Πάντσερ στην Ουκρανία

Ολοι καταλαβαίνουμε το πρόβλημα των Γερμανών με τα τανκς που χρειάζεται η Ουκρανία. Είναι, κατ’ αρχάς, ψυχολογικό, λόγω του ιστορικού παρελθόντος. Πάντσερ στην Ουκρανία; Γερμανικές ερπύστριες στην περίφημη για τη γονιμότητά της «μαύρη γη» της Ουκρανίας; Φρίττουν και μόνο με την ιδέα! Δεν είναι βεβαίως ότι φοβούνται μήπως αναστηθούν ο Ρούνστεντ ή ο Κλάιστ, αλλά και μόνο η ιδέα ότι οι ιστορικές συνδηλώσεις θα δώσουν την ευκαιρία στη Μόσχα να τους κατηγορήσει ως νεοναζί είναι αφόρητη. Τίποτε δεν προσβάλλει περισσότερο τους σύγχρονους Γερμανούς από αυτό. Τους αναστατώνει η αμφισβήτηση του δημοκρατικού ήθους της πολιτείας που έχτισαν μεταπολεμικά, καθώς και οποιαδήποτε σύνδεση της σημερινής Γερμανίας με εκείνη της ναζιστικής περιόδου.

Γι’ αυτό και είναι ιδιαιτέρως προσεκτικοί ώστε να μη δίνουν αφορμή. Δεν είναι τυχαίο, λ.χ., ότι τα τελευταία (πολλά) χρόνια από τη θέση του υπουργού Αμυνας έχει παρελάσει σειρά ανίκανων ή προβληματικών πολιτικών, λες και η ανεπάρκειά τους ήταν το κριτήριο για τον διορισμό τους. Τελευταία στη σειρά, η προσφάτως παραιτηθείσα κ. Λάμπρεχτ, που βγήκε πρωτοχρονιάτικα, στο βιντεοσκοπημένο μήνυμα προς τους φίλους της, να πει πόσες πολύτιμες επαγγελματικές εμπειρίες απέκτησε και πόσους υπέροχους ανθρώπους γνώρισε, λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.

Επειτα είναι το βάρος μιας άλλης ιστορικής παράδοσης, που δεν άλλαξε με το ναζιστικό καθεστώς, ούτε και με τη δημοκρατία μεταπολεμικά. Οι Γερμανοί ποτέ δεν αναγνώρισαν τους Ουκρανούς ως έθνος μέχρι το 1991. Τους θεωρούσαν πάντα ως ένα είδος Ρώσων, δηλαδή τους αντιμετώπιζαν όπως ακριβώς και οι Ρώσοι. Αλλωστε, προτεραιότητα οι Γερμανοί έδιναν πάντα στις σχέσεις με τη Ρωσία, παρά τις γνωστές εξαιρέσεις. Αυτή είναι η τεράστια και επικίνδυνη χώρα την οποία έχουν στα ανατολικά τους, με αυτή πρέπει να τα έχουν καλά. Μετά τον Χίτλερ, αυτό τους έγινε συνείδηση. Γιατί, λοιπόν, να μπερδευτούν ακόμη πιο βαθιά σε μια διαμάχη, που δεν τους αφορά και ανατρέπει πλήρως τον σχεδιασμό τους, στέλνοντας τανκς στην Ουκρανία; Αν θυμηθούμε ότι ξεκίνησαν στέλνοντας κράνη, παίρνουμε μια ιδέα της δυσκολίας των Γερμανών να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες της πραγματικότητας.

Ετσι κατέληξαν να συζητούν μεταξύ τους – και μάλιστα στα σοβαρά – αν τα άρματα μάχης είναι αμυντικά ή επιθετικά όπλα, για να ξέρουν τι θα κάνουν, αν θα τα στείλουν ή όχι, δηλαδή να φιλοσοφούν μετά μαλακίας (κατά την θουκυδίδειο έννοια, ασφαλώς). Την ίδια ώρα, οι Αμερικανοί τους πιέζουν δημοσίως και τους εκθέτουν για την αναβλητικότητά τους. Αμετακίνητοι όμως οι Γερμανοί, καλούν τους Αμερικανούς να στείλουν πρώτα εκείνοι τα δικά τους «Εϊμπραμς», για να ακολουθήσουν και αυτοί με τα «Λέοπαρντ». Εχει ενδιαφέρον η απαίτησή τους, διότι εκφράζει τη βαθύτερη ανησυχία τους για την αβεβαιότητα της αμερικανικής ηγεσίας.

Σκεφτείτε ποια είναι σήμερα η ηγεσία των ΗΠΑ. Περάσαμε τέσσερα χρόνια με πρόεδρο έναν καραγκιόζη, που φλέρταρε με τον Πούτιν και αναρωτιόταν δημοσίως αν χρειάζεται το ΝΑΤΟ. Και το χειρότερο είναι ότι ο καραγκιόζης άφησε την τοξική κληρονομιά του: το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα δεν είναι πια ο στυλοβάτης των αξιών του διεθνούς συστήματος όπως κάποτε. Η Αμερική του κινήματος «MAGA» είναι εσωστρεφής και χωριάτα. Από την άλλη πλευρά, ο πρόεδρος Μπάιντεν, όσο καλός και αν είναι, όσο πολύτιμος και αν αποδείχθηκε στον χειρισμό του Ουκρανικού, λόγω της πείρας του στα διεθνή και της κατάρτισης που απέκτησε στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, είναι τόσο εύθραυστος, ώστε μερικές φορές σου είναι οδυνηρό και να τον παρακολουθείς, καθώς προσπαθεί να ψελλίσει λέξεις που έχει ξεχάσει. Οι Δημοκρατικοί είναι διασπασμένοι σε διάφορες τάσεις και διάδοχος δεν υπάρχει στον ορίζοντα. Ακούς το όνομα της αντιπροέδρου Κάμαλα Χάρις και νιώθεις πρώτα έκπληξη, διότι είχες ξεχάσει ότι υπάρχει, και μετά αμηχανία διότι θυμάσαι τις ελπίδες που είχε γεννήσει η επιλογή της.

Είναι λογικό οι Γερμανοί να σκέφτονται αυτή την αβεβαιότητα και να τους επηρεάζει. Δεν υπάρχουν σήμερα οι συνθήκες που εγγυώνται τη στιβαρότητα της συμμαχίας της Δύσης απέναντι στη Ρωσία.