Πόσο μας συμφέρει να ηττηθεί ο Ερντογάν;

«Για πρώτη φορά από τότε που το συντηρητικό και ισλαμικής χροιάς Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) του Ερντογάν ανήλθε στην εξουσία το 2002, υπάρχει ένα σοβαρό ενδεχόμενο πολιτικής αλλαγής», σημείωσε σε ανάλυσή του στο Politico, στις 2 Ιανουαρίου, ο Πολ Τέιλορ. Ο ίδιος διαπιστώνει, ταυτόχρονα, ότι η Δύση – κυρίως ΕΕ και ΗΠΑ – δεν έχει αποφασίσει τι ακριβώς θέλει. «Αναμφίβολα, θα ένιωθε ανακούφιση εάν έβλεπε την πλάτη του Ερντογάν. Ωστόσο, οι κυβερνήσεις φροντίζουν να αντισταθμίσουν τα στοιχήματά τους, διατηρώντας ανοιχτές γραμμές επικοινωνίας με τον ισχυρό άνδρα του Βοσπόρου, προσφέροντας ενοχλητικά λίγη βοήθεια προς την αντιπολίτευση, έστω κι αν σιωπηρά προσεύχονται να προκύψει μια πιο μετριοπαθής και φιλοδυτική κυβέρνηση στην Τουρκία».

Αν, όμως, αυτή είναι η (επαμφοτερίζουσα) στάση της Δύσης, μήπως τουλάχιστον γνωρίζει η Αθήνα τι θα ήθελε να προκύψει από τις κάλπες στην Τουρκία, όποτε κι αν αυτές στηθούν (υπό κανονικές συνθήκες) μέχρι τον Ιούνιο; Είναι βέβαιη, δηλαδή, ότι θα προτιμούσε άλλο πρόεδρο αντί του Ερντογάν και μια κυβέρνηση διαφορετική από αυτή που στηρίζουν το ΑΚΡ και ο ακροδεξιός εθνικιστής Ντεβλέτ Μπαχτσελί;

Η απάντηση δεν είναι αυτονόητη. Εξάλλου, όσοι παρακολουθούν τις ελληνοτουρκικές σχέσεις δεν μπορεί παρά να έχουν διαπιστώσει ότι πέρα από τις διαρκείς φραστικές απειλές και τα παρ’ ολίγο «θερμά επεισόδια» στο Αιγαίο, παρά τις εντάσεις που σφράγισαν το 2022, η εικοσαετία του Ερντογάν δεν ήταν χειρότερη από τα χρόνια που προηγήθηκαν. Για την ακρίβεια, μάλιστα, μέχρι περίπου το 2015, θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί πως διήγαν μία από τις πιο «νηφάλιες» περιόδους τους – αν και στη συνέχεια παρασύρθηκαν από τον γενικότερο αναθεωρητισμό και τις ραγδαίες ανακατατάξεις στην ευρύτερη περιοχή.

Αξίζει να θυμηθεί κανείς ότι η κρίση των Ιμίων συνέβη το 1996, δηλαδή πολύ πριν γίνει η αλλαγή φρουράς στη διακυβέρνηση της Τουρκίας, με πρωθυπουργό την Τανσού Τσιλέρ και πρόεδρο τον Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ – αμφότερους «κοσμικούς». Το δε «casus belli» σε ενδεχόμενη επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 μίλια διατυπώθηκε λιγότερο από ένα χρόνο νωρίτερα, με τους ίδιους στην εξουσία.

Αλλά και σήμερα, κανείς δεν μπορεί σοβαρά να ισχυριστεί πως η στάση του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος του Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, που είναι και το μεγαλύτερο από τα έξι της αντιπολίτευσης τα οποία έχουν συνασπιστεί απέναντι στον Ερντογάν και το ΑΚΡ, είναι ιδιαιτέρως ενθαρρυντική. Τόσο αυτό όσο και το Καλό Κόμμα της Μεράλ Ακσενέρ, εξάλλου, έχουν επανειλημμένως πλειοδοτήσει σε διεκδικήσεις απέναντι στην Ελλάδα. Οσο για τον Εκρέμ Ιμάμογλου, τον δήμαρχο της Κωνσταντινούπολης και πιθανό υποψήφιο πρόεδρο, οι καλές σχέσεις που φαίνεται πως έχει οικοδομήσει με τον δήμαρχο της Αθήνας σε καμία περίπτωση δεν προδιαγράφουν «διαλλακτικότητα» στα ελληνοτουρκικά. Είναι, άλλωστε, ένα θέμα στο οποίο υπάρχει ουσιαστικά συνέχεια και συνέπεια στο πολιτικό σκηνικό της Τουρκίας – με εξαίρεση το κουρδικό HDP, που όμως έχει μείνει εκτός παιχνιδιού και διώκεται.

Θα μπορούσε, βεβαίως, να ισχυριστεί κανείς ότι ενώ ο Ερντογάν είναι απρόβλεπτος, οι πιθανοί διάδοχοί του θα τηρήσουν πιο πιστά την απαίτηση της Δύσης να μην υπάρξουν ταραχές εντός του ΝΑΤΟ, ειδικά αυτή την περίοδο. Και ταυτόχρονα, θα σταματήσουν να παίζουν τόσο ανοιχτά στο ταμπλό της Μόσχας και του Πούτιν. Η εμπειρία, πάντως, δείχνει ότι καλό θα είναι κανείς να μην ποντάρει τα ρέστα του σε αυτή την υπόθεση…