Θέλουμε ν΄ ανοίξει η συζήτηση;

Αναρωτιέμαι αν το θέμα που άνοιξε με το πρόσφατο Προεδρικό Διάταγμα για τους καλλιτέχνες μπορεί να λειτουργήσει ως ντόμινο θετικών εξελίξεων στον χώρο της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης. Κι αν έπρεπε να δημιουργηθεί όλος αυτός ο σάλος και όλες αυτές οι αντιδράσεις για να ευαισθητοποιηθούν οι αρμόδιοι και να θέσουν το ζήτημα επί τάπητος. Οπως επίσης προβληματίζομαι για το αν θα είναι, πράγματι, γόνιμη αυτή η συζήτηση και κυρίως, αποτελεσματική. Γιατί το ερώτημα δεν είναι καινούργιο, καθώς έχει κατά καιρούς εκφρασθεί και – δυστυχώς – ξεχαστεί.

Γιατί για να φθάσει κανείς στην καρδιά του προβλήματος πρέπει να βάλει βαθιά το μαχαίρι στο τι είδους παιδεία και υπό ποιες προϋποθέσεις οφείλει να δομηθεί ένα σύστημα καλλιτεχνικής εκπαίδευσης πανεπιστημιακού επιπέδου. Από τη μια είναι το κράτος, με τα υπουργεία και τους φορείς του, το οποίο και πρέπει να το μελετήσει διεξοδικά. Από την άλλη όμως, σε ό,τι αφορά στο θέατρο κυρίως, δεν ξέρω αν είναι έτοιμες όλες αυτές οι ιδιωτικές σχολές να αποδεχτούν τις επιπτώσεις αυτής της αλλαγής. Μιας αλλαγής που θα κλονίσει συθέμελα το υπάρχον καθεστώς, ανατρέποντας ακόμα και τη λειτουργία τους.

Οι θεατρικές σχολές στην Ελλάδα – ακόμα και οι κρατικές – έχουν μάθει να λειτουργούν με τους δικούς τους κανόνες, κανόνες που δεν εντάσσονται σε ένα αυστηρά πανεπιστημιακό σύστημα (δεν δίνουν πανελλήνιες, το διδακτικό προσωπικό δεν έχει μεταπτυχιακές σπουδές κ.ο.κ.). Βασίζονται στην εμπειρία, στο ταλέντο – όσο κι αν ο όρος ενίοτε αποδεικνύεται αμφιλεγόμενος -, στο πάθος, στο μεράκι και την αγάπη για το ίδιο το θέατρο. Αλλά επειδή είναι μεγάλος ο αριθμός των σχολών που διαθέτει η χώρα, κυρίως στην Αθήνα, όσοι διδάσκουν δεν σημαίνει ότι ξέρουν να κάνουν καλά κι αυτή τη δουλειά. Αλλο καλός και έμπειρος ηθοποιός ή σκηνοθέτης κι άλλο καλός δάσκαλος.

Σε κάθε περίπτωση όμως η συζήτηση αυτή πρέπει να ανοίξει. Θα πάρει χρόνο, θα αντιμετωπίσει ανατροπές, θα βρεθεί σε αδιέξοδα, αλλά μόνον έτσι θα φτάσει σε ένα αποτέλεσμα. Αναίμακτος δεν θα είναι ο δρόμος. Αρκεί να βγάλει σε ξέφωτο…