10+1 απαντήσεις στις απορίες που μας άφησε το Κατάρ

Το Παγκόσμιο Κύπελλο του Κατάρ ήταν το καλύτερο στην ιστορία της διοργάνωσης όπως υποστηρίζει ο πρόεδρος της FIFA Τζιάνι Ινφαντίνο;

Μόνο οι αγωνιστικοί και κάποιοι άλλοι παράμετροι δικαιολογούν έναν τέτοιο χαρακτηρισμό. Σ’ αυτό το Μουντιάλ αποδείχτηκε πως έχει κλείσει σημαντικά η ψαλίδα μεταξύ των παραδοσιακών δυνάμεων και του υπόλοιπου κόσμου. Η τρίτη αγωνιστική των ομίλων επεφύλαξε ένταση και δράμα, είδαμε τεράστιες εκπλήξεις και ανατροπές σκορ, ρεκόρ τερμάτων (172), ενώ για πρώτη φορά εκπροσωπήθηκαν και οι πέντε ήπειροι στα νοκάουτ. Η πορεία του Μαρόκου μέχρι τα ημιτελικά ανανέωσε αγωνιστικά τη Μαύρη Ηπειρο, ενώ ο τελικός θα μείνει στην ιστορία ως ένας από τους πιο συναρπαστικούς που έχουν διεξαχθεί ποτέ.

Το Παγκόσμιο Κύπελλο ωστόσο δεν είναι μόνο αγώνες, αλλά μια μεγάλη γιορτή του κόσμου. Και σ’ αυτό τον τομέα οι Καταριανοί έκαναν ό,τι ήταν δυνατό για να τη μετριάσουν επιβάλλοντας τον συντηρητισμό τους στους Δυτικούς και την αποστροφή τους σε κάθε τι διαφορετικό.

Ο θάνατος χιλιάδων μεταναστών εργατών στα έργα του Μουντιάλ αλλά και οι υπόλοιποι, που πρόσφεραν τις πολύτιμες υπηρεσίες τους υπό άθλιες συνθήκες και για ελάχιστα χρήματα θα παραμείνει ανοιχτή πληγή και ένα ξυπνητήρι συνειδήσεων για όλους αυτούς που κάνουν τις επιλογές τους με γνώμονα το συμφέρον τους.

Είμαστε επίσης υποχρεωμένοι να θυμόμαστε και τον τρόπο με τον οποίον εξασφάλισε το Κατάρ τη διοργάνωση και τις υποσχέσεις που έδωσε και δεν τήρησε ποτέ.

Πόσο έντονη ήταν η πολιτική στο Μουντιάλ;
Ισως πιο έντονη από οποιαδήποτε άλλη αθλητική διοργάνωση στο παρελθόν. Η φωτογραφία των γερμανών διεθνών που κλείνουν το στόμα τους με τα χέρια πριν από το παιχνίδι με την Ιαπωνία και τα σφιχτά χείλη των Ιρανών κατά την ανάκρουση του εθνικού τους ύμνου είναι εικόνες που θα χαρακτηρίζουν στο μέλλον τη διοργάνωση. Οι Ιρανοί βρέθηκαν άθελά τους στο κέντρο της διελκυστίνδας μεταξύ της διχασμένης χώρας τους και της Δύσης που ζητούσε απαντήσεις. Οι απειλές που δέχτηκαν από απεσταλμένους της κυβέρνησης της χώρας τους μετά την ήττα από την Αγγλία γιατί δεν τραγούδησαν τον εθνικό ύμνο, αλλά και τις πιέσεις που τους ασκήθηκαν πριν από το παιχνίδι με τις Ηνωμένες Πολιτείες κατέστησαν τους παίκτες του Κεϊρός σε ένα είδος μάρτυρες της διοργάνωσης. Οι λομπίστες είχαν στήσει το δικό τους πάρτι, διακρατικές συναλλαγές εκτελούνταν ακόμα και κατά τη διάρκεια των αγώνων, ενώ η ατμόσφαιρα στην Ντόχα μύριζε πολιτικό άρωμα της αραβικής χερσονήσου.

Ποια είναι τα συμπεράσματα από την ημερολογιακή μετατόπιση του Παγκοσμίου Κυπέλλου σε χειμερινούς μήνες;
Αποτέλεσε μια ευχάριστη έκπληξη για τη διοργάνωση αλλά προκαλεί τεράστια προβλήματα στους συλλόγους. Οι ποδοσφαιριστές δεν έφτασαν εξαντλημένοι στο Κατάρ και γι’ αυτό είδαμε τις ομάδες να τρέχουν κατά μέσο όρο δέκα χιλιόμετρα περισσότερα. Το χειμερινό Μουντιάλ συνετέλεσε επίσης στην εκτόξευση των τηλεθεάσεων και φυσικά των διαφημιστικών εσόδων. Το πρόβλημα θα το έχουν στο εξής τα κλαμπ. Οι πρωταγωνιστές των γηπέδων του Κατάρ θα επιστρέψουν στις ομάδες τους εξαντλημένοι ενώ άλλοι, όπως ο Γκαμπριέλ Ζεσούς και ο Λούκας Ερνάντες, τέθηκαν νοκάουτ σε μία κρίσιμη καμπή των πρωταθλημάτων.

Τι επιπτώσεις είχε στη διοργάνωση η απαγόρευση πώλησης αλκοόλ στα γήπεδα και πέριξ αυτών;
Λέγεται μεταξύ αστείου και σοβαρού πως ο αρχηγός της αστυνομίας στη Βρετανία θα αιτηθεί να μην πουληθούν ξανά μπίρες σε Μουντιάλ. Για πρώτη φορά κανένας άγγλος ή ουαλός φίλαθλος δεν συνελήφθη σε μεγάλη διοργάνωση και δεν προκάλεσε το παραμικρό επεισόδιο. Ο αξιωματούχος της αστυνομίας του Τσεσάιρ, Μαρκ Ρόμπερτς χαρακτήρισε «απολύτως υποδειγματική» τη συμπεριφορά όσων ταξίδεψαν στο Κατάρ. Η μεγάλη χαμένη ήταν η χορηγός εταιρεία του Μουντιάλ που της ξέμειναν στις αποθήκες χιλιάδες μπίρες, τις οποίες θα της δωρίσει στην Αργεντινή ως νικήτρια της διοργάνωσης.

Γιατί το Μαρόκο πήγε καλύτερα από τις άλλες αφρικανικές ομάδες
Η πορεία των Λεόντων του Ατλαντα ήταν πράγματι εντυπωσιακή. Νίκησαν τρία από τα φαβορί για να φτάσουν τουλάχιστον μέχρι τα ημιτελικά: το Βέλγιο στους ομίλους, την Ισπανία στη φάση των «16» και την Πορτογαλία στα προημιτελικά. Το ρόστερ του Μαρόκου είχε μια ιδιαιτερότητα: οι 14 από τους 26 παίκτες είχαν γεννηθεί και ζούσαν στο εξωτερικό. Είχαν εικόνες και εμπειρίες από τα σημαντικότερα πρωταθλήματα του κόσμου και συμπαίκτες όσους πρωταγωνίστησαν στο Κατάρ. Ο Ζίγιες παίζει στην Τσέλσι, ο Χακίμι είναι βασικός στην Παρί και προπονείται καθημερινά με Μέσι, Νεϊμάρ, Εμπαπέ. Ο Μπόνο υπερασπίζεται την εστία της Σεβίλλης. Από τους έντεκα βασικούς μόλις οι τρεις ήταν γέννημα θρέμμα του Μαρόκου. Αυτό δεν συμβαίνει μόνο με τη συγκεκριμένη ομάδα, αλλά με τις περισσότερες αφρικανικές. Η παγκοσμιοποίηση είναι αυτή που εντέλει μειώνει το ποδοσφαιρικό χάσμα και όχι η εξέλιξη στις χώρες που έχουν μείνει πίσω.

Το Κατάρ χρησιμοποίησε το Παγκόσμιο Κύπελλο για να κάνει επίδειξη δύναμης;
Η απάντηση είναι «Ναι». Οι πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις επιβολής της θέλησής του στη δυτική κουλτούρα ήταν η απαγόρευση πώλησης αλκοόλ στα γήπεδα και η απόσυρση των τεντών της χορηγού εταιρείας έξω από τα στάδια («να τις εξαφανίσετε», φέρεται να ήταν η εντολή της βασιλικής οικογένειας) παραμονή της έναρξης της διοργάνωσης, η απαγόρευση, μέσω της FIFA, στους ποδοσφαιριστές να φορέσουν το περιβραχιόνιο του OneLove και οτιδήποτε έχει σχέση με μηνύματα υπέρ της διαφορετικότητας. Tο μέγιστο, η bisht που φόρεσε ο εμίρης Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θάνι στον Μέσι πριν από την απονομή ενώπιον του Τζιάνι Ινφαντίνο καταστρατηγώντας το άρθρο 27.2 των κανονισμών της Διεθνούς Ομοσπονδίας για την εορταστική ενδυμασία. Ο γενικός γραμματέας της οργανωτικής επιτροπής Χασάν Αλ Θαουάντι είπε στο BBC πως ήταν σημαντική αυτή η κίνηση γιατί έδειξε το πώς εορτάζουν οι Αραβες.

Πόσο επηρέασε τους αγώνες η νέα τάση που επιβάλλει πολλά λεπτά σε πρόσθετο αγωνιστικό χρόνο;
Ο συνολικός πρόσθετος χρόνος στα 64 παιχνίδια του Παγκοσμίου Κυπέλλου έφτασε τις 15 ώρες και 39 λεπτά που αντιστοιχούν σε 10,4 επιπλέον 90λεπτα. Ο επιπρόσθετος χρόνος υπολογίζεται πλέον με διαφορετικό τρόπο και σ’ αυτό συμβάλουν οι διαιτητές του VAR και ο τέταρτος. Υπολογίζεται πλέον τόσο ο χρόνος των πανηγυρισμών των παικτών, οι διακοπές για έλεγχο από το VAR, οι τραυματισμοί και γενικότερα οι καθυστερήσεις. Στον επιπρόσθετο χρόνο σημειώθηκαν 15 γκολ. Οι πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις που κατέδειξαν την αλλαγή που επέφερε η νέα τάση ήταν τα δύο γκολ που σημείωσε το Ιράν στο 90+8 και 90+11 τα οποία του χάρισαν τη νίκη επί της Ουαλίας (2-0) αλλά και το γκολ της ισοφάρισης που πέτυχε η Ολλανδία στον προημιτελικό με την Αργεντινή στο 90+11’. Η νέα τάση αναμένεται να υιοθετηθεί από αρκετά πρωταθλήματα, αλλά δεν είναι βέβαιο πως τελικά θα επικρατήσει.

Γιατί διακρίνονται οι μεγάλοι σε ηλικία παίκτες;
Ο Μόντριτς έχει πατήσει τα 37, ο Ζιρού τα 36, ο Μέσι σε έξι μήνες θα είναι επίσης 36, ο Οτσόα είναι 37. Σε δύο μήνες ο Κριστιάνο Ρονάλντο θα είναι 38. Πριν από μερικά χρόνια θα θεωρείτο αδιανόητο παίκτες σ’ αυτή την ηλικία να πρωταγωνιστούν σε Παγκόσμιο Κύπελλο και να βγάζουν παρατάσεις και πέναλτι. Μόνο περιπτώσεις τερματοφυλάκων είχαμε. Στην κορυφαία ποδοσφαιρική διοργάνωση αναδεικνύονται τα βήματα εξέλιξης που έχουν γίνει στον επαγγελματικό αθλητισμό όσον αφορά τις προπονήσεις, τη διατροφή και την ποιότητα των ιατρικών υπηρεσιών που παρέχονται πλέον στους παίκτες. Η αθλητική ζωή έχει επιμηκυνθεί και ίσως να συνεχιστεί αυτή η τάση. Δεν είναι τυχαίο πως κανείς από τους προαναφερθέντες παίκτες δεν δήλωσε πως αποσύρεται από τις διεθνείς διοργανώσεις.

Ηταν επιτυχημένη η παρουσία των γυναικών διαιτητών;
Απόλυτα. Η Στεφανί Φραπάρ έριξε ένα ακόμα κάστρο, με τη διαιτησία της στο παιχνίδι της Γερμανίας με την Κόστα Ρίκα. Φυσικά ήταν άψογη στα καθήκοντά της. Ο τερματικός σταθμός αυτής της πορείας της γυναικείας διαιτησίας είναι ο τελικός του Παγκοσμίου Κυπέλλου ανδρών που μπορεί να τον δούμε στην επόμενη διοργάνωση που θα φιλοξενηθεί σε ΗΠΑ, Καναδά και Μεξικό.

Τι να περιμένουμε από το επόμενο Παγκόσμιο Κύπελλο, το 2026;
Πρόκειται για το ξημέρωμα μιας νέας εποχής. Η αύξηση των φιναλίστ κατά 50%, από 32 σε 48 ανατρέπει τα πάντα στο οργανωτικό πλαίσιο. Τη διοργάνωση έχουν αναλάβει για πρώτη φορά τρεις χώρες, οι ΗΠΑ, ο Καναδάς και το Μεξικό. Ο λόγος αυτής της τριπλής συμμαχίας είναι φυσικά το τεράστιο εγχείρημα της φιλοξενίας τόσων ομάδων και τόσων παιχνιδιών. Από τα 64 που διεξάγονταν μέχρι σήμερα θα εκτοξευτούν στα 104 αν υιοθετηθεί η πρόταση οι 48 ομάδες να χωριστούν σε 12 ομίλους των τεσσάρων. Από την αύξηση των φιναλίστ μεγάλες κερδισμένες θα είναι η Ασία που από 4,5 θέσεις θα έχει στο εξής 8 1/3 και η Αφρική που πηγαίνει από τις 5 στις 9 1/3. Η Ωκεανία εξασφαλίζει για πρώτη φορά σίγουρη μία θέση και διεκδικεί άλλη μία στα μπαράζ, ενώ οι εκπρόσωποι της Ευρώπης θα αυξηθούν από 13 σε 16. Δεκαέξι πόλεις σε τέσσερις γεωγραφικές περιοχές θα υποδεχτούν τις ομάδες, ενώ οι αγώνες θα διεξαχθούν σε αντίστοιχο αριθμό σταδίων εκ των οποίων τα τέσσερα (Ντάλας, Χιούστον, Ατλάντα και Βανκούβερ) έχουν τη δυνατότητα να κλείνουν.
Οι ακριβείς ημερομηνίες δεν είναι γνωστές αλλά υπολογίζεται ότι θα διεξαχθεί μεταξύ Ιουνίου και Ιουλίου.

Ποια είναι η κληρονομιά που θα αφήσει το Παγκόσμιο Κύπελλο στο Κατάρ;
Τα 17 δισ. δολάρια με τα οποία ενισχύθηκε η οικονομία του Κατάρ λόγω Μουντιάλ και ο ρυθμός ανάπτυξης 4,8% με τον οποίον θα κλείσει τον χρόνο το εμιράτο μοιάζουν με σταγόνα στον ωκεανό μπροστά τα 220-300 δισ. δολάρια που δαπάνησε για τις υποδομές και τα στάδια. Για το 2023 και 2024 ο ρυθμός ανάπτυξης υπολογίζεται στο 4,5 και στο 4,4%. Λόγω της υπερπροσφοράς κατά τη διάρκεια της διοργάνωσης οι τομείς της φιλοξενίας και των ακινήτων θα βιώσουν μια κάμψη τα επόμενα τρίμηνα, αφού ο τουρισμός και τα επαγγελματικά ταξίδια θα υποχωρήσουν απότομα. Επίσης οι συναλλαγές ενυπόθηκων δανείων θα επιβραδυνθούν και η συσσώρευση αποθεμάτων θα οδηγήσει σε διόρθωση των τιμών ενοικίασης. Παρά τις προσπάθειες των Καταριανών να μη δημιουργηθούν Λευκοί Ελέφαντες, όπως συνέβη στη Βραζιλία με το στάδιο «Μανέ Γκαρίντσα» που μετατράπηκε σε τερματικό σταθμό λεωφορείων, είναι βέβαιο πως δεν θα αποφύγουν το μοιραίο. Θα υπάρξει επίσης μαζική έξοδος εργατικού δυναμικού, αφού το 44% των μεταναστών εργατών απασχολούνταν στην κατασκευή των γηπέδων.
Πολύτιμη θα είναι ωστόσο η κληρονομιά από την εμπειρία διεξαγωγής μιας τόσο μεγάλης διοργάνωσης αλλά και τα έργα υποδομής που ουσιαστικά θα στηρίξουν τις επόμενες απόπειρες των Καταριανών να φέρουν στο εμιράτο κι άλλες μεγάλες διοργανώσεις.