«Αυτός που ξέρετε»

Οταν ο Ανδρέας Πάτσης διαγράφηκε από την Κοινοβουλευτική Ομάδα της ΝΔ, ξεκαθάρισε προς κάθε κατεύθυνση πως δεν πρόκειται να παραδώσει την έδρα του στα Γρεβενά μέχρι το τέλος της βουλευτικής του θητείας. «Μέχρι τελευταία στιγμή θα είμαι ο Ανδρέας που ξέρετε», έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ποιον Ανδρέα ξέρουν άραγε στα Γρεβενά που εμείς οι υπόλοιποι δεν αντιληφθήκαμε από όσα αποκαλύφθηκαν για τη δράση του; Ποιον Ανδρέα δεν κατάλαβαν στο κόμμα του, όταν τον συμπεριέλαβαν στη λίστα με τους υποψήφιους βουλευτές και αναγκάστηκαν να «διορθώσουν» το λάθος τους με τη διαγραφή του;

Η υπόθεση Πάτση άνοιξε (και δικαίως) μια επιβεβλημένη συζήτηση για το αν οι κομματικοί μηχανισμοί ψάχνουν αρκετά τις δραστηριότητες και τα βιογραφικά όσων ενδιαφέρονται να τους εκπροσωπήσουν στη Βουλή – γιατί τα μητρώα στελεχών και οι αρμόδιες επιτροπές πολλές φορές κοιτούν σχεδόν τυπικά τις αιτήσεις, έχοντας πάρει από νωρίς (και για άλλους λόγους) τις αποφάσεις τους. Υπάρχει όμως μια συζήτηση που δεν άνοιξε. Και αυτή δεν αφορά τα κομματικά στελέχη που αποφασίζουν ποιος και γιατί θα διεκδικήσει μια θέση στη Βουλή ούτε το ηθικό πλεονέκτημα κάθε παράταξης που τους φιλοξενεί στις τάξεις. Αλλοι έχουν την πραγματική δύναμη να στείλουν κάποιον στα κοινοβουλευτικά έδρανα: χωρίς σταυρό κανείς δεν γίνεται βουλευτής. Και αυτοί οι άλλοι, που αναλαμβάνουν την ευθύνη του σταυρώματος πίσω από το παραβάν, συνήθως προτιμούν, χωρίς δεύτερη σκέψη, τον εκάστοτε «Ανδρέα που ξέρουν». Δεν έχει και πολλή σημασία αν κάνει για τη δουλειά ή αν είναι εντελώς ακατάλληλος.

Τοπικοί παράγοντες που υπόσχονται περισσότερα από όσα μπορούν να κάνουν. Πρόσωπα που ξέρουν «πώς κινείται η αγορά» με έφεση στη ρεάλπολιτικ και στο πατροπαράδοτο ρουσφέτι. Ενας αναγνωρίσιμος καλλιτέχνης ή αθλητής, σαν κι εκείνους που συνηθίζουμε να στέλνουμε στις Βρυξέλλες, είτε γνωρίζουν τα ευρωπαϊκά θέματα που θα κληθούν να χειριστούν είτε όχι, μόνο και μόνο γιατί είναι ευρέως αναγνωρίσιμοι. Σε αυτές τις συνταγές επιτυχίας εκπαιδεύτηκαν γενιές και γενιές ψηφοφόρων – όχι μόνο σε περιόδους γεματούτσικων αγελάδων, όπου η κεντρική πολιτική γέμισε πρόσωπα που πριν δεν τα ήξερε ο θυρωρός της πολυκατοικίας τους. Ακόμα και οι πολίτες που στην εποχή της οικονομικής κρίσης ούρλιαζαν στις πλατείες των Αγανακτισμένων εναντίον του «διεφθαρμένου» πολιτικού συστήματος που, κακά τα ψέματα, αντλούσε για χρόνια δύναμη από την ανοχή τους, στο τέλος διάλεξαν πρόσωπα που, έστω κι αν ήταν άγνωστα, λειτουργούσαν με γνώριμο τρόπο.

Αν οι ψηφοφόροι είναι τυχεροί, στην περιφέρειά τους υπάρχει και κάποιο πρόσωπο που ξεχωρίζει. Αυτό από μόνο του όμως δεν είναι αρκετό για να εκλεγεί βουλευτής. Πρέπει να ακολουθήσει τον ίδιο γνώριμο τρόπο, να σφίξει τα σωστά χέρια, να χαμογελάσει όσο χρειάζεται, να περάσει όχι μία αλλά πολλές φορές από τον κεντρικό δρόμο με τις καφετέριες για να γίνει «ο Ανδρέας που ξέρουν». Την ίδια στιγμή, η μεγαλύτερη κριτική που κάνουν στα κόμματα αφορά την έλλειψη φρεσκάδας: ψάχνουν νέους πολιτικούς, που να μιλάνε διαφορετικά και να συμπεριφέρονται διαφορετικά, ψάχνουν άφθαρτα πρόσωπα που δεν «κουβαλούν» γνωστές ελληνικές παθογένειες, ψάχνουν εκείνους που θεωρητικά τους λένε την αλήθεια – ακόμα κι αν τα λεγόμενά τους αποδεικνύονται ένα ωραία αμπαλαρισμένο ψέμα. Τους ζητούν, τους επαινούν, αλλά δεν τους ψηφίζουν. Και στο τέλος προτιμούν πάντα να πέφτουν από τα σύννεφα.