Οι τάσεις που καθόρισαν το 2022

Οι προσδοκίες για το 2022 στην αγορά της τέχνης ήταν πολλές, με κυριότερη εκείνη που ήθελε την αναταραχή, τις αναβολές και τις ανατροπές που άφησε πίσω της η πανδημία να αποτελέσουν παρελθόν σηματοδοτώντας μια επανεκκίνηση χωρίς τα προαναφερθέντα χαρακτηριστικά. Λίγες ημέρες προτού αποχαιρετήσουμε τη χρονιά, ας δούμε ποιες ήταν οι βασικές τάσεις που τη χαρακτήρισαν, σύμφωνα και με τη μεγαλύτερη ιστοσελίδα διαδικτυακών πωλήσεων έργων τέχνης, Artsy, αλλά και πώς θα εξελιχθούν μέσα στην επόμενη.

Η πρώτη τάση σχετίζεται με τα NFTs. Στις αρχές του 2022 φαινόταν πως θα κατακτήσουν τον κόσμο και πολλές αίθουσες τέχνης έσπευσαν να δημιουργήσουν νέα τμήματα για να καλύψουν τις ανάγκες. Ωστόσο, μέχρι τον Μάιο, μεγάλο μέρος της λάμψης του κύκλου εργασιών που βασίζονται σε blockchain άρχισε να ξεθωριάζει ως συνέπεια της κατάρρευσης των τιμών των κρυπτονομισμάτων, η οποία βάθαινε όσο περνούσαν οι μήνες. Οι πρώτες εκτιμήσεις θέλουν τα NFTs να μην έχουν ούτε την έκρηξη του 2021 ούτε τα σκαμπανεβάσματα του 2022, χωρίς κανείς να μπορεί να αποκλείσει ότι θα είναι η επόμενη κυρίαρχη τάση στα επόμενα χρόνια.

Η δεύτερη έχει να κάνει με τις ανοδικές τάσεις έργων που ανήκουν στο κίνημα της αφαίρεσης. Η ανάγκη που γέννησε η πανδημία να συναντήσουμε ανθρώπους, δεδομένου του εγκλεισμού, αλλά και η τάση που υπήρχε στην αγορά για πορτρέτα φαίνεται να υποχωρούν. Τα έργα παλαιότερων αλλά και νεότερων καλλιτεχνών των οποίων η δουλειά εστιάζει στην αφαίρεση γίνονται περιζήτητα. Σε ορισμένες περιπτώσεις δε, έχουν πουληθεί προτού καν ανοίξουν οι εκθέσεις – όπως συνέβη με τους πίνακες της Jadé Fadojutimi, των οποίων οι τιμές ξεπερνούσαν τις 600.000 δολάρια στη Frieze του Λονδίνου.

Μεγάλο ενδιαφέρον φαίνεται πως έδειξαν μέσα στο 2022 οι συλλέκτες για την αγορά έργων νέων καλλιτεχνών, με αποτέλεσμα οι τιμές τους να φτάνουν στα ύψη. Πριν από δύο δεκαετίες θα ήταν αδιανόητο οι τιμές έργων νέων καλλιτεχνών να αγγίζουν στις δημοπρασίες εκατομμύρια δολάρια. Το σκηνικό όμως φαίνεται πως έχει αλλάξει αφού οι Sotheby’s καθιέρωσαν στη Νέα Υόρκη τον Νοέμβριο του 2021 δημοπρασία υπό τον τίτλο «The Now», ενώ σύμφωνα με έρευνα της Artprice που επικεντρώθηκε στα αποτελέσματα δημοπρασιών για έργα καλλιτεχνών κάτω των 40 ετών η αγορά «υπερσύγχρονης» τέχνης απέφερε 420 εκατ. δολάρια μεταξύ Ιουλίου 2021 και Ιουνίου 2022 – αύξηση 28% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Τέλος, παρατηρήθηκε ενίσχυση του ενδιαφέροντος για έργα του σουρεαλισμού. Η τάση είχε αρχίσει ήδη να διαμορφώνεται από τα τέλη του περασμένου έτους, όταν το Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης διοργάνωσε την έκθεση «Surrealism Beyond Borders», ο αντίκτυπος της οποίας συνεχίστηκε καθόλη τη διάρκεια του έτους, τόσο λόγω της μεταφοράς της έκθεσης στην Tate Modern όσο και με την επιλογή της καλλιτεχνικής διευθύντριας της Μπιενάλε της Βενετίας, Σεσίλια Αλεμάνι, να θέσει στο επίκεντρο τη σουρεαλίστρια δημιουργό Λεονόρα Κάρινγκτον. Η τάση αυτή αποτυπώθηκε και στις δημοπρασίες όπου τα έργα των σουρεαλιστών κατά κύριο λόγο πουλήθηκαν σε τιμές ανώτερες των αρχικών εκτιμήσεων.

Ο πρώτος Ατλαντας του 1595 στο σφυρί

Ενα πλήρες αντίγραφο του Atlas sive cosmographicae meditationes de fabrica mundi et fabricati figura – του πρώτου βιβλίου χαρτών που ονομάστηκε ποτέ Ατλαντας και αποτελεί δημιουργία του περίφημου φλαμανδού χαρτογράφου Γεράρδου Μερκάτορ – προσφέρεται στον οίκο Christie’s στη δημοπρασία Πολύτιμων Βιβλίων και Χειρογράφων στις 14 Δεκεμβρίου. Αποτελείται από 107 χάρτες που παρουσιάζονται σε 400 σελίδες. Πρόκειται για ένα τόσο μεγάλο εγχείρημα ώστε ο δημιουργός του δεν το είδε ολοκληρωμένο όσο βρισκόταν εν ζωή. Δημοσιεύτηκε το 1595, έναν χρόνο μετά τον θάνατό του με τη φροντίδα του γιου του. Στον Ατλαντα περιλαμβάνονται χάρτες πολλών μεμονωμένων χωρών, όπως η Γαλλία, η Γερμανία, η Βρετανία και η Ελλάδα, χάρτες των ηπείρων – της Ευρώπης, της Αφρικής, της Ασίας και της Αμερικής – και ένας ενιαίος χάρτης όλου του κόσμου. Η ανώτατη τιμή εκτίμησης έχει οριστεί στις 606.000 δολάρια.

Φινάλε στη χρονιά με 139 ελληνικά έργα

Με μια διαδικτυακή δημοπρασία έργων τέχνης και με τιμές που ξεκινούν από 300 ευρώ ετοιμάζεται να αποχαιρετήσει το 2022 ο οίκος Βέργος στις 19 Δεκεμβρίου. Στα 139 έργα της δημοπρασίας περιλαμβάνονται έργα ζωγραφικής, διακοσμητικά πιάτα, γλυπτά, κεραμικά βάζα, πιατέλες και κανάτες, με υπογραφές από μεγάλους έλληνες καλλιτέχνες, μεταξύ των οποίων οι Βασίλης Σπεράντζας, Βασίλης Φωτόπουλος, Γιώργος Γουναρόπουλος, Γιάννης Μόραλης (στη φωτογραφία το γλυπτό «Αγγελος»), Γιάννης Τσαρούχης, Γιάννης Ψυχοπαίδης, Γιώργος Ρόρρης, Δημήτρης Μυταράς, Δημοσθένης Κοκκινίδης, Εδουάρδος Σακαγιάν, Ελένη Βερναρδάκη, Μαρία Φιλοπούλου, Νίκος Χατζηκυριάκος Γκίκας, Παναγιώτης Τέτσης, Χρόνης Μπότσογλου. Οσοι ενδιαφέρονται να δουν τα έργα πριν από τη δημοπρασία μπορούν κατόπιν ραντεβού έως και το Σάββατο 17 Δεκεμβρίου (τηλ. 210-3614.897). Η συμμετοχή στη διαδικασία μπορεί να γίνει τηλεφωνικά, γραπτώς και διαδικτυακά μέσω της σελίδας https://www.vergosauctions.com.