Στα Οσκαρ με ένα πουκάμισο Gap

Η Σάρον Στόουν επρόκειτο να βρίσκεται την περασμένη Τρίτη στην Αθήνα για να παρευρεθεί σε εκδήλωση της ελληνικής έκδοσης της «Vogue» συζητώντας για τους δεσμούς της μόδας με το σινεμά. Η ίδια όμως μέρες νωρίτερα, μέσω του λογαριασμού της στο Instagram, ανακοίνωσε ότι έπρεπε να υποβληθεί εκτάκτως σε χειρουργείο για αφαίρεση όγκου. Η ματαίωση του ταξιδιού της δεν αναιρεί βέβαια τη συμβολή της αμερικανίδας σταρ στη διαμόρφωση του στυλ και την παρουσία της στη μόδα τη δεκαετία του 1990. Η Σάρον Στόουν το έδειξε με ένα λευκό πουκάμισο.

Η 70ή απονομή των Οσκαρ στις 23 Μαρτίου 1998 ήταν ιδιαίτερη για τη Σάρον Στόουν. Εφτασε κρατώντας το χέρι του νέου της συζύγου, μεγιστάνα του Τύπου, Φιλ Μπρόνστιν. Ηταν ντυμένη με ιδιαίτερο ύφος, που ξεπερνούσε τα συνηθισμένα μεγαλεία των τελετών του Χόλιγουντ. Ο απρόσμενος συνδυασμός της σατέν μεταξωτής φούστας Βέρα Γουάνγκ με ένα λευκό απλό πουκάμισο Gap που διάλεξε η σταρ άνοιξε το νέο κεφάλαιο που υπογράμμιζε την αλλαγή και τον εκδημοκρατισμό της μόδας. Εκείνη τη χρονιά η αμερικανίδα ηθοποιός έκανε πρόταση αξίας λίγων δολαρίων.

Την επόμενη μέρα από την τελετή των Οσκαρ τα μίντια ασχολήθηκαν μαζί της, αφού τόλμησε να βάλει στο μπλέντερ του στυλ ένα κομμάτι αμερικανικής υψηλής ραπτικής με έναν εκπρόσωπο της «προσιτής μόδας» – όπως συνηθιζόταν τότε να προσδιορίζονται τα ρούχα από καταστήματα μαζικής αλυσίδας. Η υψηλή δημιουργία συντροφιά με το βασικό κομμάτι ήταν εξίσου προκλητική επιλογή όσο και το αποκαλυπτικό γκρο πλαν στη σκηνή της ανάκρισής της στην ταινία «Βασικό ένστικτο».

ΑΛΛΑΞΕ ΓΝΩΜΗ. Το παρασκήνιο αυτής της εμφάνισης έχει διαφορετικές εκδοχές. Η πιο διαδεδομένη λέει ότι η υπεύθυνη δημοσίων σχέσεων της ηθοποιού αντάλλασσε τηλέφωνα και σελίδες φαξ με τους συνεργάτες του ιταλού σχεδιαστή Βαλεντίνο Γκαραβάνι. Ηταν η εποχή που η Στόουν είχε πολύ καλή σχέση με τον μετρ, ο οποίος άλλωστε συνήθιζε να ντύνει με τις βράδινες του τουαλέτες τις καλεσμένες στην απονομή των Οσκαρ. Και ενώ είχαν συμφωνήσει στο σχέδιο του ρούχου, η Σάρον Στόουν άλλαξε εμφάνιση και ξάφνιασε τον κόσμο με την τόλμη της να φορέσει το πουκάμισο με ανοιχτά τα κουμπιά έως χαμηλά στο στήθος, δεμένο στη μέση, με ανασηκωμένο ελαφρά τον γιακά και να συμπληρώσει την «απρέπεια» με ένα μπρασελέ στολισμένο με μπριγιάν.

Λίγες μέρες αργότερα, η Gap λόγω αυξημένης ζήτησης μεγάλωσε την παραγωγή του συγκεκριμένου σχεδίου πουλώντας χιλιάδες κομμάτια. Από την πλευρά της αμερικανικής εταιρείας η υπεύθυνη του τμήματος σχεδιασμού πρόσθεσε άλλο ένα σενάριο. Υποτίθεται ότι η Σάρον Στόουν λέρωσε το πάνω τμήμα του συνόλου που της είχε στείλει η σχεδιάστρια Βέρα Γουανγκ και η «λύση της στιγμής» βγήκε από την ντουλάπα της ηθοποιού. Σε κάθε περίπτωση ο αναλυτής μόδας εκείνης της εποχής Τομ Τζούλιαν στο σχόλιό του στην επίσημη ιστοσελίδα της Ακαδημίας των Οσκαρ ανέφερε ότι εκείνη «ήθελε να δηλώσει ότι είναι υποψήφια για τη δουλειά της και όχι για την εμφάνισή της».

Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να ανατρέξουμε στον περίγυρο εκείνης της εποχής για να κατανοήσουμε τις επιλογές μιας σταρ η οποία είχε πάνω της στραμμένη την προσοχή των μίντια. Στα μέσα των 90s η Αμερική είχε χαμηλώσει τους δείκτες ανεργίας κι είχε ανεβάσει στα ύψη το κατά κεφαλήν εισόδημα. Εκείνο το διάστημα, η εταιρεία Google δημιουργούσε τη βάση της στη Σίλικον Βάλεϊ και το Ιντερνετ ξεκινούσε τη δικτύωσή του σε γραμμές ιδιωτών. Οι φωτογραφίες των διασήμων δεν αποτελούσαν προνόμιο μόνο των εντύπων. Ο διαδικτυακός ιστός μετέφερε άμεσα την πληροφορία της εικόνας και των σχολίων προς κάθε κατεύθυνση. Ο στυλιστικός δυναμισμός της Σάρον Στόουν, εσκεμμένος ή συμπτωματικός, συνέβαλε στην καθιέρωση του απαραίτητου βασικού λευκού πουκαμίσου. Στο ντύσιμό της ο συνδυασμός του ανδρικού πουκαμίσου με τις θηλυκές πτυχώσεις της μεταξωτής φούστας επαναπροσδιόρισε τους κανόνες του κόκκινου χαλιού. Στο εξής σχεδιαστές και διασημότητες θα ακολουθούσαν τα δικά της ίχνη και θα επιδίδονταν στην απενοχοποιημένη διερεύνηση του ανδρόγυνου στυλ, στην ανάμειξη χαμηλής και υψηλής μόδας, αληθινών κοσμημάτων και φο μπιζού.

Στα φετινά Οσκαρ του 2022 μια νέα σταρ επανέφερε στη μνήμη των θεατών τη δημοκρατική χειρονομία που επιχείρησε η Σάρον Στόουν με το απλό λευκό πουκάμισο του 1998. Η Ζεντάγια, δημοφιλής και από τον πρωταγωνιστικό της ρόλο στη νεανική σειρά του ΗΒΟ «Euphoria», φόρεσε ένα σύνολο Valentino ειδικά προσαρμοσμένο για την ίδια, που αποτελούνταν από μια λευκή σατέν μπλούζα και μια ασημένια φούστα με παγέτες. Η εμφάνισή της παρέπεμπε στο ντύσιμο της Σάρον Στόουν στο κόκκινο χαλί των Οσκαρ που θεωρείται αξιομνημόνευτο για την ιστορία του κόκκινου χαλιού των Οσκαρ.

Η ΜΑΡΙΑ ΑΝΤΟΥΑΝΕΤΑ. Ωστόσο αξίζει να σημειώσουμε ότι ένα άλλο λευκό ένδυμα πάνω σε γυναικείο σώμα αιώνες πριν είχε αναστατώσει την κοινή γνώμη. Η πρώτη στιγμή που κάποια εκδοχή του λευκού πουκαμίσου βρέθηκε στο επίκεντρο της γυναικείας μόδας ήταν τον 18ο αιώνα, όταν η Μαρία Αντουανέτα σε ένα πορτρέτο της του 1783 φορούσε μια λευκή βαμβακερή ρόμπα με βολάν, προκαλώντας τότε σκάνδαλο. Το πορτρέτο, που φιλοτεχνήθηκε από την Ελιζαμπέτ Βιζέ-Λεμπρέν, επίσημη ζωγράφο της βασίλισσας, απεικόνιζε την Αντουανέτα με ένα λευκό, διόλου στημένο ρούχο και ελάχιστα κοσμήματα. Η απόφαση της βασίλισσας να ποζάρει με αυτό που ουσιαστικά ήταν τα εσώρουχά της προκάλεσε συζητήσεις εντός και εκτός αυλής των Βερσαλλιών, όπως και το γεγονός ότι φορούσε κάτι βαμβακερό. Ενα υλικό φθηνότερο από τα λεπτά μεταξωτά που θεωρούνταν ταιριαστά για μια βασίλισσα.

Στη μακρόχρονη και πολυεπίπεδη ιστορία της καλλιέργειας του βαμβακιού η λευκή μπλούζα της Μαρίας Αντουανέτας δημιούργησε ένα σημαντικό κεφάλαιο. Σύμφωνα με τους ιστορικούς του 19ου αιώνα, αυτό το πορτρέτο της Μαρίας Αντουανέτας είχε αντίκτυπο στην κλωστοϋφαντουργία, ενθαρρύνοντας την ανάπτυξη της επιχείρησης βαμβακιού. Κατ’ επέκταση συνδέθηκε με τον θεσμό της δουλείας τόσο κατά τη διάρκεια όσο και μετά τον θάνατό της. «Η Μαρία Αντουανέτα και οι κυρίες της αυλής της που καθόρισαν τις τάσεις της μόδας έκαναν το βαμβάκι επιθυμητό» παρατηρεί η συγγραφέας Κάρολιν Λίντον σε μια λεπτομερή περιγραφή της ιστορικής στιγμής στο Racked.com. Η ίδια γράφει πως πολλοί από τον περίγυρό της είδαν τη βασίλισσα ντυμένη με ένα τόσο φθηνό ύφασμα και θεώρησαν ότι αναπαριστούσε την κατάρρευση των ταξικών φραγμών. Το πιο σημαντικό, όμως, ήταν ότι το βαμβάκι θεωρούνταν από τους Γάλλους ως ένα πολύ αγγλικό ύφασμα, αφού η Ινδία, όπου τότε παραγόταν, ήταν βρετανική αποικία.

«Η τεχνολογία και η εργασία των σκλάβων το έκαναν προσιτό. Ηταν η τέλεια καταιγίδα. Η προσιτή τιμή του αύξησε την επιθυμία και τη ζήτηση, με αποτέλεσμα να αυξηθεί ακόμη περισσότερο η μαζική παραγωγή, ώστε η τιμή να πέσει ακόμη περισσότερο. Ο κύκλος αυτός προκάλεσε την κυριαρχία του “βασιλιά βαμβακιού” και του θεσμού της δουλείας πάνω στον οποίο στηρίχθηκε ο αμερικανικός Νότος. Φυσικά, όλοι γνωρίζουμε τι συνέβη από εκεί και πέρα. Ενα απλό φόρεμα δρομολόγησε ένα περίτεχνο φαινόμενο πεταλούδας με εκτεταμένες συνέπειες που η νεαρή βασίλισσα της Γαλλίας δεν θα μπορούσε ποτέ να προβλέψει όταν έκανε ένα βήμα πιο μακριά από τη χλιδή της γκαρνταρόμπας της».