Sex symbol, αδιάφορος πατέρας

Οταν τον Σεπτέμβριο του 2008 ο αμερικανός ηθοποιός Πολ Νιούμαν πέθανε σε ηλικία 83 ετών στο Κονέκτικατ, ο Economist, στον επικήδειό του για αυτόν, τον αποκάλεσε «το πιο γενναιόδωρο σε σχέση με το εισόδημά του άτομο, στην Ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών του 20ου αιώνα». Γιατί βέβαια, ο Νιούμαν, ο αγαπημένος γαλανομάτης εκατομμυρίων θαυμαστών, δεν ήταν μόνο ένας από τους ομορφότερους άνδρες και από τους επιβλητικότερους ηθοποιούς που έχουν περάσει ποτέ από την οθόνη του κινηματογράφου· ο πρωταγωνιστής ταινιών που έχουν γράψει Ιστορία, από το «Ο κόσμος είναι δικός μου» μέχρι τον «Λιούκ Τζάκσον ο μεγάλος δραπέτης» και από το «Αγριος σαν θύελλα» μέχρι τους «Δύο ληστές», το «Κεντρί», την «Ετυμηγορία» και το «Χρώμα του χρήματος» για το οποίο, επιτέλους, απέσπασε το Οσκαρ α’ ανδρικού ρόλου.

Οχι. Ο Πολ Νιούμαν ήταν, πάνω απ’ όλα, Ανθρωπος.

Μάλιστα, από κάποια στιγμή της ζωής του και μετά, η διατήρηση του image του ήταν το τελευταίο που τον ενδιέφερε. Υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους επωνύμους ακτιβιστές και αφοσιώθηκε εμπράκτως στην καταπολέμηση του καρκίνου, του Aids και άλλων ασθενειών. Το κτήμα του «Double Η Ranch» έγινε «στρατηγείο» μια προσπάθειας σχετικής με τη δημιουργία βοηθητικών κέντρων για ταλαιπωρημένα παιδιά. Χωρίς κανένα απολύτως προσωπικό όφελος δώριζε τεράστια ποσά εκεί όπου πίστευε ότι χρειαζόταν· 250.000 δολάρια π.χ. στις Υπηρεσίες Ανθρωπιστικής Βοήθειας της Καθολικής Εκκλησίας με σκοπό τα χρήματα να διατεθούν στους πρόσφυγες του Κοσσυφοπεδίου. Οι ευεργετικές κινήσεις του Νιούμαν ήταν αξιοθαύμαστες.

Ανεξαρτήτως ευεργεσιών, η γενικότερα ανθρώπινη πλευρά του Πολ Νιούμαν την οποία ο ίδιος διατήρησε ως το τέλος της ζωής του χωρίς ποτέ να την επιδεικνύει, έρχεται και πάλι στο φως της δημοσιότητας χάρη στο βιβλίο «Paul Newman: The Extraordinary Life of an Ordinary Man» που εκδόθηκε προσφάτως μετά την ανεύρεση των απομνημονευμάτων του τα οποία θεωρούνταν χαμένα. «Το πιο εύκολο πράγμα που μπορώ να κάνω, ειλικρινά, είναι να δώσω χρήματα» γράφει κάπου στις εν λόγω σημειώσεις του, χωρίς ωστόσο ποτέ να προβάλλει τις φιλανθρωπικές δραστηριότητές του. Ισα που τις αναφέρει…

Οι αδυναμίες του

Ανθρωπος με αδυναμίες αλλά και διαρκείς ανησυχίες, ο Νιούμαν στις σελίδες αυτές ασκεί αυτοκριτική, εξομολογούμενος θέματα για τα οποία πολύ πιθανόν να μην είχε μιλήσει ποτέ. Μιλά για παράδειγμα για το πόσο απρεπώς φέρθηκε στα τρία παιδιά του από τον πρώτο του γάμο (με την Τζακλίν Γουίτ) όταν αποφάσισε να παρατήσει το σπίτι του για την αγκαλιά της Τζόαν Γούντγουορντ, στης οποίας το πλευρό θα έμενε ως τον θάνατό του (40 χρόνια): «Αυτό που έκανα, απλώς δεν είχε καμία ευγένεια» γράφει. «Δεν τους πήρα στην άκρη για να τους δώσω παρηγοριά με κάποιες εξηγήσεις, σίγουρα όχι με τέτοιο τρόπο ώστε να καταλάβουν. Οχι ότι δεν θα το έκανα, αλλά δεν το “έπιανα” τότε για να το κάνω». Να σημειωθεί εδώ ότι η ιδιαίτερη ευαισθησία του στα θέματα φιλανθρωπίας είχε ξεκινήσει το 1978 τη χρονιά που ο μοναδικός γιος του Νιούμαν, ο Σκοτ, πέθανε από υπερβολική δόση ναρκωτικών (ο Σκοτ ήταν το ένα από τα τρία παιδιά που ο Νιούμαν είχε κάνει με την πρώτη του γυναίκα).

Παρά την αυτοκριτική του στο θέμα του πρώτου γάμου του, ο Πολ Νιούμαν ήταν φανατικός υποστηρικτής των οικογενειακών αξιών. Με την 92χρονη σήμερα Τζόαν Γούντγουορντ απέκτησε τρεις κόρες, η νεότερη εκ των οποίων, Κλέα Νιούμαν Σόντερλουντ, μίλησε για τα γραπτά του πατέρα της. «Μια από τις μεγαλύτερες εκπλήξεις για μένα όταν βρήκαμε αυτά τα ημερολόγια ήταν το πόσο σκληρός υπήρξε με τον εαυτό του» δήλωσε στον βρετανικό «Guardian». «Για κάθε παιδί, ένα τέτοιο κείμενο είναι δύσκολο να το διαβάσει και δεν είναι έτσι όπως εγώ τον έβλεπα».

Θέματα καριέρας δεν θα μπορούσαν φυσικά να απουσιάζουν και είναι επίσης εξομολογητικά. Οταν μετά τη στρατιωτική θητεία του ο Πολ Νιούμαν σπούδαζε στο Actors Studio μαζί με ηθοποιούς όπως η Τζούλι Χάρις και ο Μπεν Γκαζάρα, το μεγάλο νέο ταλέντο της εποχής ήταν ο Τζέιμς Ντιν. Μάλιστα, ο Ντιν «πείραζε» τον Νιούμαν γιατί σε αντίθεση με τη δική του επιτυχία, «Ανατολικά της Εδέμ», το κινηματογραφικό ντεμπούτο του Νιούμαν, «Το ασημένιο δισκοπότηρο» (1954) ήταν παταγώδης αποτυχία. Οταν ο Τζέιμς Ντιν σκοτώθηκε σε τροχαίο, ο ρόλος του πυγμάχου Ρόκι Γκρατσιάνο στην ταινία «Εμείς οι ζωντανοί» (1956) που προοριζόταν για εκείνον δόθηκε τελικά στον Νιούμαν και τον μετέτρεψε σε σταρ πρώτου βεληνεκούς. «Ξέρω ότι υπάρχουν μερικοί άνθρωποι που αποδίδουν τις εξελίξεις στην καριέρα μου στον θάνατο του Τζίμι» γράφει ο Νιούμαν. «Ναι, υπήρχαν στοιχεία τύχης»

Η μαγειρική

Στις σημειώσεις του ο Πολ Νιούμαν αναφέρεται επίσης στη «Newman’s own», εταιρεία προϊόντων μαγειρικής, εξαιρετικά δημοφιλούς στην Αμερική, της οποίας ήταν ιδιοκτήτης. Επί χρόνια, εκτός από τους αγώνες ταχύτητες δρόμων, ο Νιούμαν είχε ως χόμπι τη μαγειρική εφευρίσκοντας και υλοποιώντας δικές του συνταγές. Η «Newman’s Own» ιδρύθηκε όταν ο ηθοποιός κατάλαβε ότι εφόσον τα προϊόντα του αρέσουν σε φίλους και γνωστούς, θα μπορούσαν κάλλιστα να αρέσουν και στον υπόλοιπο κόσμο. Και πάλι όμως, το μεγαλύτερο μέρος των κερδών αυτής της κερδοφόρας επιχείρησης, είχε δοθεί σε φιλανθρωπικούς σκοπούς (περισσότερα από 100 εκατομμύρια δολάρια). Χαρακτηριστικό άλλωστε είναι το μότο της «Newman’s Own», κάτω από το χαμογελαστό σκίτσο του Νιούμαν: «All profits for charity». Ολα τα κέρδη για φιλανθρωπικούς σκοπούς.