Ενωμένοι για την Ανθρωπότητα

Πώς μπορεί να είμαστε αισιόδοξοι για το 2023; Καθώς μπαίνουμε στη νέα χρονιά, ένας ολέθριος πόλεμος μαίνεται στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας έχει ανοίξει μία βαθιά πληγή πολύ πέραν της Ευρώπης, επιτείνοντας μία επισιτιστική και ενεργειακή κρίση σε μεγάλα τμήματα της Αφρικής, της Μέσης Ανατολής και της Ασίας. Περισσότεροι από 800 εκατομμύρια άνδρες, γυναίκες και παιδιά πέφτουν για ύπνο πεινασμένοι κάθε βράδυ. Η κλιματική κρίση βαθαίνει αυτόν τον πόνο, υποδαυλίζοντας συγκρούσεις σε όλο τον κόσμο, και στερώντας ανθρώπους από τη γη, τα σπίτια και την ασφάλειά τους.

Πώς μπορούμε να είμαστε αισιόδοξοι σε τόσο τρομακτικούς καιρούς αβεβαιότητας; Πιστεύω πως, ως υπεύθυνοι παγκόσμιοι ηγέτες, απλώς δεν έχουμε άλλη επιλογή από το να αντιμετωπίσουμε την επόμενη χρονιά με μία αμετακίνητη πεποίθηση ότι μπορούμε, αν σταθούμε ενωμένοι, να φέρουμε αλλαγές που θα βελτιώσουν τις ζωές των ανθρώπων. Οχι σε πείσμα αυτής της «τέλειας καταιγίδας» κρίσεων – αλλά χάρις σ’αυτήν.

Και δεν το λέω αυτό από κάποια θέση αφελούς αισιοδοξίας. Το λέω με την αυτοπεποίθηση μιας υπουργού Εξωτερικών που έμαθε σε πολλές – συχνά δύσκολες – περιπτώσεις τους τελευταίους 12 μήνες πόσο πολλά μπορούμε να επιτύχουμε αν αφήσουμε την αλληλεγγύη και την ανθρωπιά να καθοδηγήσουν τις πράξεις μας και αν υπερασπιστούμε τα πιστεύω μας.

Ακριβώς έτσι απαντήσαμε στον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας – ενωμένοι, στην Ευρώπη, στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, και σε ολόκληρο τον κόσμο – με την ξεκάθαρη στάση μας ενάντια στις απανθρωπιές του πολέμου, με τη στήριξή μας στην Ουκρανία, με κυρώσεις που έχουν στόχο τη ρωσική πολεμική μηχανή, και με επενδύσεις στην ασφάλειά μας.

Αυτή η εξαιρετική ενότητα δεν ήταν δεδομένη. Περισσότερα από 140 κράτη κατήγγειλαν την επίθεση της Ρωσίας στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ τον Μάρτιο, όλα με διαφορετική ιστορία, πολιτική και κουλτούρα. Αυτό που μας ενώνει είναι ένας κοινός σκοπός – να κάνουμε αυτό που περιμένουν από εμάς οι πολίτες μας: να καταστήσουμε απολύτως ξεκάθαρο πως, σε καταστάσεις αδικίας, δεν θα είμαστε ουδέτεροι. Θα πάρουμε θέση – ζητώντας δικαιοσύνη για τη γυναίκα που βιάστηκε στην Μπούτσα, για τον μαέστρο που πυροβολήθηκε θανάσιμα στη Χερσώνα, και για το νήπιο που εκδιώχθηκε από το σπίτι του στην Ανατολική Ουκρανία.

Επειδή θα μπορούσαμε να είμαστε στη θέση τους, και εκείνοι στη δική μας. Και επειδή, αν αφήναμε αυτόν τον επιθετικό πόλεμο να περάσει, κανείς, πουθενά, δεν θα μπορούσε να κοιμάται γαλήνια ζώντας με τον φόβο μιας επίθεσης από έναν μεγαλύτερο γείτονα.

Δύναμη η ενότητα

Η δύναμή μας είναι η ενότητά μας. Ενωμένοι για την ανθρωπότητα – αυτή η βαθιά πεποίθηση μου δίνει αισιοδοξία για την επόμενη χρονιά.

Για αυτό, πρέπει να μάθουμε να ακούμε καλύτερα. Αυτό είναι ακόμα ένα κρίσιμο μάθημα που πήρα τους τελευταίους μήνες – όχι απλώς σε σχέση με τους εταίρους μας στην Ευρώπη, αλλά και στην Αφρική, την Ασία, τη Λατινική Αμερική, και την Εγγύς και Μέση Ανατολή.

Οταν συζητούσα για τον πόλεμο της Ρωσίας με πολλούς από αυτούς τους εταίρους, άκουγα συχνά το ακόλουθο: «Θέλετε να σταθούμε δίπλα σας τώρα που υπάρχει ένας πόλεμος στην Ευρώπη. Πού ήσασταν όμως τα τελευταία χρόνια όταν ήμασταν εμείς αντιμέτωποι με συγκρούσεις;».

Ακούω αυτά τα παράπονα. Και πιστεύω πραγματικά ότι θα έπρεπε να είμαστε πρόθυμοι να αμφισβητήσουμε τις ίδιες μας τις ενέργειες και την παλαιότερη θέση μας στον κόσμο. Πρέπει επίσης να ακούμε προσεκτικά όταν οι εταίροι μας μάς λένε πόσο δύσκολο είναι να μειώσουν την εξάρτησή τους – στρατιωτική, πολιτική ή οικονομική – από τη Ρωσία. Είναι μία τεράστια πρόκληση. Στη Γερμανία, βλέπουμε πώς επιβαρύνει το πορτοφόλι των πολιτών μας το κόστος που έχει η υπέρβαση της εξάρτησής μας. Για πολλούς εταίρους, το κόστος είναι μεγαλύτερο, και, για αυτούς, η δημιουργία προστατευτικών ασπίδων πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ απλώς δεν είναι εφικτή.

Ξεκάθαρο μήνυμα

Οι εταίροι μας πρέπει να γνωρίζουν ότι μπορούν να στηρίζονται πάνω μας.

Το ξεκάθαρο μήνυμά μας είναι ότι δεν στρέφουμε την πλάτη μας στον κόσμο επειδή μαίνεται πόλεμος στη γειτονιά μας. Αντιθέτως, βλέπουμε πώς αυτός, ακριβώς, ο πόλεμος εντείνει τον ανθρώπινο πόνο ανά τον πλανήτη, επειδή η Ρωσία περιορίζει την πρόσβαση στις ουκρανικές εξαγωγές σιτηρών και διασπείρει ψεύδη όσον αφορά το ποιος ευθύνεται για τις ελλείψεις.

Το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα αναγκάστηκε να περικόψει τις μερίδες τροφίμων στην Υεμένη, τη Σομαλία και το Σάχελ. Κάθε μερίδα που κόβεται σημαίνει πως ένα παιδί μένει πεινασμένο. Και όταν βλέπεις το παιδί σου να λιμοκτονεί, δεν μπορείς να πολεμήσεις για δημοκρατία, δικαιώματα ή ελευθερία. Χρειάζεται λοιπόν, μπαίνοντας στη νέα χρονιά, η κοινή μας στήριξη.

Ταυτόχρονα, θα συνασπίσουμε τους εταίρους μας προκειμένου να αντιμετωπίσουμε ένα από τα σοβαρότερα υποκείμενα αίτια της επισιτιστικής κρίσης: η κλιματική κρίση βλάπτει, σκοτώνει, και εκτοπίζει. Είναι μία άμεση απειλή για την ανθρώπινη ζωή. Ως βιομηχανικές χώρες, που φέρουμε το μεγαλύτερο μερίδιο της ευθύνης, έχουμε ιδιαίτερο καθήκον να βοηθήσουμε στην άμβλυνσή της, να μειώσουμε τις εκπομπές και να κρατήσουμε ζωντανό τον στόχο να συγκρατηθεί η αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας στον 1,5°C.

Οι ευάλωτοι

Οπως και σε άλλες κρίσεις, έτσι και στην κλιματική κρίση, περισσότερο υποφέρουν οι πλέον ευάλωτοι: γυναίκες, παιδιά, ηλικιωμένοι, και περιθωριοποιημένες ομάδες. Είμαι βαθιά πεπεισμένη πως τα δικαιώματα των γυναικών αποτελούν ένα μέτρο για την κατάσταση των κοινωνιών μας. Οταν καταστέλλεται το ήμισυ του πληθυσμού, καμία οικονομία ή κοινωνία δεν μπορεί να ακμάσει.

«Οι γυναίκες είναι τα πρώτα θύματα του πολέμου, μόνο αυτές όμως κρατούν το κλειδί για την ειρήνη». Ετσι το έθεσε η κονγκολέζα ακτιβίστρια Τζουλιέν Λουσένγκε.

«Αν δεν είναι ασφαλείς οι γυναίκες, κανείς δεν είναι ασφαλής», μου είπαν θαρραλέες γυναίκες στην Ουκρανία.

«Γυναίκα, ζωή, ελευθερία», τραγουδούν οι γυναίκες στο Ιράν.

Αν είναι να αντλήσω από κάπου δύναμη για το 2023, την αντλώ από γενναίες γυναίκες όπως αυτές.