Η εκπρόσωπος και η μικρή Μαρία

Η εκπρόσωπος Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ, Πόπη Τσαπανίδου, με μακρά ανακοίνωσή της, επικρίνει τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Γιάννη Οικονόμου και τη θέση της κυβέρνησης για την περίφημη «μικρή Μαρία» του Εβρου, μια νεκρή φάντασμα στο όνομα της οποίας γράφτηκαν μελανές σελίδες στην ιστορία της δημοσιογραφίας, δυσφημίστηκε η χώρα και οργανώθηκε μια μονοδιάστατη αντιπολίτευση που επέκρινε τα όργανα του κράτους και την κυβέρνηση ως ανάλγητους δολοφόνους.

Η εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ αρνείται να σταθμίσει τα γεγονότα από τον περσινό Δεκαπενταύγουστο έως σήμερα, πάει να τα μπουρδουκλώσει όλα, θεωρεί ότι απλώς συγκρούονται δύο ισοδύναμες μαρτυρίες (κάποιοι έλεγαν ότι υπήρχε μικρή Μαρία, κάποιοι λένε ότι δεν υπάρχει), οι θεωρούμενοι γονείς του παιδιού κάνουν λόγο για πιέσεις προς αυτούς και, πάντως, υπάρχει πρόβλημα επειδή η κυβέρνηση Μητσοτάκη «θέλει την Ελλάδα, δεσμοφύλακα που αναλαμβάνει τις βρώμικες ευθύνες μιας Ευρώπης – φρούριο». Μένουμε Ευρώπη!

Η ανακοίνωση ούτε αντέχει σε σχολιασμό ούτε και τον χρειάζεται. Τροφοδότησε όμως μια ενδιαφέρουσα δημόσια συζήτηση. Κάποιοι ανακάλυψαν και δημοσίευσαν στο Διαδίκτυο μια πρόσφατη τηλεοπτική εκπομπή της Τσαπανίδου, στην οποία υποστήριζε κατηγορηματικά ότι δεν υπήρξε μικρή Μαρία, λέγοντας μεταξύ άλλων ότι οι θεωρούμενοι γονείς της έχουν διαψεύσει την ύπαρξη του παιδιού. Ως δημοσιογράφος, δηλαδή, έλεγε ακριβώς τα αντίθετα απ’ όσα λέει σήμερα ως εκπρόσωπος.

Για αυτή την παλινωδία, διατυπώθηκαν εναντίον της κάποιες επικρίσεις στα κοινωνικά δίκτυα. Οι επικρίσεις αυτές αμφισβητήθηκαν από άλλους, επειδή λέει, ως εκπρόσωπος κάνει άλλη δουλειά από τη δουλειά που έκανε ως δημοσιογράφος, συνεπώς είναι περίπου κανόνας του παιχνιδιού να λέει πράγματα που ως επαγγελματίας δημοσιογράφος δεν θα τα έλεγε. Μπαίνω εκ των υστέρων σε αυτή τη συζήτηση επειδή πήρε διαστάσεις που θίγουν τον ηθικό πυρήνα της δουλειάς μας, αλλά και της δουλειάς που κάνουν οι πολιτικοί: ας συζητήσουμε λίγο για τους κανόνες του δημόσιου λόγου.

Ο δημόσιος λόγος, μεγάλο μέρος του οποίου είναι πολιτικός διάλογος, στηρίζεται σε γεγονότα. Οι πληροφορίες γι’ αυτά, σύμφωνα με τους κανόνες του επαγγέλματός μας, είναι ιερές. Εκεί, τότε, αυτοί, είπαν και έκαναν αυτά. Από εδώ ξεκινούν όλα. Οι διάφορες εστιάσεις, με βάση τις ιδεολογικές απόψεις όσων συζητούν, δεν μπορεί να παρακάμπτουν τα γεγονότα. Γι’ αυτό, άλλωστε, είναι μεγάλο πρόβλημα για τη δημοκρατία τα fake news, ψεύτικες πληροφορίες που κυκλοφορούν ως πραγματικές με στόχο την παρέλκυση και τη χειραγώγηση.

Ο δημόσιος λόγος μπορεί να περιέχει εντάσεις, συγκρούσεις, διαφωνίες… Είναι απαραίτητες και χρήσιμες, αν ξεκινούν από μια κοινή αφετηρία: από την αδιαμφισβήτητη στην αλήθεια της είδηση. Ο σεβασμός στην είδηση είναι δεοντολογική, ηθική δηλαδή υποχρέωση της δημοσιογραφίας αλλά και ευρύτερα του δημόσιου λόγου. Είτε ως ανεξάρτητος δημοσιογράφος είτε ως εκπρόσωπος κόμματος, για να συνεννοούμαστε οφείλεις να σέβεσαι τα δεδομένα.

Η Πόπη Τσαπανίδου δεν εξαιρείται από αυτή την υποχρέωση, επειδή ο ΣΥΡΙΖΑ στο πρόσωπό της δεν επέλεξε μια «ψημένη» πολιτικό αλλά περισσότερο μια τηλεοπτική περσόνα, ουσιαστικά μια fashion icon. Μιλώντας για τη μικρή Μαρία, ή υπήρξε ή δεν υπήρξε. Δεν γίνεται να μην τη βλέπει όταν ήταν στην τηλεόραση αλλά να τη βλέπει τώρα που έχει γραφείο στην πλατεία Κουμουνδούρου. Η μία από τις δύο εκδοχές είναι ψέμα, θα έπρεπε να το καταλαβαίνει και η ίδια αν ενδιαφέρεται για την αξιοπιστία της.