότητά του, την ευπρέπειά του, την αξιοπρέπεια του.

Ο Νίκος Ξανθόπουλος ήταν ένας λιγομίλητος άνθρωπος που επέλεγε να εκφράζεται με μετρημένες λέξεις αλλά ουσιαστικές. Δεν μιλούσε πολύ όχι διότι ήταν απόμακρος ή σνομπ. Αλλά όταν αποφάσιζε να μιλήσει να διατύπωνε κάτι βαθύ και ουσιαστικό. Ηταν άψογη η συμπεριφορά του.

Αγαπούσε πάρα πολύ το διάβασμα. Διάβαζε από πάρα πολύ μικρός. Απ’ ό,τι ξέρω επειδή η οικογένειά του δεν είχε οικονομική άνεση και τα βιβλία εκείνη την εποχή ήταν πολύ ακριβά προμηθευόταν τα αναγνώσματά του από έναν τυπογράφο, ο οποίος γνώριζε πόσο αγαπούσε ο Νίκος το διάβασμα και του δάνειζε συνεχώς βιβλία.

Στην τελευταία μας ταινία που κάναμε μαζί, το 1970, «Ζούσα μοναχός χωρίς αγάπη» υποδυόμουν τη γυναίκα του. Σε όλα αυτά τα χρόνια της κινηματογραφικής μας διαδρομής έχα υποδυθεί την κόρη του, την ανιψιά του.

Είναι σημαντικό να πούμε ότι μπορεί να ήταν φθηνές εκείνες οι παραγωγές και τα θέματά τους δακρύβρεχτα, αλλά δεν μπορούμε να ξεχνάμε πόσο σκληρή ήταν για τους βιοπαλαιστές εκείνη η εποχή. Τότε άρχισαν να φεύγουν μαζικά οι έλληνες μετανάστες για το εξωτερικό προκειμένου ν’ αναζητήσουν μια καλύτερη ζωή. Υπήρχαν όμως κάποιες αξίες οι οποίες ζωντάνευαν στο κινηματογραφικό πρόσωπο του Νίκου Ξανθόπουλου. Οι θεατές έβλεπαν σε εκείνον τον αδελφό τους, τον γιο τους, τον σύζυγο. Αυτός είναι ο λόγος που τον αγαπούσαν. Με αυτή την καλοσύνη, τον σεβασμό και την εντιμότητα που είχε ως άνθρωπος μπορούσε ν ανταποκριθεί σε αυτούς τους ρόλους με τόση επιτυχία. Ταυτιζόταν πάρα πολύ με κάποια στοιχεία των χαρακτήρων που ερμήνευσε. Ηταν ένας γελαστός άνθρωπος, με σοφία, την οποία την απέκτησε και ενίσχυσε μέσα από το διάβασμα αφού λάτρευε τη μάθηση. Ηταν διαφορετικός για τα δεδομένα της εποχής από τους υπόλοιπους σταρ. Διότι όταν έβγαινε έξω σταματούσε η κυκλοφορία και του εκδήλωναν τη λατρεία τους. Σε γυρίσματα που βρισκόμασταν όταν γινόταν αντιληπτό ότι έπαιζε εκείνος έρχονταν και τον αγκάλιαζαν, τον φιλούσαν. Εκείνος ήταν πάρα πολύ συνεσταλμένος, σχεδόν ντρεπόταν.

Εκανε τη δουλειά του όσο πιο καλά μπορούσε αλλά δινόταν και στην προσωπική του ζωή. Λάτρευε την οικογένειά του. Αποφάσισε πολύ νωρίς ν’ αποσυρθεί και να πάει να ζήσει στο κτήμα του με την οικογένειά του. Ηταν ένας πολύ χορτασμένος άνθρωπος. Είχε γυρίσει όλο τον κόσμο αφού έκανε πολύ σημαντική πορεία και στο τραγούδι. Ο,τι και αν έκανε τον αγαπούσαν. Νομίζω πρώτα τον αγαπούσαν και μετά τον θαύμαζαν. Δεν είναι τυχαίος ο τίτλος που του έδωσαν: «Το παιδί του λαού», ένας από μας δηλαδή.

Η Μαίρη Ευαγγέλου είναι ηθοποιός.