Μουντιάλ του Ρίο 1950: ένα καρναβάλι που κατέληξε σε κηδεία – Μέρος 1ο

Είναι γεγονός ότι ελάχιστα δρώμενα στον ανθρώπινο βίο οδηγούν σε παράκρουση ομαδική. Παράκρουση που οδηγεί ακόμα και σε αυτοκτονίες… Το κορυφαίο δρώμενο με δεύτερη την κατάθλιψη, τα ιατρικά αδιέξοδα, την ερωτική απογοήτευση, είναι το ανεπιθύμητο ποδοσφαιρικό αποτέλεσμα. Πουθενά αλλού, ούτε στον κινηματογράφο, ούτε στο θέατρο, ούτε στην όπερα δεν υπάρχει ταύτιση αγωνιζομένου με θεατή. Γι’ αυτό, πάντα κρινόμενο το ποδόσφαιρο, και στην αποθέωση και στην απόρριψη. Το αθώος – ένοχος πάει περίπατο, καμία επιείκεια, πάντα με τον αντίχειρα έτοιμο με τη φορά προς τα κάτω, στο ίδιο χρονικό διάστημα που πριν από δευτερόλεπτα τα χέρια σε ανάταση αποθέωναν τον μετά κλάσμα δευτερολέπτου ατυχήσαντα ή αποτυχόντα… Κι ενώ άλλες φορές το ατυχές ή ευτυχές γεγονός συνοδοιπορεί σε χρονικά διαστήματα δευτερολέπτων, κάποιες φορές η απόρριψη κρατάει μια ζωή ολόκληρη!

Μουντιάλ 1950. Ο θεσμός μετά από 20 χρόνια επιστρέφει στα γήπεδα της Λατινικής Αμερικής. Αυτός ο λόγος γέννησε πικρία στην πρώτη πρωταθλήτρια, Ουρουγουάη, που στα 2 επόμενα Παγκόσμια αρνήθηκε να συμμετάσχει γιατί οι μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις, Ιταλία, Αυστρία, Ουγγαρία, Αγγλία, Τσεχία, αρνήθηκαν να μπουν στα καράβια για 40 ημέρες και να φτάσουν θαλασσοπνιγμένες στο Μοντεβιδέο! Το 1950 όμως ήταν διαφορετικό. Τώρα υπήρχε το αεροπλάνο. Ο Παγκόσμιος Πόλεμος στάθηκε πατήρ πάντων, επιβεβαιώνοντας τον σκοτεινό Ηράκλειτο. Με πτήση 20 ωρών, με ενδιάμεσο τη Νέα Υόρκη, έφτανες στο μαγικό Ρίο. Και θες ο πόλεμος, οι ταλαιπωρίες, η απέραντη απόγνωση, ιδιαίτερα στην Ευρώπη, το μήνυμα της επαναδραστηριοποιήσεως του Παγκόσμιου Κυπέλλου χαιρετίστηκε με άφατο ενθουσιασμό. Ιδιαίτερα η επιλογή της Βραζιλίας, που στο Μουντιάλ του 1938 άφησε τις καλύτερες εντυπώσεις, τρομοκρατώντας ως και τον Ντούτσε. Που στο μεταξύ τους παιχνίδι φρόντισε να αφήσει εκτός ενδεκάδας τον καλύτερο παίκτη του Μουντιάλ, τον μοναδικό Λεονίντας Σίλβα. Η επίσημη εκδοχή τον ήθελε τραυματία, αιτιολογία που ο συμπαίκτης του Ιταλο-βραζιλιάνος Νιτζίνιο απέρριψε, θεωρώντας από σκοπού την απουσία στο κρίσιμο με την Ιταλία παιχνίδι.

Το γεγονός ήταν η παγκόσμια αναγνώριση μιας ποδοσφαιρικής ομάδας που το περίτεχνο και δυναμικό της παιχνίδι την καθιέρωσε υπερδύναμη αθλήματος. Και η αναγνώριση της ομάδας θαύμα του 1938 οδήγησε τη FIFA σε συνεδρίαση τον Απρίλιο του 1946 στο Λουξεμβούργο να αναθέσει τη διοργάνωση του 4ου Μουντιάλ στη Βραζιλία. Μια απόφαση λογική, μια και η κατεστραμμένη Ευρώπη προσπαθούσε να μαζέψει τα ερείπιά της… Μάλιστα, η παγκόσμια ομοσπονδία αποφάσισε να διαγράψει τη Γερμανία από τη δύναμή της. Μια απόφαση που έμεινε στον αέρα για μια 5ετία, όταν προσωπικά ο Αντενάουερ, με τη βοήθεια του ίδιου του Ζιλ Ριμέ, προέδρου της FIFA την απενεργοποίησε, με το επιχείρημα ότι η Γερμανία πρέπει να γίνει αποδεκτή ως κρατική πολιτειακή και πολιτιστική οντότητα στην παγκόσμια οικογένεια.

Είκοσι εννέα χώρες συμμετείχαν στα προκριματικά. Ενα Μουντιάλ αλλιώτικο απ’ τ’ άλλα… Με βαριά τη σκιά του παγκόσμιου ολέθρου, χώρες με τεράστια ποδοσφαιρική προϊστορία μπήκαν στο περιθώριο. Αυστρία, Ουγγαρία, Τσεχοσλοβακία, θανάσιμα πληγείσες από τη ναζιστική περιπέτεια, αδυνατούσαν να χρηματοδοτήσουν τις ποδοσφαιρικές τους αποστολές… Η Γαλλία έβγαλε κόκκινη κάρτα λόγω προγράμματος που ευνοούσε τη Βραζιλία προκλητικά και δεν πήγε. Αντίθετα η Ιταλία, πήγε παρά την τραγωδία στη Σουπέργκα στις 4 Μαΐου του 1949, όταν βρήκαν τον θάνατο επτά μεγάλοι παίκτες της πρωταθλήτριας Τορίνο, που ήταν και οι βασικοί της Εθνικής Ιταλίας. Και κανείς δεν παίρνει όρκο πως αν στις τάξεις της Σκουάντρα Ατζούρα έπαιζαν ο Ματσόλα, ο Γκρέτζαρ, ο Λόικ, ο Ριγκαμόντι, ο Οσόλα, ο Γκαμπέτο, ο Φεράρις, ο Καστιλιάνο, ο Σαούρο Τομά, το Κύπελλο Ζιλ Ριμέ δεν θα κατέληγε για τρίτη φορά στην Ιταλία!

Στο Μουντιάλ του Ρίο είχαμε μια ακόμα έκπληξη. Επιτέλους οι λόρδοι αποφάσισαν να συμμετάσχουν στο Παγκόσμιο Κύπελλο. Βέβαια όχι αβρόχοις ποσίν! Απαίτησαν οι αθεόφοβοι Βρετανοί να αναγνωριστούν εθνικές ομάδες οι τέσσερις βρετανικές εθνότητες που κατοικούν το νησί και τη Βόρεια Ιρλανδία! Σκωτία λοιπόν, Ουαλία, Βόρεια Ιρλανδία, κολαούζοι της Αγγλίας με πλήρη δικαιώματα εθνικού κράτους. Βέβαια στη Βραζιλία πήγε μόνον η Αγγλία. Η Σκωτία βρήκε το ταξίδι πανάκριβο. Οσο για την Αγγλία, γνώρισε μια ήττα από το πουθενά! Αν παιζόταν στο στοίχημα ο αγώνας Αγγλία – ΗΠΑ, θα γίνονταν Κροίσοι όσο έπαιζαν ένα μικρό ποσό υπέρ των Αμερικάνων. Πράγματι σ’ ένα γήπεδο λασπωμένο η ομάδα των Τριών Λιονταριών του Αλφ Ράμσεϊ, του Μπίλι Ράιτ, της Γουλβς, γνώρισε ταπεινωτική ήττα από μια παρέα αμερικανών ερασιτεχνών που με έρανο πλήρωσαν τα εισιτήρια και διαμονή και που το γκολ στο 38′ του Γιέτγκενς τους έστειλε νικητές με 1-0 στα αποδυτήρια. Το αστείο της ιστορίας, ο προπονητής των Τριών Λιονταριών Ουόλτερ Γουιντερμπότομ κράτησε εκτός αγώνος το αστέρι της Μεγάλης Βρετανίας, τον Στάνλεϊ Μάθιους για να  τον… ξεκουράσει.

Δεκατρείς τελικά οι ομάδες, χωρίστηκαν σε τρεις ομίλους: Βραζιλία, Γιουγκοσλαβία, Ελβετία, Μεξικό, ο πρώτος. Αγγλία, Ισπανία, ΗΠΑ, Χιλή, ο δεύτερος. Παραγουάη, Σουηδία, Ιταλία, ο τρίτος και Ουρουγουάη, Βολιβία ο τέταρτος. Στον τελικό προκρίθηκαν Βραζιλία, Ισπανία, Σουηδία, Ουρουγουάη, έξω Ιταλία και Αγγλία και με βαριά άδοξο τρόπο. Και στον τελικό όμιλο, Βραζιλία, Ουρουγουάη, Σουηδία και Ισπανία. Εκεί όλοι διάβασαν τα σαγόνια της Βραζιλίας… Πρώτο θύμα της η κραταιά Σουηδία με σκορ 7-1. Δεύτερο θύμα της η Ισπανία με 6 γκολ σε 35 λεπτά. Και το στάδιο Μαρακανά κάθε φορά που παίζουν οι γηπεδούχοι γέμιζε με πάνω από 200.000 φιλάθλους. Και το έχτισαν οι Βραζιλιάνοι ειδικά για Μουντιάλ. Και μετά τις εμφανίσεις με Σουηδία και Ισπανία, άλλες 200.000 στοιβάζονταν έξω από το Μαρακανά ζώντας τους αγώνες χωρίς ραδιόφωνα και τηλεοράσεις αλλά μέσα από τους κανονικούς θεατές, όπου οι κραυγές και τα επιφωνήματά τους έδιναν την πλήρη εικόνα του αγώνα. Εκπληκτοι οι Ευρωπαίοι ζούσαν αυτό το ποδοσφαιρικό παραλήρημα. Ολα για την μπάλα. Ολα για το ποδοσφαιρικό ξεφάντωμα. Και μια βεβαιότητα διάχυτη σε όλη τη χώρα. Το Μουντιάλ είναι δικό μας. Τελετές σε κάθε αγώνα, ξόρκια από μάγους του βουντού. Και στο τέλος των ημιτελικών, τέσσερις βαθμούς η Βραζιλία, τρεις η Ουρουγουάη, ενώ η Ισπανία και η Σουηδία χωρίς βαθμούς. Αυτό ακριβώς έδινε χαρακτήρα τελικού, μια και με ισοπαλία η γηπεδούχος σήκωνε τρόπαιο, ενώ η Ουρουγουάη χρειαζόταν μόνο νίκη!!!