Τέσσερις αλλαγές για ΕΥΠ και κακόβουλα λογισμικά

Για μία εβδομάδα θα μείνει στη διαβούλευση το νέο πλαίσιο για την ΕΥΠ και τα κακόβουλα λογισμικά, που ήδη προκαλεί νέο γύρο έντασης μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης. «Ευαίσθητες» διατάξεις (από τις συνολικά 46 του νομοσχεδίου), όπως η επιστροφή του δικαιώματος να ενημερώνεται ο παρακολουθούμενος αλλά με χρονικό περιορισμό και συγκεκριμένα τρία χρόνια μετά την παύση της παρακολούθησης, βρίσκονται στο ραντάρ κριτικής του ΣΥΡΙΖΑ και του ΠΑΣΟΚ.

Οπως είχαν δημοσιεύσει τα «ΝΕΑ», η κυβέρνηση αποφάσισε νέες δικλίδες ασφαλείας, σε πολιτικό και όχι σε δικαστικό επίπεδο, σε ό,τι αφορά τις «νόμιμες επισυνδέσεις» για τα πολιτικά πρόσωπα (Πρόεδρος της Δημοκρατίας, υπουργοί, υφυπουργοί, βουλευτές, ευρωβουλευτές, αρχηγοί κομμάτων σε Βουλή και ευρωπαϊκό κοινοβούλιο, ανώτατα μονοπρόσωπα όργανα των ΟΤΑ Α’ και Β’ βαθμού). Με το νομοσχέδιο προωθούνται τέσσερις βασικές αλλαγές:

1. Νέα «φίλτρα» για παρακολουθήσεις  

Η κυβέρνηση μιλά πλέον για τρία «φίλτρα»: πρέπει να δώσει άδεια ο Πρόεδρος της Βουλής, τη διαδικασία κινεί μόνο η ΕΥΠ. Κατά το νομοσχέδιο «αν δεν υπάρχει Βουλή, την άδεια χορηγεί ο Πρόεδρος της τελευταίας Βουλής ή, αν αυτός δεν υπάρχει, ο Πρωθυπουργός». Σε κάθε περίπτωση, το αίτημα θα πρέπει να στηρίζεται με «συγκεκριμένα στοιχεία που καθιστούν άμεση και εξαιρετικά πιθανή τη διακινδύνευση της εθνικής ασφάλειας» και αφού θα υποβάλλεται από τον διοικητή της ΕΥΠ στον Πρόεδρο της Βουλής, εκείνος θα χορηγεί ή θα απορρίπτει το αίτημα εντός 24 ωρών.

2. Αρση απορρήτου μετά την τριετία    

Με το νομοσχέδιο προτείνεται η ενημέρωση του παρακολουθούμενου «υπό την προϋπόθεση ότι δεν διακυβεύεται ο σκοπός για τον οποίο διατάχθηκε η άρση» αλλά και μετά την πάροδο τριών ετών από την παύση της παρακολούθησης. Κυβερνητικά στελέχη παρέπεμπαν σε πρακτικές του εξωτερικού, υποστηρίζοντας ότι η τριετία είναι αναγκαία προκειμένου να υπάρχει χρονική απόσταση από γεγονότα εθνικής ασφάλειας (όπως η κρίση του Εβρου το 2020). Την ενημέρωση θα αποφασίζει τριμελές όργανο που απαρτίζεται από τον αρμόδιο εισαγγελέα, τον διοικητή της ΕΥΠ ή τον διευθυντή της Αντιτρομοκρατικής και τον πρόεδρο της ΑΔΑΕ. Οσο για το αρχείο καταγραφής, η διαδικασία τυποποιείται με αυτόματη διαγραφή έξι μήνες μετά την παύση της άρσης απορρήτου ενώ προβλέπεται να καταστρέφεται ο φάκελος με το υλικό τεκμηρίωσης για την άρση μετά την πάροδο 10 ετών από τη λήξη της άρσης.

3. Επιστρέφει το κακούργημα

Με δύο διατάξεις καθορίζεται νέο πλαίσιο κυρώσεων για όποιον εμπορεύεται, χρησιμοποιεί ή απλώς κατέχει σκοτεινά εργαλεία παρακολούθησης, ένα θέμα για το οποίο προσωπικά ο Πρωθυπουργός ανέβασε τους τόνους απέναντι στον Αλέξη Τσίπρα, διερωτώμενος «ποιους ήθελε να προστατεύσει ετεροχρονισμένα; Και σε ποιους άνοιγε τον δρόμο», αλλάζοντας τον ποινικό κώδικα το 2019. Με τις προτεινόμενες διατάξεις επανέρχεται το κακούργημα (κάθειρξη μέχρι 10 χρόνια) για τη χρήση παράνομων λογισμικών και συσκευών και το πλημμέλημα (της εμπορίας και κατοχής με ποινές φυλάκισης από ένα έως πέντε έτη).

4. Η διοίκηση της ΕΥΠ

Ανατροπή υπάρχει και στους υποψήφιους για τη διοίκηση της ΕΥΠ, καθώς αποκλείονται από τη θέση του επικεφαλής πρόσωπα προερχόμενα είτε από το Δημόσιο είτε από τον ιδιωτικό τομέα. Διοικητής θα ορίζεται μόνο πρόσωπο προερχόμενο από το διπλωματικό σώμα ή απόστρατος ανώτατος αξιωματικός, ενώ υποδιοικητές – λιγότεροι σε αριθμό, καθώς «κόβονται» από τρεις που είναι σήμερα σε δύο – μπορεί να είναι διπλωμάτες, απόστρατοι αλλά και λειτουργοί του Δημοσίου και του ευρύτερου δημόσιου τομέα. Στο θέμα της κυβερνοασφάλειας συστήνεται νέα επιτροπή συντονισμού μεταξύ τεσσάρων υπηρεσιών: της γενικής διεύθυνσης κυβερνοασφάλειας, της γ.γ. Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, της διεύθυνσης κυβερνοάμυνας του ΓΕΕΘΑ, της διεύθυνσης κυβερνοχώρου της ΕΥΠ και της ΕΛ.ΑΣ..

Για «νομοσχέδιο συγκάλυψης» έκανε λόγο ο ΣΥΡΙΖΑ. «Επιβεβαιώνει με πανηγυρικό τρόπο την ενοχή του» ανακοίνωσε η Κουμουνδούρου για τον Πρωθυπουργό με κατηγορίες ότι «επιχειρεί την επισημοποίηση της ομερτά. Η αξιωματική αντιπολίτευση στέκεται κυρίως στη διάταξη για τη δυνατότητα ενημέρωσης του παρακολουθούμενου διαφωνώντας με την τριετία, όπως και ο Νίκος Ανδρουλάκης. «Πρέπει να υπάρχει άμεση ενημέρωση και αναδρομική ισχύ» είπε (Mega), εκτιμώντας ότι η κυβέρνηση «θέλει να αποφύγει την ευρωπαϊκή καταδίκη».