Η εκδοτική ιστορία {LF}της Μικρασίας {LF}σε 73 εκθέματα

Το αόρατο νήμα που συνδέει ένα άλμπουμ με φωτογραφίες της κατεστραμμένης Σμύρνης, τις οποίες είχε στην κατοχή του ο σκηνοθέτης Ελία Καζάν καθώς σχεδίαζε μια ταινία πάνω στο θέμα με μια μετάφραση του έργου του Φιοντόρ Ντοστογέφσκι «Εγκλημα και Τιμωρία», με το ημερολόγιο ενός στρατιώτη της Μικρασιατικής Εκστρατείας και με έναν χειρόγραφο χάρτη της Σμύρνης των αρχών του 19ου αι. θα έχουν την ευκαιρία να ανακαλύψουν οι επισκέπτες της νέας έκθεσης της Γενναδείου Βιβλιοθήκης, στο επίκεντρο της οποίας βρίσκεται η εκδοτική δραστηριότητα στη Μικρά Ασία.

Σχεδόν 160 χρόνια εκδοτικής ιστορίας που αναπτύχθηκε στην αντίπερα ακτή του Αιγαίου – από το 1764 έως το 1922 – θα παρουσιαστούν από αύριο στην καρδιά της Γενναδείου Βιβλιοθήκης (Σουηδίας 61), στο υπερώο του πρόσφατα ανακαινισμένου κεντρικού της αναγνωστηρίου υπό τον τίτλο «Βιβλία της Μικρασίας- Πολιτισμικές διαδρομές του Μικρασιατικού Ελληνισμού μέσα από τις συλλογές της Γενναδείου Βιβλιοθήκης 1764-1922», την οποία επιμελείται η επικεφαλής βιβλιοθηκάριος, Ειρήνη Σολομωνίδη.

Τα 73 εκθέματα που προέρχονται από τις συλλογές της Γενναδείου έχουν οργανωθεί σε τέσσερις ενότητες οι οποίες αφορούν τις εκδόσεις που γίνονταν από μεγάλες σχολές, τη λογοτεχνία, εκδόσεις που σχετίζονται με τη γυναίκα και τέλος με τη θρησκεία. «Θα μπορούσαμε να πούμε πως η έκθεση αποτελεί κατά κάποιον τρόπο μια μικρογραφία της αξιόλογης εκδοτικής δραστηριότητας των ελληνορθόδοξων πληθυσμών στην Μικρά Ασία, στη Σμύρνη κατά κύριο λόγο, τις Κυδωνιές, την Τραπεζούντα και την Αμισό», λέει στα «ΝΕΑ» η Ειρήνη Σολομωνίδη, όπως διαπιστώνει και μέσα από το υλικό που είχε συλλέξει ο Ιωάννης Γεννάδιος.

Χάρτες, ιστορικά και γεωγραφικά βιβλία του 19ου αιώνα, σπανιότατες καραμανλίδικες και φραγκοχιώτικες εκδόσεις, καθώς και λεξικά, εκδόσεις από τη Σχολή των Κυδωνιών, κανονισμοί των σχολών της Σμύρνης, αλφαβητάρια και σχολικά εγχειρίδια τεκμηριώνουν τις πολλαπλές εκπαιδευτικές δράσεις και μαζί με λειτουργικά και θεολογικά βιβλία, μυθιστορήματα και θεατρικά αποτελούν αποτυπώματα της εκδοτικής άνθησης.

Εκθέματα που ξεχωρίζουν

Το παλαιότερο έκθεμα είναι η «Ακολουθία του οσίου και θεοφόρου πατρός ημών Συμεών», το πρώτο βιβλίο που τυπώθηκε στη Σμύρνη το 1764, ενώ ανάμεσα σε εκείνα που ξεχωρίζουν είναι ο Νέος Ερωτόκριτος του Διονυσίου Φωτεινού, οι μεταφράσεις από τα γαλλικά έργων του Μολιέρου, του Μοντεσκιέ, του Βολταίρου και του Λαμαρτίνου, όπως και οι καραμανλίδικες λογοτεχνικές εκδόσεις, με ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα εκείνη της μετάφρασης του Κόμη Μοντεχρήστου του Αλέξανδρου Δουμά.

Δεν είναι όμως μόνο τα τεκμήρια που είχε συλλέξει ο Ιωάννης Γεννάδιος, τα οποία αναμένεται να προσελκύσουν το ενδιαφέρον των επισκεπτών, αλλά και ορισμένα που αποκτήθηκαν πρόσφατα μέσω δημοπρασιών, όπως εξηγεί η επιμελήτρια της έκθεσης, όπως το χειρόγραφο σημειωματάριο ενός δασκάλου που μαθήτευσε στη Σχολή των Κυδωνιών, το λεύκωμα ενός σμυρνιού εφήβου, το ημερολόγιο ενός στρατιώτη της Μικρασιατικής Εκστρατείας όπως και το λεύκωμα με φωτογραφίες από την Καταστροφή της Σμύρνης του σκηνοθέτη Ελία Καζάν, το οποίο αποτελεί δωρεά της συζύγου του, Φράνσις, προς τη βιβλιοθήκη. Η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 28 Φεβρουαρίου.